İçeriğe geç
Ana Sayfa › Bitki Bakımı › Salon Bitkisi Budama: Ne Zaman, Nereden ve Nasıl Kesilir?
Bitki Bakımı

Salon Bitkisi Budama: Ne Zaman, Nereden ve Nasıl Kesilir?

Uzayıp seyrekleşen pothos, tepesi tavana dayanan kauçuk, kuru yapraklarla dolan bir palmiye… Salon bitkilerini ne zaman, nereden ve nasıl budayacağınızı, kesilen parçaları nasıl değerlendireceğinizi anlatıyoruz.

RA
· 4 dk okuma
Uzun saplı bir budama makasının kesici ağzı

Fotoğraf: Dvortygirl · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Salon bitkisi budama en iyi ilkbahar başında, büyüme dönemine girerken yapılır; kuru ve hastalıklı yapraklar ise her mevsim temizlenebilir. Kesim, bir yaprak boğumunun hemen üstünden, temiz ve keskin bir makasla yapılır. Bir seferde bitkinin üçte birinden fazlası kesilmez. Kesilen sağlıklı sürgünler suda ya da toprakta köklendirilebilir.

Salon bitkileri doğada olduğundan çok farklı koşullarda büyür. Işık tek yönden gelir, alan sınırlıdır ve bitki zamanla ya ışığa doğru uzar ya seyrekleşir ya da bulunduğu köşeye sığmaz hâle gelir. Birçok bitki sahibi bitkisini kesmeye kıyamaz; oysa doğru yapılan budama, bitkiyi gençleştirir, daha gür hâle getirir ve sağlığını korur. Bu yazıda salon bitkisi budama için doğru zamanı, kesim tekniğini ve kesilen parçaları değerlendirmenin yollarını anlatıyoruz.

Salon bitkisi budama neden gerekir?

Budamanın birkaç amacı vardır. Birincisi şekil ve boyut kontrolüdür: Tavana dayanan bir kauçuk ya da odanın yarısına yayılan bir pothos, budanarak bulunduğu alana uygun hâle getirilir. İkincisi gürleştirmektir: Uzayıp seyrekleşen bir bitki, kesimin altından yeni sürgünler vererek daha dolgun bir görünüme kavuşur. Üçüncüsü sağlıktır: Kuruyan, sararan, hastalıklı ya da zararlı bulaşmış yaprak ve dalların temizlenmesi, bitkinin enerjisini sağlıklı kısımlara yönlendirir ve hastalığın yayılmasını önler. Dördüncüsü ise çoğaltmadır: Kesilen sağlıklı parçalar yeni bitkilere dönüşebilir.

Ne zaman budanmalı?

Salon bitkilerinde büyük budamalar için en uygun zaman ilkbahar başıdır. Bu dönemde günler uzar, ışık artar ve bitki aktif büyümeye geçer. Budamadan sonra yeni sürgünleri hızla verir ve yaraları çabuk kapanır. Yaz başına kadar yapılan budamalar da genellikle iyi sonuç verir.

Kış aylarında ise büyük budamalardan kaçınmak gerekir. Işığın az olduğu bu dönemde bitki yavaş büyür; budamadan sonra yeni sürgün vermekte zorlanır ve kesilen yerden çıkan sürgünler zayıf ve uzun olur. Kışın yalnızca kuru, sararmış ya da hastalıklı yaprakları temizleyin. Kış bakımıyla ilgili diğer konuları kışın salon bitkisi bakımı yazımızda anlattık.

Çiçekli salon bitkilerinde budama zamanı çiçeklenme dönemine göre belirlenir. Genel kural, çiçeklenme bittikten sonra budamaktır; çiçeklenmeden hemen önce yapılan budama tomurcukları yok edebilir.

Nereden kesilmeli?

Salon bitkisi budama işleminde en önemli kural, kesimi bir yaprak boğumunun hemen üstünden yapmaktır. Boğum, yaprağın gövdeye bağlandığı noktadır ve burada yeni sürgün verebilecek uyuyan tomurcuklar bulunur. Kesimi boğumun yarım ile bir santim üstünden yapın. Boğumdan çok uzakta yapılan kesimde kalan gövde parçası kurur ve çürüyebilir; boğuma çok yakın kesim ise tomurcuğa zarar verebilir.

Kalın gövdeli bitkilerde kesimi hafif eğik yapmak, kesik yüzeyde su birikmesini önler. Süt gibi beyaz özsu akıtan kauçuk ve benzeri bitkilerde özsu ciltte tahrişe yol açabileceği için eldiven kullanın ve kesik yerini bir kâğıt havluyla hafifçe bastırarak özsuyun durmasını bekleyin.

Nasıl budanmalı?

  1. Temiz ve keskin bir makas kullanın: Kör makas gövdeyi ezer, ezilen doku geç iyileşir ve hastalığa açık hâle gelir. Makası kullanmadan önce ve farklı bitkiler arasında temizleyin.
  2. Önce plan yapın: Bitkinin etrafında dönerek hangi dalların uzadığını, hangi bölgelerin seyrek olduğunu ve bitkiye nasıl bir şekil vermek istediğinizi belirleyin.
  3. Önce ölü ve hastalıklı kısımları kesin: Kuru, sararmış ve hastalıklı yaprak ve dalları temizleyin.
  4. Sonra şekil budamasını yapın: Uzamış dalları istediğiniz boya kadar, bir boğumun üstünden kısaltın.
  5. Ölçülü olun: Bir seferde bitkinin yapraklarının üçte birinden fazlasını kesmeyin. Büyük bir şekil değişikliği gerekiyorsa budamayı birkaç aya yayın.

Budama makası, ürün açıklamasına göre 225 mm uzunluğunda ve 25 mm çapa kadar dalları kesebilen, çelikten üretilmiş bir makastır; kalın gövdeli salon bitkilerinde ve balkon bitkilerinde kullanılabilir.

Bitkiye göre budama ipuçları

Pothos, philodendron ve sarmaşıklar: Uzayıp yapraksız kalan sürgünleri bir boğumun üstünden kısaltın. Kesilen sürgün uçlarını suda köklendirip aynı saksının boş kalan yerlerine dikerseniz bitki çok daha gür görünür.

Kauçuk ve benjamin: Tepesi uzayan kauçukta ana gövdeyi istediğiniz yükseklikte bir boğumun üstünden kesmek, bitkinin yan dallar vermesini sağlar. Benjamin ise şekil budamasına iyi cevap verir; ancak yer değişikliğine ve ani budamaya yaprak dökerek tepki verebilir.

Palmiyeler: Palmiyelerin tepe noktası kesilmez; tepe kesilirse bitki büyümeyi durdurur. Palmiyelerde yalnızca tamamen kurumuş ya da kahverengileşmiş alt yapraklar dipten kesilir. Kuru yaprak uçlarını, yeşil kısma zarar vermeden şekline uygun olarak düzeltebilirsiniz.

Yeşim ve diğer sukulentler: Uzayan dalları kısaltmak bitkinin daha kompakt olmasını sağlar. Kesilen parçalar birkaç gün kurutulup toprakta köklendirilebilir.

Budamanın işaretleri: Bitkiniz budanmak mı istiyor?

Bazı belirtiler bitkinin budanmaya ihtiyacı olduğunu gösterir. Gövdenin alt kısmı yapraksız kalmış, yapraklar yalnızca uçlarda toplanmışsa bitki ışığa doğru uzamış demektir. Dallar bulunduğu alana sığmıyor, birbirine dolanıyor ya da bitki tek tarafa eğiliyorsa şekil budaması gerekir. Sararmış, kurumuş ya da lekeli yapraklar uzun süredir duruyorsa bunları temizlemek bitkinin görünümünü ve sağlığını iyileştirir. Budamadan önce bitkinin neden uzadığını da düşünün; ışık yetersizse budama tek başına sorunu çözmez, bitkiyi daha aydınlık bir yere de almak gerekir.

Kesilen parçaları değerlendirin

Budama sonrasında elinizde kalan sağlıklı sürgünler yeni bitkiler için harika bir başlangıçtır. Pothos, philodendron, salon sarmaşığı ve sinek kapan gibi birçok bitki, bir boğum içeren sürgün parçaları suya ya da nemli toprağa konduğunda kısa sürede kök verir. Sukulentlerde ise kesilen parçaların önce birkaç gün kurutulması gerekir. Çelik köklendirmenin ayrıntılarını perlitte çelik köklendirme yazımızda anlattık.

Budamadan sonra bakım

Budamadan sonra bitkiyi aydınlık bir yerde tutun ve sulamayı toprağın nemine göre sürdürün. Yaprak sayısı azaldığı için bitkinin su ihtiyacı da bir süre azalabilir; bu yüzden toprağı kontrol etmeden sulamayın. İlkbaharda budanan bitkiyi, yeni sürgünler görünmeye başladığında ölçülü bir sıvı besinle desteklemek gelişmeyi hızlandırır.

Doğru makası seçmek için budama makası seçimi yazımıza, tepe kesiminin inceliklerini öğrenmek için uç alma yazımıza göz atabilirsiniz. Bitkinizi nereden keseceğinizden emin değilseniz fotoğrafıyla müşteri hizmetlerimize (+90 553 727 2929) danışabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Budama MakasıBudama Makası850 TL
Florist Yeşil Yapraklı Bitkiler Sıvı Konsantre BesiniFlorist Yeşil Yapraklı Bitkiler Sıvı Konsantre Besini390 TL
HG Kauçuk Ağacı ToprağıHG Kauçuk Ağacı Toprağı249 TL
HasTürk Sıvı Solucan GübresiHasTürk Sıvı Solucan Gübresi350 TL

Sık Sorulan Sorular

Salon bitkileri ne zaman budanır?

Büyük budamalar için en uygun zaman ilkbahar başıdır. Kuru, sararmış ve hastalıklı yapraklar ise her mevsim temizlenebilir. Kışın büyük budamalardan kaçınılmalıdır.

Salon bitkisi nereden kesilir?

Kesim, bir yaprak boğumunun yarım ile bir santim üstünden yapılır. Boğumdaki uyuyan tomurcuklar kesimden sonra yeni sürgün verir.

Bir seferde ne kadar budanır?

Bir seferde bitkinin yapraklarının üçte birinden fazlası kesilmemelidir. Büyük bir şekil değişikliği gerekiyorsa budama birkaç aya yayılmalıdır.

Palmiyenin tepesi kesilir mi?

Hayır. Palmiyelerin tepe noktası kesildiğinde bitki büyümeyi durdurur. Palmiyelerde yalnızca tamamen kurumuş alt yapraklar dipten kesilir.

RA
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü