Kışın hangi sebzeler ekilir?

Ispanak, marul, roka, tere, lahana, karalahana, brokoli, karnabahar, pırasa, turp, havuç, bakla, bezelye, sarımsak ve kışlık soğan en yaygın kışlık sebzelerdir.

En soğuğa dayanıklı sebze hangisidir?

Sarımsak, karalahana, ıspanak ve pırasa en dayanıklı olanlardır. Karalahana -12 °C'ye, ıspanak ve pırasa -10 °C'ye kadar dayanabilir.

Kışlık sebzeler ne zaman ekilir?

Çoğu ağustos sonu ile kasım arasında ekilir ya da dikilir. Lahanagillerin fideleri yaz sonunda, yapraklı sebzeler ve baklagiller sonbaharda toprağa girer.

Kışlık sebzelere gübre verilir mi?

Ekim öncesi toprağa karıştırılan olgun kompost ya da solucan gübresi genellikle yeterlidir. Kışın aşırı azotlu gübre verilmez.

Kışlık Sebzeler Listesi: Ne Zaman Ekilir, Ne Zaman Toplanır?

Kışlık sebzeler listesi, sonbaharda bahçesini boş bırakmak istemeyen herkesin ilk baktığı kaynaktır. Domates, biber ve kabak gibi yaz sebzeleri ilk soğuklarla birlikte biterken, lahanagiller, yapraklı sebzeler, kök sebzeler ve baklagillerden oluşan geniş bir grup tam da bu dönemde en iyi hâlini yaşar. Bu sebzelerin bir kısmı kışın büyümeye devam eder, bir kısmı ise kışı toprakta geçirip ilkbaharda erken ürün verir. Bu yazıda en yaygın kışlık sebzeleri, ekim zamanlarını ve soğuğa dayanıklılıklarını tek bir tabloda topladık.

Kışlık sebzeler listesi (özet tablo)

Sebze	Ekim / dikim	Hasat	Soğuğa dayanım
Ispanak	Eylül – kasım	Kasım – mart	-10 °C'ye kadar
Marul	Eylül sonu – kasım (fide)	Kasım – mart	-3 / -4 °C
Roka	Eylül – kasım	Ekim – mart	-5 °C
Tere	Eylül – kasım	3 haftada bir	-3 °C
Lahana	Ağustos – eylül (fide)	Aralık – mart	-8 / -10 °C
Karalahana	Ağustos – ekim	Kasım – mart	-12 °C'ye kadar
Brokoli	Ağustos – eylül (fide)	Kasım – şubat	-5 °C
Karnabahar	Ağustos – eylül (fide)	Aralık – mart	-3 / -5 °C
Pırasa	Temmuz – eylül (fide)	Kasım – mart	-10 °C'ye kadar
Turp	Eylül – kasım	30–45 gün sonra	-5 °C
Havuç	Eylül – ekim	Aralık – mart	Toprakta korunur
Bakla	Ekim – kasım	Mart – mayıs	-7 °C
Bezelye	Ekim – kasım (ılık bölgeler)	Mart – mayıs	-5 °C
Sarımsak	Ekim – kasım	Haziran	-15 °C (toprakta)
Kışlık soğan	Eylül – kasım	Mayıs – haziran	-10 °C

Değerler ortalama koşullar içindir; genç fideler soğuğa yetişkin bitkilerden daha hassastır.

Yapraklı kışlık sebzeler

Ispanak kışlık sebzelerin şampiyonudur. Soğukta yaprakları daha tatlı olur ve kar altında bile canlı kalır. Ayrıntılar için saksıda ıspanak yazımıza göz atabilirsiniz.

Marul ve roka kıyı bölgelerinde açıkta, soğuk bölgelerde basit bir örtü ya da tünel altında kış boyunca hasat verir. Kışlık marul için çeşit seçimini ve korumayı kışlık marul yetiştirme yazımızda ayrıntılı anlattık.

Tere ve roka çok hızlı büyür; her 3–4 haftada bir küçük ekimlerle sürekli hasat yapılabilir. Roka ve tere yetiştirme yazımızda balkonda yetiştirme yöntemlerini bulabilirsiniz.

Lahanagiller

Lahana, karalahana, brokoli ve karnabahar uzun süreli ama çok verimli kışlık sebzelerdir. Fideleri yaz sonunda dikilmelidir; ekim ayına kalan dikimler çoğu bölgede kışa yetişmez. Karalahana özellikle soğuğa dayanıklıdır ve hafif don yediğinde yaprakları tatlanır. Ayrıntılar için lahana ve karalahana yetiştirme yazımıza bakabilirsiniz.

Kök ve soğanlı sebzeler

Turp en hızlı kışlık sebzedir; 30–45 günde hasat edilir. Havuç sonbaharda ekilip kışın topraktan ihtiyaç kadar çıkarılabilir; toprak donmaya başlamadan önce üzerine kalın malç serilirse hasat kış boyunca sürer. Sarımsak ve kışlık soğan ekim-kasımda dikilir, kışı toprakta geçirir ve yaz başında hasat edilir; dikim yöntemi için sarımsak ve soğan dikimi yazımıza göz atabilirsiniz.

Baklagiller

Bakla ve bezelye sonbaharda ekilip ilkbaharda hasat edilir. Her ikisi de kökleriyle toprağa azot kazandırır ve bir sonraki yaz sebzesi için toprağı zenginleştirir. Bakla ekimi ve bezelye ekimi yazılarımızda ekim derinliği ve kış bakımını ayrıntılı anlattık.

Kışlık sebze bahçesi için toprak

Kışlık sebzelerin çoğu serin havada yavaş büyür ve toprağın besinini uzun sürede kullanır. Ekim ya da dikimden önce toprağa olgun kompost ya da solucan gübresi karıştırmak bütün sezon için yeterlidir. Kışın aşırı azottan kaçınmak, yumuşak ve dona hassas dokuların oluşmasını önler. Saksıda ve yükseltilmiş yatakta yetiştirenler için besinli ve süzek bir sebze toprağı en kolay başlangıçtır.

HG Premium Sebze Yetiştirme Toprağı249 TLMağazada Gör

Hazır tohum setleri

Hangi sebzeyi ekeceğinize karar vermekte zorlanıyorsanız, sonbahar ekimi için bir araya getirilmiş tohum setleri farklı türleri denemenin pratik bir yoludur. Böylece aynı sezonda hem yapraklı sebzeleri hem de kök sebzeleri deneyebilir, bahçenize en uygun olanları seçebilirsiniz.

Ekim Ayı Sebze Tohumu Seti – 6 Çeşit Kışlık Sebze Tohumu450 TLMağazada Gör

Kışlık sebzelerde ekim nöbeti

Kış bahçesini planlarken yaz aylarında aynı yerde ne yetiştiğini göz önünde bulundurmak verimi artırır. Domates, biber ve patlıcan gibi besine aç sebzelerin ardından toprağa azot kazandıran bakla ve bezelye ekmek iyi bir seçimdir. Lahanagilleri ise art arda aynı yere dikmemek gerekir; lahana, brokoli ve karnabahar aynı hastalık ve zararlıları paylaşır. Basit bir defter tutup her yatağa hangi yıl ne ektiğinizi not etmek, birkaç yıl içinde bahçenizdeki hastalık sorunlarını belirgin şekilde azaltır. Sarımsak ve soğan ise birçok sebzenin ardından ekilebilir, ancak baklagillerle aynı sıraya ekilmeleri önerilmez.

Kış bakımında dikkat edilecekler

Koruma: -5 °C'nin altına inen gecelerde hassas sebzeleri (marul, roka, karnabahar) tülbent ya da tünelle örtün.
Sulama: Kışın toprak geç kurur. Sabah saatlerinde ve ihtiyaç oldukça sulayın; donlu günlerde sulamayın.
Malç: Kök sebzelerin ve sarımsağın üzerine serilen saman ya da yaprak malçı toprağın donmasını geciktirir.
Salyangoz: Nemli kış aylarında salyangoz ve sümüklü böcekler yapraklı sebzelere zarar verir; akşam kontrolleri yapın.
Hasat: Donlu sabahlarda yapraklar çözülene kadar hasat etmeyin; donmuş yaprak koparılınca zarar görür.

Bölgelere göre not

Akdeniz ve Ege kıyılarında yukarıdaki listenin tamamı açıkta yetiştirilebilir. Marmara ve Karadeniz'de çoğu sebze açıkta, hassas olanlar hafif koruma ile yetişir. İç ve Doğu Anadolu'da ise kışlık sebzeler listesindeki sarımsak, soğan, ıspanak, karalahana ve pırasa açıkta kışı geçirebilirken, diğerleri için soğuk çerçeve, tünel ya da sera gerekir.

Kışlık sebzeler listesinden birkaç tür seçip küçük bir alanla başlamak, kış bahçeciliğine adım atmanın en kolay yoludur.

Kışlık Sebzeler Listesi: Soğuğa Dayanıklı 15 Sebze ve Ekim Zamanları