Yeşim Bitkisi Bakımı: Yıllarca Yaşayan Etli Yapraklı Ağaççık
Kalın gövdesi ve parlak etli yapraklarıyla yeşim bitkisi, doğru bakıldığında onlarca yıl yaşayan bir sukulenttir. Işıktan sulamaya, kış bakımından çoğaltmaya kadar her şeyi anlatıyoruz.

Fotoğraf: NasserHalaweh · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Yeşim bitkisi (Crassula ovata), bol ışık seven, gövdesinde ve yapraklarında su depolayan bir sukulenttir. Toprağı tamamen kuruduğunda sulanır, kışın sulama iyice azaltılır. Kaktüs ve sukulent toprağı gibi süzek bir karışım ve drenaj delikli saksı ister. Kışın serin ve aydınlık bir yerde tutulursa çiçek açabilir.
Yeşim bitkisi, kalın ve ağaç gibi dallanan gövdesi, parlak yeşil ve dolgun yapraklarıyla salonların en uzun ömürlü sakinlerinden biridir. Doğru bakıldığında onlarca yıl yaşayabilir, kuşaktan kuşağa aktarılan bir aile bitkisi hâline gelebilir. Az su istemesi ve dayanıklılığı sayesinde yeni başlayanlar için de idealdir. Yine de en sık yapılan hata, ona diğer salon bitkileri gibi davranıp sık sulamaktır. Kış ayları, bu bitkinin bakımında en dikkat edilmesi gereken dönemdir; çünkü hem sulama ihtiyacı en aza iner hem de doğru koşullar sağlandığında bu dönemde çiçek açar. Bu yazıda ışıktan sulamaya, topraktan çoğaltmaya kadar bakımın bütün inceliklerini anlatıyoruz.
Yeşim bitkisini tanıyalım
Yeşim bitkisi (Crassula ovata), Güney Afrika'nın kurak ve taşlık yamaçlarından gelen bir sukulenttir. Doğada 1–2 metreye kadar boylanan, kalın gövdeli bir çalı oluşturur. Etli ve oval yaprakları su depolar; bu sayede uzun kuraklıklara dayanabilir. Bazı çeşitlerinin yaprak kenarları güneşte kırmızımsı bir renk alır, bazılarının yaprakları ise tüp şeklindedir.
Halk arasında kimi yerde para ağacı ya da para çiçeği olarak da anılır. Ancak bu isimler başka bitkiler için de kullanıldığından karışıklığa yol açabilir. Para ağacı olarak bilinen bir başka popüler salon bitkisinin bakımını Zamioculcas bakımı yazımızda ayrıca anlattık.
Işık ihtiyacı
Yeşim bitkisi bol ışık sever. Evde günde en az dört saat doğrudan güneş alan güney ya da batı penceresi idealdir. Işık yetersiz kaldığında gövde ve dallar ışığa doğru uzar, yapraklar seyrekleşir ve küçülür, bitki dağınık bir görünüm alır.
Yazın balkonda ya da terasta tutulabilir; ama içeriden dışarıya alınan bitkiyi doğrudan güneşe birden çıkarmak yapraklarda yanıklara yol açar. Birkaç gün yarı gölgede tutarak yavaş yavaş alıştırın. Sonbaharda gece sıcaklıkları 5 °C'nin altına inmeden içeri alın.
Sulama: en önemli kural
Bu bitkinin bakımındaki altın kural şudur: toprak tamamen kuruduğunda sulayın. Parmağınızı toprağa 3–4 santimetre daldırdığınızda hâlâ nem hissediyorsanız beklemeye devam edin. Suladığınızda ise suyu saksının altından akana kadar verin ve tabakta biriken suyu boşaltın.
Yazın genellikle 10–15 günde bir sulama yeterlidir. Kışın ise bitki neredeyse dinlenmeye geçer; serin bir odada üç dört haftada bir hafif sulama yeterli olur. Sık sulanan bir yeşim bitkisinde kökler ve gövdenin dibi çürür. Yaprakların buruşması ise uzun süre susuz kaldığını gösterir; bu durumda bir kez bol sulamak yaprakları birkaç gün içinde yeniden dolgunlaştırır.
Toprak ve saksı seçimi
Yeşim bitkisi süzek ve havadar bir toprak ister. Sıradan saksı toprağı çok fazla su tuttuğu için kökleri boğabilir. Kaktüs ve sukulentler için hazırlanmış, içinde perlit, kum ve pomza gibi iri parçacıklar bulunan bir karışım en uygunudur.
Saksı seçerken drenaj deliği olan, ağır ve geniş tabanlı modelleri tercih edin. Yaşlandıkça ağırlaşan bitki, hafif plastik saksılarda kolayca devrilebilir. Pişmiş toprak saksılar, nemin kenarlardan buharlaşmasını sağladığı için ayrıca avantajlıdır. Yeşim bitkisi saksısında biraz sıkışık durmayı sever; iki üç yılda bir, ilkbaharda bir boy büyük saksıya almak yeterlidir.
Yeni başlayanlar için toprak, saksı ve dikim malzemelerini bir arada sunan setler, ilk dikimi kolaylaştırır.
Gübreleme
İlkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez kaktüs ve sukulentler için hazırlanmış sıvı bir besin yeterlidir. Sonbahar ve kış aylarında gübre verilmez. Fazla gübre, bitkinin yumuşak ve zayıf sürgünler oluşturmasına yol açar.
Kışın çiçek açtırmak
Pek çok kişi yeşim bitkisinin çiçek açtığını bilmez. Oysa olgun bitkiler, kış sonunda dalların uçlarında yıldız şeklinde küçük, beyaz ya da açık pembe çiçek kümeleri oluşturur. Bunun için sonbaharda ve kış başında bitkinin serin geceler geçirmesi gerekir: gece sıcaklığının 10–13 °C civarında olduğu, gündüz bol ışık alan bir oda, kapalı bir balkon ya da serin bir pencere önü idealdir. Bu dönemde sulama da iyice azaltılır.
Sıcak bir salonda, bol suyla geçen kışlarda bitki yeşil kalır ama çiçek açmaz. Çiçek açtırmanın benzer prensipleri için kaktüs çiçek açtırma yazımıza da göz atabilirsiniz.
Çoğaltma
Bu bitki kolayca çoğaltılabilir. İlkbahar ve yaz aylarında 8–10 cm uzunluğunda bir dal ucu ya da sağlıklı tek bir yaprak kesip birkaç gün gölgede bekleterek kesik yüzeyin kurumasını sağlayın. Ardından nemli sukulent toprağına dikin ve toprağı yalnızca hafif nemli tutun. Birkaç hafta içinde kökler oluşur. Ayrıntılı yöntem için sukulent çoğaltma yazımız yol gösterir.
Ağaç gibi şekillendirmek
Kalın gövdesi ve yavaş büyümesi sayesinde bu bitki, bonsai meraklılarının en sevdiği başlangıç bitkilerinden biridir. İlkbahar ve yaz aylarında dalların uçlarını iki yaprak çifti kalacak şekilde koparmak, bitkinin yana doğru dallanmasını ve sık bir taç oluşturmasını sağlar. Alttaki dalları zamanla temizlemek ise gövdeyi ortaya çıkararak bitkiye küçük bir ağaç görünümü kazandırır. Kesilen parçaları atmayın; her biri yeni bir bitki için çelik olarak kullanılabilir. Bonsai şekillendirmenin temelleri için bonsai bakımı yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık görülen sorunlar
Yaprakların yumuşayıp sararması ve gövdenin dibinin kararması aşırı sulamanın işaretidir. Yaprakların buruşması susuz kalmayı, yaprak dökülmesi ise ani sıcaklık değişimini ya da uzun süre ışıksız kalmayı gösterir. Yaprak koltuklarında beyaz pamuksu kümeler unlu bit olabilir; alkole batırılmış bir pamukla silerek temizlenebilir.
Yeşim bitkisi kedi ve köpekler için zararlı olabilir; evcil hayvanınız varsa bitkiyi ulaşamayacakları bir yere koyun. Evcil hayvanlarla güvenle yaşayabilecek bitkiler için evcil hayvan dostu bitkiler yazımıza bakabilirsiniz.
Yeşim bitkisi, az ilgiyle çok şey veren bir dosttur. Bol ışık, seyrek su ve süzek bir toprak; bu üç kurala uyduğunuzda yıllar içinde küçük bir ağaca dönüşen bu bitki, evinizin en eski ve en sevilen üyelerinden biri olacaktır.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Yeşim bitkisi ne sıklıkla sulanır?
Toprak tamamen kuruduğunda sulanır. Yazın genellikle 10–15 günde bir, kışın serin bir odada üç dört haftada bir hafif sulama yeterlidir.
Yeşim bitkisinin yaprakları neden düşer?
Yaprak dökümü genellikle aşırı sulama, ani sıcaklık değişimi ya da uzun süre ışıksız kalmaktan kaynaklanır. Yaprakların yumuşayıp sararması fazla suyun, buruşması ise susuz kalmanın işaretidir.
Yeşim bitkisi çiçek açar mı?
Olgun bitkiler kış sonunda beyaz ya da açık pembe yıldız şeklinde çiçekler açar. Bunun için sonbaharda ve kış başında serin geceler, bol ışık ve az su gerekir.
Yeşim bitkisi nasıl çoğaltılır?
İlkbahar ve yaz aylarında kesilen bir dal ucu ya da tek bir yaprak, birkaç gün kurutulduktan sonra nemli sukulent toprağına dikilir. Birkaç hafta içinde köklenir.









Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.