Sonbaharda Çim Bakımı: Gübreleme, Havalandırma ve Kışa Hazırlık

Sonbaharda çim bakımı, çoğu kişinin ihmal ettiği ama bir sonraki yılın çim kalitesini belirleyen en önemli bakım dönemidir. Yaz sıcağı ve kuraklıkla yorulan çim, sonbaharın serin ve nemli havasında yeniden kök salmaya başlar. Bu dönemde yapılacak doğru gübreleme, havalandırma ve tamir işleri, çimin kışı sağlıklı geçirmesini ve ilkbaharda gür ve yeşil bir başlangıç yapmasını sağlar. Bu yazıda sonbahar çim bakımının adımlarını anlatıyoruz.

Sonbahar neden önemli?

Serin iklim çimleri (çoğu ev bahçesinde kullanılan karışımlar) sonbaharda ikinci bir büyüme dönemine girer. Hava serinlerken toprak hâlâ sıcaktır; bu koşullar kök gelişimi için idealdir. Sonbaharda güçlenen kök sistemi, çimin kış soğuğuna, ilkbahar kuraklığına ve yaz sıcağına karşı dayanıklılığını artırır.

1. Temizlik: yaprakları toplayın

Dökülen yapraklar çimin üzerinde uzun süre kalırsa ışığı keser, nemi hapseder ve çimin sararıp mantar hastalıklarına yakalanmasına yol açar. Yaprakları düzenli olarak tırmıkla toplayın. Toplanan yapraklar kompost için değerli bir kahverengi malzemedir; ayrıntılar için balkonda kompost yazımıza bakabilirsiniz.

2. Havalandırma

Yaz boyunca üzerinde yürünen, oynanan çim alanlarda toprak sıkışır. Sıkışmış toprakta su ve hava köklere ulaşamaz, gübre etkisiz kalır.

• Küçük alanlarda bahçe çatalını 10–15 cm derinliğe batırıp hafifçe oynatarak delikler açabilirsiniz.
• Büyük alanlarda havalandırma aletleri ya da makineleri kullanılır.
• Havalandırmayı toprak hafif nemliyken yapın; kupkuru ya da çamur toprakta yapmayın.

Çimin dibinde biriken ölü bitki tabakası (keçe) 1–2 cm'yi geçtiyse tırmıkla taramak da suyun ve besinin toprağa ulaşmasını kolaylaştırır.

3. Sonbahar gübrelemesi

Sonbaharda çime verilen gübrenin amacı yaprak büyümesinden çok kökleri güçlendirmek ve bitkiyi kışa hazırlamaktır. Bu yüzden sonbahar çim gübrelerinde potasyum oranı genellikle yüksektir. Potasyum, çimin hücre yapısını güçlendirir ve soğuğa, hastalıklara karşı direnci artırır.

• Sonbahar gübrelemesini Eylül sonu ile Ekim arasında, hava tamamen soğumadan yapın.
• Gübreyi eşit dağıtın; yer yer yoğun kalan gübre çimi yakabilir.
• Gübrelemeden sonra çimi sulayın ya da yağmurdan hemen önce uygulayın.
• Etiketteki miktarı aşmayın.

Gübre etiketindeki 14-14-17 gibi sayıların ne anlama geldiğini NPK nedir yazımızda anlattık.

4. Seyrek ve boş alanların tamiri

Yazın kuruyan, köpek idrarıyla yanan ya da yoğun kullanımdan seyrelen alanları onarmak için sonbahar en uygun zamandır.

1. Boş alandaki kuru çim ve keçeyi tırmıkla temizleyin.
2. Toprağı birkaç santimetre gevşetin.
3. Çim tohumunu eşit şekilde serpin; mevcut çiminizle uyumlu bir karışım seçin.
4. Üzerine ince bir kat kapama toprağı serip hafifçe bastırın.
5. Tohumlar çimlenene kadar toprağı her gün hafif nemli tutun.

Sonbaharda ekilen tohumlar serin ve nemli havada hızla çimlenir ve kışa kadar yerleşir.

5. Kapama toprağı

Kapama toprağı, çimin üzerine ince bir tabaka halinde serilen, süzek ve besince zengin bir karışımdır. Toprak yüzeyindeki küçük çukurları düzeltir, yeni ekilen tohumları örter ve toprağın yapısını iyileştirir. Leonardit gibi organik düzenleyiciler içeren kapama toprakları kök gelişimini de destekler.

• Kapama toprağını 0,5–1 cm kalınlığında serin; çimin yapraklarını tamamen gömmeyin.
• Serdikten sonra tırmığın sırtıyla toprağı çimin arasına yayın.

Leonarditin toprağa faydaları için leonardit nedir yazımıza bakabilirsiniz.

6. Biçim ve son biçim boyu

Sonbaharda çimin büyümesi yavaşlar ama durmaz. Biçmeye büyüme devam ettiği sürece devam edin.

• Son biçimi, çim yaklaşık 5–6 cm boyda kalacak şekilde yapın. Çok kısa biçilmiş çim soğuğa ve yabani otlara karşı daha hassastır.
• Islak ve donlu çim biçilmez.
• Biçme makinesinin bıçaklarının keskin olduğundan emin olun; körelmiş bıçak çimi keser değil yırtar.

7. Sulama

Sonbahar yağmurları başladığında sulamayı azaltın. Yağmur yağmayan dönemlerde ise çimi haftada bir iki kez derin sulamaya devam edin. Akşam sulamasından kaçının; gece boyunca ıslak kalan çimde mantar hastalıkları gelişebilir.

Sonbahar çim bakımı takvimi

Sonuç

Sonbaharda çim bakımı, kışa giren çimin köklerini güçlendirip ilkbaharda gür ve sağlıklı bir başlangıç yapmasını sağlar. Yaprakları toplamak, sıkışan toprağı havalandırmak, potasyumu yüksek bir sonbahar gübresi vermek ve seyrek alanları tamir etmek, birkaç haftalık emekle bütün yıl boyunca daha yeşil bir çim alanı demektir. Bahçenin diğer sonbahar işleri için Kasım ayında bahçede yazımıza göz atabilirsiniz.