Sıklamen Bakımı: Kış Boyu Çiçek İçin Doğru Sulama ve Işık

Sıklamen bakımı, sıcak evlerde yaşayan pek çok kişi için hayal kırıklığıyla sonuçlanır: Çiçekçiden alınan bitki birkaç hafta sonra sararır, sapları sarkar ve yumru çürür. Oysa sorun çoğu zaman bitkide değil, ortamdadır. Sıklamen Akdeniz'in serin ve yağışlı kışlarına uyum sağlamış bir bitkidir. Bu koşulları evde taklit ettiğinizde ekimden nisana kadar çiçek açar. Aşağıda adım adım doğru bakımı anlatıyoruz.

Sıklamen için doğru ortam

Sıcaklık: Sıklamenin en sevdiği aralık gündüz 15–18 °C, gece 10–12 °C'dir. 20 °C'nin üzerinde çiçekler kısa ömürlü olur, yapraklar sararır. Bu yüzden kalorifer peteğinin yanı, televizyonun üstü ya da sıcak mutfak tezgâhı en kötü yerlerdir. Kuzeye bakan serin bir oda, cam önü ya da kapalı balkon idealdir.

Işık: Bol ama doğrudan olmayan ışık ister. Kış güneşi öğle saatlerinde bile yaprakları yakmaz, ancak cam arkasında ısınan bir köşe bitkiyi yorar. Doğu ya da batı penceresi iyi bir seçimdir.

Hava: Sigara dumanı, gaz sızıntısı ve olgunlaşan meyvelerin yaydığı etilen çiçek ömrünü kısaltır.

Sıklamen bakımı ve sulama tekniği

Sıklamen bakımında en sık yapılan hata, yumrunun üstüne su dökmektir. Yumrunun üst kısmında büyüme noktaları vardır; burada biriken su çürümeye yol açar.

Alttan sulama yöntemi:

1. Saksıyı içinde 2–3 cm su olan bir kaba yerleştirin.
2. 20–30 dakika bekleyin; toprak suyu yukarı çeker.
3. Saksıyı çıkarın ve fazla suyun tamamen akmasını sağlayın.
4. Toprak yüzeyi parmakla dokunduğunuzda kuru hissettirdiğinde tekrarlayın.

Saksıyı sürekli su dolu tabakta bırakmayın. Yapraklar sarkıyorsa önce toprağı kontrol edin: Kuruysa susuzluk, ıslaksa kök çürümesi başlamış olabilir. Genel sulama ilkeleri için bitkiler ne sıklıkla sulanmalı yazımızdan yararlanabilirsiniz.

Gübreleme

Çiçeklenme döneminde, yani yaklaşık ekimden marta kadar, iki haftada bir çiçekli bitkiler için hazırlanmış sıvı besini suya karıştırarak verin. Fosfor ve potasyumu dengeli besinler tomurcuk oluşumunu destekler. Azotu yüksek besinler ise yaprakları çoğaltıp çiçeği azaltır.

Besini her zaman nemli toprağa verin; kuru toprağa verilen besin kökleri yakabilir.

Solan çiçek ve yaprakların temizliği

Solan çiçeği ya da sararan yaprağı makasla kesmeyin. Sapı tutup hafifçe çevirerek yumrudan koparın. Makasla kesildiğinde yumruda kalan sap parçası çürüyerek sağlıklı dokuya zarar verebilir. Bu temizlik bitkinin enerjisini yeni tomurcuklara yönlendirir ve kurşuni küf gibi mantar hastalıklarının önüne geçer.

Toprak ve saksı

Sıklamen hafif asidik, havadar ve süzek bir toprak ister. Saksı değişimi yaz sonunda, bitki uykudan uyanırken yapılır. Yumru yeni toprağa yarısı ya da üçte biri dışarıda kalacak şekilde yerleştirilir. Bu, yumrunun üst kısmının ıslak kalmasını önler. Saksı yumrudan sadece 2–3 cm geniş olmalıdır; sıklamen biraz dar saksıda daha iyi çiçek açar.

Toprak karışımlarının genel mantığını hangi bitki hangi toprağı sever yazımızda bulabilirsiniz.

Yaz uykusu ve yeniden çiçek açtırma

Nisan-mayıs aylarında sıklamenin yaprakları sararmaya başlar. Bu ölüm değil, doğal bir dinlenme dönemidir.

1. Yapraklar sararmaya başlayınca sulamayı azaltın.
2. Bütün yapraklar döküldüğünde saksıyı serin, gölge bir yere alın.
3. Yaz boyunca toprağı ayda bir hafifçe nemlendirin; yumrunun tamamen kurumasına izin vermeyin.
4. Ağustos sonunda yumrunun üstünde küçük yaprak tomurcukları görülür. Bitkiyi aydınlık bir yere alın, toprağını yenileyin ve düzenli sulamaya geçin.
5. Yapraklar çoğalınca besin vermeye başlayın.

Bu döngüyü doğru kuranlar aynı sıklameni yıllarca çiçek açtırır. Bazı yumrular yaz boyunca hiç yaprak dökmeden hafif bir büyümeyle devam eder; bu da normaldir. Böyle bitkilerde sulamayı azaltıp serin yerde tutmak yeterlidir, yaprakları zorla kurutmaya gerek yoktur.

Sıklamen çeşitleri ve satın alırken dikkat edilecekler

Çiçekçilerde en sık görülen tür Cyclamen persicum'dur. İri çiçekli standart çeşitler, küçük çiçekli mini çeşitler ve kenarları kıvırcık ya da kokulu çeşitler bulunur. Mini çeşitler genellikle daha dayanıklıdır ve serin balkonlarda uzun süre çiçekte kalır.

Bitki seçerken şunlara bakın:

• Tomurcuk sayısı: Açmış çiçeklerin altında, yaprakların arasında çok sayıda küçük tomurcuk olan bitkiyi seçin. Bu bitki haftalarca yeni çiçek verir.
• Yumru: Yaprakları hafifçe aralayıp yumrunun üstüne bakın. Sert ve sağlıklı olmalı, yumuşak ya da küflü görünmemeli.
• Yaprak rengi: Koyu yeşil ve gümüşi desenli, dik duran yapraklar sağlık işaretidir. Sarı yaprak sayısı fazlaysa bitki ya sıcakta bekletilmiş ya da fazla sulanmıştır.
• Taşıma: Soğuk günlerde bitkiyi kâğıda sararak taşıyın; ani soğuk şoku tomurcukları döker.

Bahçede sıklamen yetiştirmek

Bahçe sıklamenleri (Cyclamen hederifolium, Cyclamen coum) saksı sıklameninden farklıdır; küçük çiçekli, soğuğa dayanıklı türlerdir ve ağaç altlarında doğal görünümlü örtüler oluşturur. Ülkemizde de doğal olarak yetişen türleri vardır ve bunlar doğadan sökülmemelidir; yalnızca üretim yoluyla yetiştirilmiş bitkiler satın alınmalıdır. Saksı sıklamenini ise ancak kışı çok ılık geçen kıyı bölgelerinde, yağmurdan korunan yarı gölge bir köşede bahçede tutabilirsiniz.

Sıklamen bakımı ile ilgili sorunlar

Kışın içeride çiçek isteyenler için sıklamen, kışın salon bitkisi bakımı yazımızdaki genel kurallarla birlikte en ödüllendirici seçeneklerden biridir. Doğru yerde ve doğru sulamayla sıklamen bakımı zannedildiği kadar zor değildir.