Hercai Menekşe Yetiştirme: Kışın Açan Renkli Balkonlar

Hercai menekşe, yazlık çiçekler solduktan sonra balkonları ve bahçeleri renklendiren en sevilen kışlık çiçeklerdendir. Mor, sarı, beyaz, turuncu ve bordo tonlarındaki "yüzlü" çiçekleri, soğuk havaya rağmen aylarca açmaya devam eder. Hem saksıda hem bahçede kolayca yetişir. Bu yazıda hercai menekşenin tohumdan ve fideden nasıl yetiştirileceğini, bakımını ve çiçeklenmeyi uzatmanın yollarını anlatıyoruz.

Hercai menekşeyi tanıyalım

Hercai menekşe (Viola wittrockiana), serin iklimleri seven bir çiçektir. Hafif donlara dayanır, sıcak yaz aylarında ise çiçeklenmesi azalır. Bu yüzden sonbaharda dikilir ve kış boyunca, iklime göre ilkbahar sonuna kadar çiçek açar. Bir de daha küçük çiçekli akrabası olan menekşe (Viola cornuta) türleri vardır; bunlar daha bol ama küçük çiçekler açar.

Tohumdan mı fideden mi?

Fideden yetiştirme: En kolay ve hızlı yoldur. Ekim-Kasım aylarında fideler doğrudan saksıya ya da bahçeye dikilir ve birkaç hafta içinde bol çiçek verir.

Tohumdan yetiştirme: Daha ekonomik ve keyiflidir ama sabır ister. Tohumlar Temmuz-Ağustos aylarında, serin ve yarı gölge bir yerde ekilir; çimlenme 10-20 gün sürer. Fideler birkaç gerçek yaprak açınca ayrı viyollere ya da küçük saksılara şaşırtılır, sonbaharda kalıcı yerlerine dikilir.

Tohum ekimi adımları

1. Fide viyolünü ya da sığ bir kabı ince yapılı fide toprağıyla doldurun.
2. Toprağı nemlendirin ve tohumları yüzeye serpin.
3. Tohumların üzerine çok ince bir toprak tabakası eleyin; hercai menekşe tohumları karanlıkta daha iyi çimlenir.
4. Kabın üzerini çimlenene kadar bir karton ya da koyu renkli bir örtüyle kapatın.
5. Toprağı püskürtme şişesiyle nemli tutun, 15-20 °C'lik serin bir yerde bekletin.
6. Filizler göründüğünde örtüyü kaldırıp aydınlık bir yere alın.

Tohum çimlendirmenin genel püf noktalarını fide viyolü ile tohum çimlendirme yazımızda bulabilirsiniz.

Saksı ve toprak

Hercai menekşe, suyu iyi süzen ve organik maddece zengin bir toprak ister. Saksının dibinde mutlaka delik bulunmalıdır; kış aylarında su biriken saksılarda kökler çürür. Balkon saksılarında fideler arasında 15-20 cm boşluk bırakın. Askılı ve uzun balkon saksıları hercai menekşe için çok uygundur.

Işık ve konum

• Güneşli ya da yarı gölge: Sonbahar ve kış güneşini sever. Günde en az 4-5 saat güneş, bol çiçeklenme sağlar.
• Sıcak bölgeler: İlkbahar sonunda öğleden sonra gölgesi, çiçeklenme süresini uzatır.
• Rüzgâr: Sert rüzgâr çiçekleri yıpratır; korunaklı bir köşe tercih edin.

Sulama ve besleme

Toprağın üst kısmı kuruduğunda sulayın. Kışın buharlaşma azaldığı için sulama ihtiyacı belirgin şekilde düşer. Sabah saatlerinde sulamak, gece soğuğunda köklerin ıslak kalmasını önler. Çiçeklenme döneminde 3-4 haftada bir çiçekli bitkiler için uygun bir sıvı besin vermek, yeni tomurcuk oluşumunu destekler.

Çiçeklenmeyi uzatmanın sırrı

Hercai menekşenin uzun süre çiçek açmasının en önemli kuralı, solan çiçekleri düzenli olarak koparmaktır. Solan çiçek tohum bağlamaya başladığında bitki enerjisini tohuma yönlendirir ve yeni çiçek açmayı azaltır.

Kış bakımı

Hercai menekşe hafif donlara dayanır; don sonrası çiçekler bir süre pörsük görünebilir ama hava ısınınca toparlanır. Uzun süren sert soğuklarda saksıları duvar dibine toplayın ve geceleri üzerlerini tülbentle örtün. Saksının altına tahta ya da strafor koymak kökleri yerden gelen soğuktan korur. Kışın bitkileri koruma yollarını bitkileri dondan koruma yolları yazımızda ayrıntılı anlattık.

Sık görülen sorunlar

• Bitkinin uzayıp seyrekleşmesi: Işık yetersizliği. Daha güneşli bir yere taşıyın, uzayan sürgünleri kısaltın.
• Yaprakların sararması: Aşırı sulama ya da su biriken saksı.
• Az çiçek: Solan çiçeklerin koparılmaması ya da besin eksikliği.
• Yapraklarda beyaz pudramsı tabaka: Nemli ve havasız ortamda görülen külleme. Saksılar arasında hava dolaşımı sağlayın, yaprakları ıslatmadan sulayın.

Sonuç

Hercai menekşe, kışın gri günlerinde balkonları renklendiren, az bakımla aylarca çiçek açan bir çiçektir. Sonbaharda dikilen fideler, süzek bir toprak, güneşli bir konum ve düzenli olarak koparılan solmuş çiçeklerle ilkbahara kadar renk vermeye devam eder. Bu hafta birkaç saksı hercai menekşe dikerseniz, kış boyunca pencerenizden renkli bir manzara izleyeceksiniz. Farklı renkleri bir arada dikerek ya da tek renkle sade bir görünüm oluşturarak balkonunuza kendi tarzınızı yansıtabilirsiniz.