Gül Çeliği Köklendirme: Sonbaharda Kendi Gül Fidanınızı Üretin
Sevdiğiniz bir gülü çoğaltmanın en kolay ve ucuz yolu çeliktir. Sonbaharda alınan odunsu çelikler kış boyunca kök salar ve ilkbaharda yeni gül fidanlarına dönüşür.

Fotoğraf: mmmavocado · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Gül çeliği köklendirme için sonbaharda, o yıl çiçek açmış, kalem kalınlığında ve 20–25 cm uzunluğunda sağlıklı dallar kesilir. Alt yapraklar alınır, alt kesim bir gözün hemen altından eğik yapılır. Çelikler üçte ikisi toprağa gömülecek şekilde süzek bir karışıma dikilir, nemli tutulur ve gerekirse şişe altına alınır. Köklenme 6–10 hafta sürer.
Gül çeliği köklendirme, bahçede sevdiğiniz bir gülün aynısını elde etmenin en kolay ve en ekonomik yoludur. Komşunuzun bahçesindeki kokulu bir gül, aile bahçesinden kalma eski bir çeşit ya da kendi gülünüzden yedek bir fidan elde etmek için birkaç dal parçası yeterlidir. Sonbahar, gül çeliği almak için en uygun dönemlerden biridir: Dallar o yılki büyümesini tamamlamış, olgunlaşmıştır ve kış boyunca yavaşça kök salabilir. Bu yazıda gül çeliklerinin nasıl hazırlanacağını ve köklendirileceğini adım adım anlatıyoruz.
Hangi güller çelikle çoğalır?
Çoğu gül çelikle köklenir, ama başarı oranı çeşide göre değişir:
- Kolay köklenenler: Sarmaşık güller, çalı güller, eski bahçe gülleri, yer örtücü güller, minyatür güller.
- Orta: Floribunda (salkım) güller.
- Daha zor: Bazı iri çiçekli melez çay gülleri. Bunlar genellikle aşılı olarak üretilir; çelikle köklenen bitkiler daha yavaş gelişebilir.
Patentli (tescilli) gül çeşitlerinin ticari amaçla çoğaltılması yasal olarak kısıtlıdır; kendi bahçeniz için çoğaltma ise yaygın bir uygulamadır.
Ne zaman çelik alınır?
- Sonbahar odunsu çelikleri (ekim-kasım): Yapraklar dökülmeye başladığında, o yıl büyümüş ve olgunlaşmış dallardan alınır. Kış boyunca açıkta ya da soğuk çerçevede köklenir. En kolay ve en yaygın yöntemdir.
- Yaz yarı odunsu çelikleri (haziran-temmuz): Çiçek açmış dallardan alınır, daha hızlı köklenir ama nem kontrolü gerektirir.
Doğru dalı seçmek
- O yıl büyümüş, kurşun kalem kalınlığında, sağlıklı bir dal seçin.
- Dal tercihen bir çiçek açmış ve çiçeği solmuş olmalıdır; bu, dalın olgunlaştığını gösterir.
- Hastalıklı, kara lekeli ya da ince ve zayıf dalları kullanmayın.
- Aşılı güllerde aşı noktasının altından çıkan dip sürgünlerini kullanmayın; bunlar anaçtır, istediğiniz gülü vermez.
Gül çeliği köklendirme: çelik hazırlama
- Kesim: Keskin ve temiz bir budama makasıyla 20–25 cm uzunluğunda bir dal parçası kesin.
- Üst kesim: Bir gözün (yaprak koltuğu) yaklaşık 1 cm üstünden düz kesin. Düz kesim, çeliğin hangi ucunun üst olduğunu hatırlamanızı sağlar.
- Alt kesim: Bir gözün hemen altından eğik kesin. Kökler en çok göz bölgesinden çıkar.
- Yapraklar: Alttaki bütün yaprakları ve dikenlerin bir kısmını temizleyin. Sonbahar çeliklerinde üstte bir-iki yaprak bırakabilir ya da tamamen temizleyebilirsiniz.
- Yaralama (isteğe bağlı): Alt uçta, kabuğu 2–3 cm boyunca hafifçe kazımak köklenmeyi kolaylaştırabilir.
- Köklendirme hormonu (isteğe bağlı): Alt ucu köklendirme tozuna batırmak başarı oranını artırır, ama zorunlu değildir.
Toprakta köklendirme
Bahçede:
- Yarı gölge, korunaklı bir köşe seçin.
- Toprağı gevşetip içine iri kum ve olgun kompost karıştırın.
- Bir bel ile 15–20 cm derinliğinde dar bir yarık açın, dibine bir kat kum serpin.
- Çelikleri, üçte ikisi toprağa gömülecek şekilde 15 cm arayla yerleştirin.
- Toprağı bastırıp sulayın.
- Çelikler kış boyunca yerinde kalır ve ilkbaharda sürgün verir.
Saksıda:
- Derin bir saksıyı yarı yarıya perlit ve hafif toprakla doldurun.
- Çelikleri kenarlara yakın, üçte ikisi gömülü olacak şekilde dikin.
- Saksıyı korunaklı, yarı gölge bir yere koyun.
Şişe altında köklendirme
Nem, çeliklerin kurumasını önleyen en önemli etkendir. Basit bir yöntem:
- Çeliği toprağa diktikten sonra, dibi kesilmiş şeffaf bir plastik şişeyi üzerine kapatın.
- Şişe küçük bir sera gibi nemi tutar.
- Şişenin kapağını sıcak günlerde açarak havalandırın.
- Doğrudan güneş şişenin içini aşırı ısıtır; yarı gölge bir yer seçin.
Bu yöntem özellikle saksı köklendirmesinde ve kuru iklimlerde başarıyı artırır.
Bakım ve köklenme süresi
- Toprağı nemli tutun ama ıslak bırakmayın.
- Çelikleri çekiştirerek kontrol etmeyin; kökler kopar.
- Sonbahar çeliklerinde köklenme yavaştır; ilk kökler 6–10 haftada oluşur, asıl gelişme ilkbaharda görülür.
- İlkbaharda üstte yeni yapraklar çıkıyorsa çelik büyük ihtimalle köklenmiştir. Hafifçe çektiğinizde direnç hissetmeniz köklendiğini gösterir.
- Siyahlaşan, kuruyan çelikleri ayıklayın; her çeliğin köklenmemesi normaldir. Bu yüzden her zaman ihtiyacınızdan fazla çelik dikin.
Fidanı saksıya ya da yerine almak
Köklenen çelikler ilkbaharda, kökleri belirgin şekilde geliştiğinde (genellikle nisan-mayıs) dikkatlice çıkarılıp ayrı saksılara alınır. İlk yıl bitkiyi saksıda büyütüp sonbaharda kalıcı yerine dikmek daha güvenlidir. Saksıda güle özel, besinli ve süzek bir toprak kullanmak genç bitkinin hızla gelişmesini sağlar.
İlk yıl çıkan çiçek tomurcuklarını koparmak, genç bitkinin enerjisini köklere ve dallara vermesini sağlar.
Sık karşılaşılan sorunlar
| Sorun | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Çelik kurudu | Nem yetersiz | Şişe altı, düzenli sulama |
| Alt uç çürüdü | Toprak çok ıslak | Süzek karışım, sulamayı azaltma |
| Yaprak çıktı ama sonra kurudu | Kök yoktu, depo besin tükendi | Sabır, nemi koruma |
| Küf | Havasız şişe altı | Düzenli havalandırma |
Gül çeliği suda köklenir mi?
Gül çeliğini bir bardak suda köklendirmek mümkündür ve bazı çeşitlerde birkaç hafta içinde kökler görülür. Ancak suda oluşan kökler ince ve kırılgandır; toprağa aktarıldıklarında bu köklerin bir kısmı ölür ve çelik yeniden köklenmek zorunda kalır. Bu yüzden suda köklendirmenin başarı oranı toprakta köklendirmeye göre genellikle daha düşüktür.
Yine de denemek isterseniz suyu 2–3 günde bir değiştirin, bardağı doğrudan güneş almayan aydınlık bir yere koyun ve kökler 1–2 cm olunca bekletmeden toprağa alın. Toprağa alınan çeliği ilk iki hafta şeffaf bir örtü altında tutmak, kökler toprağa uyum sağlayana kadar nem kaybını azaltır. Köklenme ortamı olarak kullanılacak hafif karışımın nasıl hazırlanacağı için saksı toprağı nasıl hazırlanır yazımıza bakabilirsiniz.
Köklenen gülün bakımı
Çelikle üretilen güller kendi kökleri üzerinde büyür ve aşılı güllere göre dip sürgünü sorunu yaşamaz. Genç gülün bakımı, beslenmesi ve budaması için gül bakımı ve gül gübreleme yazılarımız yol gösterecektir.
Gül çeliği köklendirme, sabır isteyen ama çok keyifli bir iştir. Bu sonbahar birkaç çelik dikin; ilkbaharda kendi ürettiğiniz gül fidanlarını görmenin mutluluğunu yaşayın.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Gül çeliği ne zaman alınır?
En kolay yöntem sonbaharda, ekim-kasım aylarında o yıl büyümüş olgun dallardan odunsu çelik almaktır. Yazın yarı odunsu çelik de alınabilir.
Gül çeliği kaç günde köklenir?
Sonbahar çeliklerinde ilk kökler 6–10 haftada oluşur; asıl gelişme ilkbaharda görülür.
Gül çeliği suda köklenir mi?
Bazen köklenir ama sudaki kökler toprağa geçişte zorlanır ve çürüme riski yüksektir. Süzek bir toprakta köklendirmek daha başarılıdır.
Gül çeliği toprağa ne kadar gömülür?
Çeliğin yaklaşık üçte ikisi toprağa gömülür, üstte 2–3 göz açıkta kalır.










Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.