Lotus (Nilüfer) Yetiştirme: Evde ve Balkonda Su Bahçesi

Lotus yetiştirmek, bahçesinde havuz olmayanlar için bile mümkün olan, son derece keyifli bir uğraştır. Geniş bir kap, doğru toprak ve bol güneşle balkonunuzda ya da terasınızda küçük bir su bahçesi kurabilir, yazın lotusun büyüleyici çiçeklerini izleyebilirsiniz. Bu yazıda lotusu tohumdan ve kökten nasıl başlatacağınızı, kap ve toprak seçimini, bakım ve kışlatma yöntemlerini anlatıyoruz.

Lotus ile nilüfer arasındaki fark

Halk arasında lotus ve nilüfer çoğu zaman aynı bitki için kullanılır. Ancak aslında iki farklı bitkidir:

• Lotus (Nelumbo): Yaprakları ve çiçekleri suyun yüzeyinden yukarıya, saplar üzerinde yükselir. Yaprakları su itici özelliktedir.
• Nilüfer (Nymphaea): Yaprakları ve çiçekleri suyun yüzeyinde yüzer.

Bakım ihtiyaçları birbirine oldukça benzer; bu yazıdaki öneriler her ikisi için de büyük ölçüde geçerlidir.

Kap seçimi

• Genişlik: Lotus kökleri yatay yayılır. Derinlikten çok genişlik önemlidir; en az 40-60 cm çapında bir kap seçin.
• Deliksiz: Kabın dibinde delik olmamalıdır.
• Renk: Koyu renkli kaplar güneşte daha çabuk ısınır; lotus sıcak suyu sever.
• Mini lotus çeşitleri: Daha küçük kaplarda, balkon için uygundur.

Toprak: Ağır ve killi

Lotus için normal saksı toprağı kullanılmaz. Hafif toprak suya karışır, yüzeye çıkar ve suyu bulandırır. Lotus, ağır, killi ve organik maddece dengeli bir toprak ister. Lotus ve nilüfer için hazırlanmış özel karışımlar bu ihtiyaca göre üretilir.

Tohumdan yetiştirme

Lotus tohumlarının kabuğu çok serttir ve suyu kendiliğinden geçirmez.

1. Tohumun sivri olmayan, yuvarlak ucunu bir zımpara ya da tırnak törpüsüyle, içindeki krem rengi doku görünene kadar hafifçe aşındırın. Diğer uca (filizin çıkacağı uca) dokunmayın.
2. Tohumları ılık suyla dolu şeffaf bir kaba koyun.
3. Suyu her gün değiştirin.
4. Birkaç gün içinde tohumlar şişer ve filiz verir.
5. Filizler 10-15 cm olduğunda, tohumu lotus toprağına hafifçe bastırarak yerleştirin ve kabı yavaşça suyla doldurun.

Kökten (rizom) yetiştirme

Lotus kökünden başlatmak çiçeklenmeye daha hızlı ulaşmanın yoludur.

1. Kabın dibine 15-20 cm lotus toprağı doldurun.
2. Kökü yatay olarak, büyüme ucu yukarı bakacak şekilde toprağın üzerine yerleştirin.
3. Kökü hafifçe toprağa bastırın; büyüme ucunu gömmeyin.
4. Kabı yavaşça, toprağı bulandırmadan suyla doldurun. Başlangıçta 5-10 cm su yeterlidir.
5. Yapraklar büyüdükçe su seviyesini kademeli olarak artırın.

Bakım

Lotus gübresi suya serbestçe verilmez; aksi halde yosun patlamasına neden olur. Besin, kök bölgesine yakın toprağa gömülerek verilmelidir.

Kışlatma

Lotus soğukta dinlenmeye geçer; yapraklar sararır ve kurur. Kökler ise toprakta yaşamaya devam eder.

• Kuruyan yaprakları su seviyesinin hemen üzerinden kesin.
• Kök bölgesinin donmaması önemlidir. Sert kış görülen bölgelerde kabı donmayan bir yere, kapalı balkon ya da depoya alın.
• Kış boyunca toprağın nemli kalmasını sağlayın; tamamen kurumasına izin vermeyin.
• İlkbaharda hava ısındığında kabı tekrar güneşe çıkarın ve suyla doldurun.

Kış koruma yöntemleri için bitkileri dondan koruma yolları yazımıza da göz atabilirsiniz.

Sık görülen sorunlar

• Su yosunlanması: Fazla güneş ve suya karışan besin. Gübreyi toprağa gömün, gerekirse suyun bir kısmını değiştirin.
• Çiçek açmama: Yetersiz güneş, soğuk su ya da genç bitki. Lotus sıcak ve güneşli yazlarda çiçek açar.
• Sivrisinek: Durgun suda sivrisinek larvaları gelişebilir. Küçük su kaplarında suyu düzenli tazelemek bu sorunu azaltır.

Sonuç

Lotus yetiştirmek; geniş ve deliksiz bir kap, ağır bir lotus toprağı, bol güneş ve sakin suyla balkonda bile mümkündür. Tohumdan filizlenen ilk yaprağı ya da yaz ortasında açan ilk çiçeği gördüğünüzde, bu küçük su bahçesinin size kattığı huzuru hissedeceksiniz. Lotusun yaprakları bile tek başına dekoratiftir; çiçek açmadığı yıllarda da balkonunuzu güzelleştirir.