Kalanşo Bakımı: Yeniden Çiçek Açtırmanın Püf Noktaları

Kalanşo bakımı, ev bitkileriyle yeni tanışanlar için bile kolaydır. Kalanchoe blossfeldiana, Madagaskar kökenli, etli yapraklı bir sukulenttir ve kırmızı, turuncu, sarı, pembe ya da beyaz çiçek kümeleriyle haftalarca renk verir. Çiçekçilerde özellikle sonbahar ve kış aylarında sık görülmesinin bir nedeni var: Bu bitki gün kısalınca çiçek açar. Ama çiçekler bittikten sonra birçok kişi bitkiyi atar. Oysa doğru bakımla aynı kalanşo yıllarca yaşar ve her yıl yeniden çiçeklenir.

Işık: en önemli ihtiyaç

Kalanşo bol ışık ister. Güney ya da batı penceresinin önü idealdir. Kış güneşi yapraklara zarar vermez; yaz aylarında ise öğle güneşinin camdan büyüttüğü sıcak, yaprak kenarlarını kızartabilir. Yazın batı penceresinde ince bir tül yeterli korumayı sağlar.

Işık yetersiz kaldığında belirtiler hemen görülür:

• Gövde uzar ve yapraklar arası açılır
• Yapraklar soluk yeşile döner
• Bitki ışığa doğru eğilir
• Yeni çiçek tomurcuğu oluşmaz

Evinizin ışık durumuna göre bitki yerleşimi için az ışıkta yaşayan salon bitkileri yazımız da bir fikir verebilir; ama kalanşo o listede değildir, mutlaka aydınlık bir yer ister.

Kalanşo bakımı ve sulama

Etli yaprakları su depoladığı için kalanşo kuraklığa dayanıklıdır, fazla suya ise dayanamaz. Kök ve gövde çürümesi, kalanşo kayıplarının en sık nedenidir.

• Ne zaman? Toprak üstten 3–4 cm tamamen kuruduğunda.
• Nasıl? Bol su verin, fazlasının drenaj deliğinden akmasını bekleyin. Saksı tabağında su bırakmayın.
• Ne sıklıkla? Yazın ortalama 10–14 günde bir, kışın 3 haftada bir. Sıcak ve kaloriferli odalarda toprak daha hızlı kurur.
• Yapraklara su? Yaprakları ıslatmayın; özellikle çiçek kümelerinde biriken su küf yapabilir.

Yaprakların yumuşaması ve dipten kararması fazla suyun, buruşması ve incelmesi ise uzun süre susuz kalmanın işaretidir. Genel sulama kuralları için bitkiler ne sıklıkla sulanmalı yazımıza göz atabilirsiniz.

Toprak ve saksı

Kalanşo hafif, süzek ve havadar bir toprak ister. Kaktüs ve sukulent toprağı ya da normal saksı toprağının üçte birine perlit eklenmiş bir karışım uygundur. Saksının mutlaka drenaj deliği olmalı. Kalanşonun kökleri yüzeysel ve az yer kaplar; bu yüzden aşırı büyük saksı yerine bitkinin kök kütlesinden 2–3 cm geniş bir saksı seçin.

Saksı değişimi ilkbaharda, çiçeklenme bittikten sonra yapılır. Her yıl değil, kökler saksıyı doldurduğunda (genellikle 2 yılda bir) değiştirmek yeterlidir.

Gübreleme

İlkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez sukulentlere uygun sıvı besin verin. Çiçek tomurcukları oluşmaya başladığında fosforu biraz yüksek besinler çiçeklenmeyi destekler. Kışın, bitki çiçekteyken ya da dinlenirken besin vermeye gerek yoktur.

Çiçekler bitince: budama

Çiçek kümeleri solunca saplarını en yakın yaprak çiftinin hemen üstünden kesin. Uzamış ve dağınık görünen gövdeleri de yarıya kadar kısaltabilirsiniz. Budama, bitkinin yeni yan dallar çıkarmasını ve daha toplu bir görünüm kazanmasını sağlar. Kesilen gövde parçaları çelik olarak kullanılabilir.

Kalanşoyu yeniden çiçek açtırmak

Kalanşo kısa gün bitkisidir; çiçek tomurcuğu oluşturmak için gecelerin uzun olması gerekir. Doğada bu, sonbaharda kendiliğinden olur. Evde ise lambalar gece boyunca yandığı için bitki "gün kısaldı" sinyalini alamaz.

Kısa gün yöntemi:

1. Eylül sonu ya da ekim başında başlayın.
2. Her gün akşam 18.00'den sabah 08.00'e kadar (günde 14 saat) bitkiyi tamamen karanlıkta tutun. Karton bir kutu ile örtmek ya da hiç lamba yakılmayan bir odaya almak yeterlidir.
3. Gündüz saatlerinde bitkiyi yine aydınlık penceresine koyun.
4. Bu süreçte sulamayı biraz azaltın, besin vermeyin.
5. 6 hafta sonra küçük çiçek tomurcukları görülür. Artık karanlık uygulamasını bırakıp bitkiyi normal yerine alabilirsiniz.

Bu yöntem doğru uygulandığında kalanşo kış ortasında, yılbaşı civarında yeniden çiçek açar. Benzer şekilde kısa günle çiçeklenen bir başka bitki de yılbaşı kaktüsüdür; onun bakımını yılbaşı kaktüsü bakımı yazımızda anlattık.

Kalanşoyu kışın nerede tutmalı?

Kalanşo için ideal kış sıcaklığı gündüz 15–20 °C, gece 10–15 °C arasıdır. Bu serinlik hem çiçeklerin uzun süre açık kalmasını sağlar hem de bitkinin dinlenmesine yardım eder. Kalorifer peteğinin üstü ya da hemen yanı yaprakları kurutur ve toprağın çok hızlı kurumasına neden olur. Gece camla perde arasında kalan bitkiler ise soğuk camdan etkilenebilir; 7–8 °C'nin altındaki sıcaklıklar yapraklarda koyu lekelere yol açar.

Yaz aylarında kalanşoyu balkona çıkarabilirsiniz. Sabah güneşi alan ve öğleden sonra gölgede kalan bir köşe idealdir. Balkonda bitki daha toplu büyür ve sonbaharda daha bol tomurcuk verir. Yağmurlu dönemlerde saksının su toplamamasına dikkat edin; balkondaki kalanşo da içerideki kadar fazla suya duyarlıdır. Ekim ayında gece sıcaklıkları 10 °C'nin altına inmeden bitkiyi içeri alın.

Kalanşo türleri

Çiçekçilerde gördüğümüz kalanşo genellikle Kalanchoe blossfeldiana'dır ve tek ya da katmerli çiçek formları vardır. Ama kalanşo cinsinde bakımı benzer başka türler de bulunur: Yaprak kenarlarında yavrular oluşturan "binbir yavru" (Kalanchoe daigremontiana), kadife yapraklı "panda bitkisi" (Kalanchoe tomentosa) ve kürek biçimli kırmızı kenarlı yapraklarıyla Kalanchoe luciae bunların en bilinenleridir. Bu türler çiçekten çok yaprak görünümleri için yetiştirilir ve aynı toprak, ışık ve sulama kurallarına uyar.

Kalanşo çoğaltma

Kalanşo çelikle çok kolay çoğalır.

1. İlkbahar ya da yaz başında 8–10 cm uzunluğunda, birkaç yaprak çifti olan bir gövde ucu kesin.
2. Alttaki yaprakları alın ve kesik yerin 1–2 gün kurumasını bekleyin.
3. Nemli sukulent toprağına dikin, toprağı hafif nemli tutun.
4. 2–3 hafta içinde kök salar.

Tek bir yaprak da toprağa yatırıldığında zamanla kök ve yavru verebilir. Sukulent çoğaltmanın ayrıntılarını sukulent çoğaltma yazımızda bulabilirsiniz.

Sık karşılaşılan sorunlar

Kalanşo bakımı kısaca bol ışık, az su ve süzek toprak demektir. Bu üçünü sağladığınızda kalanşo hem çiçekleriyle hem de dolgun yapraklarıyla evinizin en az ilgi isteyen bitkilerinden biri olur.