İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Brüksel Lahanası Yetiştirme: Dondan Sonra Tatlanan Minik Lahanalar
Sebze ve Meyve

Brüksel Lahanası Yetiştirme: Dondan Sonra Tatlanan Minik Lahanalar

Gövde boyunca dizilen minik lahanalarıyla Brüksel lahanası, kış bahçesinin en ilginç sebzelerindendir. Ekiminden hasadına kadar yetiştirmenin inceliklerini anlatıyoruz.

AÇ
· 4 dk okuma
Kışın tarlada yetişen Brüksel lahanası bitkileri

Fotoğraf: Schlaghecken Josef · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Brüksel lahanası, uzun bir yetişme süresi isteyen soğuk sever bir lahanagildir. Tohumları mart–mayıs arasında ekilir, fideleri mayıs–haziranda 60 cm arayla dikilir. Organik maddece zengin, sıkı toprakta iyi gelişir. Hasat ekimden itibaren alttaki lahanalardan başlar; hafif donlardan sonra lahanalar daha tatlı olur.

Brüksel lahanası, bahçede yetiştirilen sebzelerin belki de en sabırlısıdır. Tohumdan hasada kadar altı yedi ay süren yolculuğunun sonunda, kalın bir gövde boyunca yaprak koltuklarına dizilmiş, ceviz büyüklüğünde onlarca minik lahana verir. En güzel yanı ise hasadın, bahçenin büyük bölümünün boşaldığı kasım ile şubat arasına denk gelmesidir. Üstelik soğuk, bu sebzenin düşmanı değil dostudur: hafif donlardan sonra lahanaların tadı belirgin şekilde tatlanır. Bu yazıda ekim zamanından toprak hazırlığına, bakımdan hasada kadar Brüksel lahanası yetiştirmenin bütün aşamalarını anlatıyoruz. Bahçesinde şu an bitkileri olanlar için de hasat ve kış bakımı bölümleri yol gösterecek.

Brüksel lahanasını tanıyalım

Brüksel lahanası, lahana, karnabahar, brokoli ve kara lahana ile aynı türün bir çeşididir. Bitki 60–90 cm boyunda, kalın ve dik bir gövde oluşturur. Gövdenin üstünde geniş yapraklar bulunur; her yaprağın gövdeye bağlandığı noktada, yani yaprak koltuğunda, küçük bir baş oluşur. Lahanalar gövdenin dibinden başlayarak yukarı doğru olgunlaşır.

Serin iklimi seven bir bitkidir. En iyi gelişmeyi 15–20 °C sıcaklıklarda gösterir; aşırı sıcak, başların gevşek ve açık kalmasına yol açar. Yerleşmiş bitkiler –10 °C'ye kadar soğuğa dayanabilir. Lahanagillerin genel yetiştirme bilgileri için lahana ve kara lahana yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.

Ekim ve dikim zamanı

Uzun bir yetişme süresine ihtiyaç duyduğu için Brüksel lahanası erken ekilir. Tohumlar mart ile mayıs arasında viyollere ya da fide yastığına ekilir. Fideler 4–6 yapraklı olduğunda, mayıs ve haziran aylarında bahçeye dikilir. Bu takvimle ilk hasat ekim sonu ya da kasım başında başlar ve kış boyunca sürer.

Ilık kıyı bölgelerinde fide dikimi temmuz başına kadar uzatılabilir. Ancak geç dikilen bitkiler kış gelmeden yeterince büyüyemez ve küçük başlar verir. Bu yüzden şu an elinizde tohum varsa, onları gelecek ilkbahar için saklamak en doğrusudur.

Toprak hazırlığı

Brüksel lahanası, organik maddece zengin, nemi tutan ve sıkı bir toprak ister. Gevşek ve kabarık topraklarda kökler gövdeyi sağlam tutamaz, uzun bitkiler rüzgârda devrilir ve başlar gevşek oluşur. Bu yüzden dikimden birkaç hafta önce toprağı derin işleyip bol yanmış ahır gübresi ya da kompost karıştırmak, dikimden hemen önce ise toprağı bastırarak sıkılaştırmak gerekir.

Toprak pH'ının 6,5–7,5 arasında olması idealdir; asidik topraklarda lahanagillerde kök uru hastalığı daha sık görülür. Yükseltilmiş yataklarda ve büyük kaplarda yetiştirirken sebzeye uygun, besince zengin bir karışım kullanmak işi kolaylaştırır.

Dikim aralığı ve destekleme

Bitkiler büyüdükçe çok yer kaplar. Sıra üzeri ve sıra arası en az 60 cm mesafe bırakın. Fideleri saksıda olduklarından biraz daha derine, ilk gerçek yapraklarına kadar gömün ve toprağı dibinde iyice bastırın.

Rüzgâr alan bahçelerde, bitkiler 40–50 cm boya ulaştığında her birinin yanına bir kazık çakıp gövdeyi gevşek bir bağla sabitleyin. Sonbaharda gövdenin dibine toprak doldurmak da bitkiyi sağlamlaştırır.

Sulama ve gübreleme

Brüksel lahanası düzenli nem ister; özellikle yaz aylarında toprağın kurumasına izin vermeyin. Düzensiz sulama, başların gevşek ve acı olmasına yol açar. Dibine serilen malç toprağın nemini korur.

Yaz başında ve baş oluşumu başladığında, bitkinin dibine solucan gübresi gibi dengeli bir organik gübre serip toprağa karıştırmak yeterlidir. Aşırı azot, iri yapraklar ama gevşek ve kolay çürüyen başlar oluşturur.

Tepe alma ve alt yaprakların temizlenmesi

Sonbaharda, alttaki lahanalar 1–2 cm büyüklüğe ulaştığında bitkinin tepe noktasını, yani en üstteki yaprak tutamını kesmek, bitkinin enerjisini başlara yönlendirir. Bu işlem, başların daha eşit ve kısa sürede büyümesini sağlar. Kış boyunca uzun süre hasat yapmak isteyenler tepe almayı atlayabilir.

Gövdenin alt kısmındaki sararan yaprakları koparmak, başların arasında hava dolaşımını artırır ve çürümeyi önler.

Hasat: dondan sonra daha lezzetli

Lahanalar 2–4 cm çapa ulaştığında, sıkı ve parlak yeşil oldukları dönemde hasat edilir. Hasada gövdenin dibinden başlanır; başları aşağı doğru bastırarak ya da bir bıçakla keserek koparın. Üstteki başlar birkaç hafta içinde sırayla olgunlaşır.

Hafif donlar, bitkinin dokularındaki nişastanın bir kısmını şekere dönüştürür. Bu yüzden ilk donlardan sonra toplanan lahanalar daha tatlı ve yumuşak lezzetlidir. Kışın bitkiler bahçede kalabilir ve ihtiyaç oldukça hasat yapılabilir. Hasattan sonra başlar buzdolabında birkaç gün tazeliğini korur; sezon sonunda kalan başları gövdesiyle birlikte kesip serin bir yerde asarak daha uzun süre saklayabilirsiniz.

Sık görülen sorunlar

Gevşek ve açık başlar genellikle aşırı sıcak, gevşek toprak ya da fazla azottan kaynaklanır. Yapraklarda delikler lahana kelebeği tırtıllarının, yaprak altlarında gri kümeler ise lahana yaprak bitinin işaretidir. Yaz aylarında bitkilerin üzerine ince bir tül örtmek kelebeklerin yumurta bırakmasını engeller. Lahanagillerde görülen hastalıklar için lahana hastalıkları yazımıza bakabilirsiniz.

Küçük bahçede ve yükseltilmiş yatakta

Brüksel lahanası, derin ve geniş bir yükseltilmiş yatakta da başarıyla yetişir. Bir yatakta iki üç bitki, bir ailenin kış boyunca ara ara sofraya taşıyacağı kadar hasat verir. Bitkilerin arasındaki boşluklara hızlı yetişen marul, roka ya da turp ekerek alanı verimli kullanabilirsiniz.

Aynı ailenin hızlı yetişen bir başka üyesi için brokoli yetiştirme yazımıza, kış bahçesinde yetişebilecek diğer sebzeler için ise kışlık sebzeler listesi yazımıza göz atabilirsiniz.

Mutfakta taze hasadın tadını çıkarın

Bahçeden yeni toplanmış lahanaların tadı, marketten alınanlardan çok daha tatlı ve yumuşaktır. Hasattan sonra dış yaprakları ayıklayın, sap kısmını hafifçe kesin ve iri olanları ikiye bölün. Kısa süre buharda pişirmek ya da fırında zeytinyağıyla kızartmak, acılığı ortaya çıkarmadan doğal tatlılığını korur. Uzun süre haşlamak ise hem rengini soldurur hem de kükürtlü kokunun ağırlaşmasına yol açar. Fazla hasadı kısa süre haşlayıp soğuk suya aldıktan sonra dondurucuda aylarca saklayabilirsiniz.

Brüksel lahanası sabır ister; ama bahçenin en sessiz aylarında soğuğa meydan okuyan, her hafta birkaç avuç taze sebze veren bir bitki görmek, bu sabrın en güzel ödülüdür.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Brüksel Lahanası Fidesi, 6 AdetBrüksel Lahanası Fidesi, 6 Adet335 TL
HG Organik Sebze Yetiştirme ToprağıHG Organik Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL
Modüler Yükseltilmiş Bahçe Sebze Yatağı No:5 (110x85)Modüler Yükseltilmiş Bahçe Sebze Yatağı No:5 (110x85)3.000 TL
Ayın Kampanyası 20 Kg Katı Solucan Gübresi + 1 Lt Sıvı Solucan GübresiAyın Kampanyası 20 Kg Katı Solucan Gübresi + 1 Lt Sıvı Solucan Gübresi1.750 TL

Sık Sorulan Sorular

Brüksel lahanası ne zaman ekilir?

Tohumlar mart ile mayıs arasında viyollere ekilir, fideler mayıs ve haziran aylarında bahçeye dikilir. Bu takvimle hasat ekim sonu ya da kasım başında başlar.

Brüksel lahanası ne zaman hasat edilir?

Lahanalar 2–4 cm çapa ulaştığında, sıkı ve parlak yeşilken gövdenin dibinden başlanarak hasat edilir. Hasat kasımdan şubata kadar sürebilir; hafif donlardan sonra lahanalar daha tatlı olur.

Brüksel lahanasının başları neden gevşek olur?

Aşırı sıcak, gevşek ve kabarık toprak, düzensiz sulama ve fazla azotlu gübreleme başların gevşek ve açık kalmasına yol açar.

Brüksel lahanası soğuğa dayanıklı mı?

Evet, yerleşmiş bitkiler –10 °C'ye kadar soğuğa dayanabilir. Kış boyunca bahçede kalabilir ve ihtiyaç oldukça hasat yapılabilir.

AÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü