Goji Berry Yetiştirme: Kurağa Dayanıklı Kırmızı Meyveli Çalı
Parlak kırmızı meyveleriyle goji berry, kurağa ve soğuğa dayanıklı, ikinci yıldan itibaren meyve veren bir çalıdır. Fidan dikiminden budamaya, saksıda yetiştirmeden hasada kadar goji berry yetiştirmeyi anlatıyoruz.

Fotoğraf: Sten Porse · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Goji berry (Lycium barbarum), güneşli bir yer ve süzek, hafif kireçli bir toprak isteyen, kurağa ve soğuğa dayanıklı bir çalıdır. Fidanlar kasım–mart arasında 1–1,5 metre arayla dikilir ve bir desteğe bağlanır. Meyve veren dallar her yıl kış sonunda seyreltilip kısaltılır. İkinci yıldan itibaren yaz ve sonbaharda kırmızı meyveler verir.
Goji berry, son yıllarda sağlıklı beslenme akımıyla birlikte en çok tanınan meyvelerden biri hâline geldi. Marketlerde genellikle kurutulmuş olarak bulunan bu küçük, parlak kırmızı meyvelerin, aslında ev bahçesinde kolayca yetişebilen bir çalının ürünü olduğunu çok kişi bilmez. Ülkemizde kurt üzümü adıyla da bilinen bu bitki, kuraklığa, soğuğa ve fakir topraklara şaşırtıcı derecede dayanıklıdır; doğru bakıldığında ikinci yıldan itibaren yaz ve sonbahar boyunca meyve verir. Fidan dikimi için en uygun dönem olan kış ayları, bahçenize ya da büyük bir saksıya bir goji berry çalısı eklemek için doğru zamandır. Bu yazıda dikimden budamaya, hasattan saksıda yetiştirmeye kadar goji berry yetiştirmenin bütün aşamalarını anlatıyoruz.
Goji berry'yi tanıyalım
Bu meyve, patlıcangiller ailesinden Lycium barbarum ve Lycium chinense türlerinin meyvesidir. Asya kökenli olan bu çok yıllık çalı, uzun, ince ve kemerli dallar oluşturur; dalların bir kısmı dikenlidir. Bitki 1,5–3 metre boyunda ve genişliğinde olabilir.
İlkbahar sonundan itibaren dalların üzerinde küçük, mor çiçekler açar. Bu çiçekler yerini önce yeşil, sonra turuncu ve son olarak parlak kırmızı, 1–2 cm uzunluğunda, oval meyvelere bırakır. Çiçeklenme ve meyve oluşumu yaz boyunca devam ettiği için aynı anda hem çiçek hem de olgun meyve görmek mümkündür. Meyveler hafif tatlı, biraz ekşimsi ve kendine özgü bir tada sahiptir.
Goji berry için yer seçimi
Bitki tam güneşi sever. Günde en az altı sekiz saat güneş alan bir yerde en bol meyveyi verir. Yarı gölgede de yetişir; ama meyve verimi düşer. Sıcak ve kurak yazlara iyi uyum sağlar ve –25 °C'ye kadar soğuğa dayanabilir. Bu özellikleri sayesinde ülkemizin büyük bölümünde rahatça yetiştirilebilir.
Uzun ve yayılan dalları ile kökten çıkan yeni sürgünleri nedeniyle zamanla geniş bir alana yayılabilir. Bu yüzden diğer bitkilerden biraz uzak, rahat büyüyebileceği bir köşe seçin ya da kökten çıkan sürgünleri düzenli olarak kontrol edin.
Toprak
Toprak konusunda oldukça hoşgörülüdür. Kumlu, taşlık ve kireçli topraklara iyi uyum sağlar; pH 6,5–8 arası idealdir. Önemli olan suyun birikmemesidir; ağır ve su tutan topraklarda kökler çürüyebilir. Çok zengin ve fazla gübrelenmiş topraklarda ise bitki bol yaprak ve dal yapar ama az meyve verir. Dikim sırasında toprağa ölçülü miktarda organik madde eklemek yeterlidir.
Dikim
Fidanlar, yaprak döktükten sonra kasım ile mart arasında dikilir. Saksılı fidanlar ilkbahar ve sonbaharda da dikilebilir. Fidanları 1–1,5 metre arayla dikin; sıra hâlinde dikecekseniz sıralar arasında 2 metre bırakın.
Kök topunun iki katı genişlikte bir çukur açın, fidanı saksıda durduğu derinlikte yerleştirin, toprağı bastırın ve bol can suyu verin. Uzun ve ince dallar rüzgârda ve meyve yükü altında eğildiği için dikimden hemen sonra fidanın yanına bir kazık çakın ya da bir tel destek sistemi kurun. Fidan dikimiyle ilgili genel bilgiler için tüplü fidan dikimi yazımıza, çıplak köklü fidanlar için ise çıplak köklü fidan dikimi yazımıza göz atabilirsiniz.
Sulama ve gübreleme
Dikimden sonraki ilk yıl, kökler yerleşene kadar düzenli sulama yapın. Yerleşmiş bitkiler kuraklığa oldukça dayanıklıdır; ancak meyve döneminde yapılan düzenli ve derin sulamalar, meyvelerin daha iri ve sulu olmasını sağlar. Toprağın sürekli ıslak kalmasından kaçının.
Gübrelemede ölçülü olun. Kış sonunda bitkinin dibine bir miktar solucan gübresi ya da kompost serip toprağa karıştırmak genellikle yeterlidir. Aşırı azot, bol dal ve yaprak ama az meyveye yol açar.
Budama
Budama, hem bitkiyi düzenli tutmak hem de verimi artırmak için önemlidir. Bitki meyvelerini önceki yılın dallarında ve o yıl çıkan yeni sürgünlerde verir.
İlk yıllar: Fidanın gövdesinden güçlü bir ya da birkaç ana dal seçin ve bunları desteğe bağlayın. Dipten çıkan zayıf sürgünleri temizleyin. Ana dallar 50–60 cm boya ulaştığında uçlarını kesmek, yan dalların çıkmasını teşvik eder.
Yetişkin bitkiler: Her yıl kış sonunda, bitki uyanmadan önce kuru, zayıf ve birbirine dolanan dalları çıkarın; çok uzayan dalları kısaltın ve tacın içini seyreltin. Yaşlı ve verimsiz dalları yenileriyle değiştirin. Kökten çıkan ve istenmeyen yerlere yayılan sürgünleri düzenli olarak temizleyin.
Saksıda goji berry
Kurt üzümü, büyük ve derin bir saksıda ya da yükseltilmiş bir yatakta balkon ve teraslarda da yetiştirilebilir. En az 40–50 litrelik, drenaj delikli bir kap ve süzek bir toprak kullanın. Saksıdaki bitki, bahçedekine göre daha sık sulama ve yılda bir iki kez hafif besleme ister. Düzenli budama, bitkiyi saksı boyutunda ve toplu tutar.
Hasat
Goji berry fidanları genellikle dikimden sonraki ikinci yılda meyve vermeye başlar; üçüncü ve dördüncü yıldan itibaren verim artar. Meyveler tamamen parlak kırmızıya döndüğünde ve hafifçe yumuşadığında olgunlaşmıştır. Olgun meyveler çok narindir; elle koparırken ezilebilir ve meyve suyu ellerde koyu bir leke bırakabilir. Dalları bir örtünün üzerinde hafifçe sallamak da pratik bir hasat yöntemidir.
Taze goji meyveleri buzdolabında birkaç gün dayanır. Fazlası gölgede ya da düşük ısıda kurutularak aylarca saklanabilir. Patlıcangiller ailesinden bir bitki olduğu için, olgunlaşmamış yeşil meyvelerin ve yaprakların tüketilmemesi gerekir; yalnızca tamamen olgunlaşmış kırmızı meyveler yenmelidir.
Sık görülen sorunlar
Genellikle sorunsuz bir bitkidir. Yaz aylarında genç sürgünlerde yaprak biti görülebilir; ılık suyla yıkamak çoğu zaman yeterlidir. Sıcak ve nemli havalarda yapraklarda külleme oluşabilir; tacı havadar tutmak bu riski azaltır. Meyve vermemesi ise çoğunlukla gölge, aşırı azotlu gübreleme ya da bitkinin henüz genç olmasından kaynaklanır.
Goji berry, az bakım isteyen, kurağa ve soğuğa dayanıklı ve her yaz bol meyve veren bir çalıdır. Bu kış bahçenizin güneşli bir köşesine bir iki fidan diktiğinizde, birkaç yıl içinde kendi taze goji meyvelerinizi toplamanın keyfini yaşayacaksınız. Bahçede yetişebilecek diğer çalı meyveler için ahududu yetiştirme yazımıza da göz atabilirsiniz.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Goji berry ne zaman dikilir?
Fidanlar yaprak döktükten sonra kasım ile mart arasında dikilir. Saksılı fidanlar ilkbahar ve sonbaharda da dikilebilir.
Goji berry kaç yılda meyve verir?
Genellikle dikimden sonraki ikinci yılda meyve vermeye başlar; üçüncü ve dördüncü yıldan itibaren verim artar.
Goji berry saksıda yetişir mi?
Yetişir. En az 40–50 litrelik drenaj delikli bir kap, süzek bir toprak, güneşli bir yer ve düzenli budama gerekir.
Goji berry nasıl budanır?
Her yıl kış sonunda kuru, zayıf ve birbirine dolanan dallar çıkarılır, çok uzayan dallar kısaltılır, tacın içi seyreltilir ve kökten çıkan istenmeyen sürgünler temizlenir.









Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.