İçeriğe geç
Ana Sayfa › Toprak Rehberi › Bahçe Yatağı Toprağı: Hangi Karışım, Kaç Litre, Nasıl Doldurulur?
Toprak Rehberi

Bahçe Yatağı Toprağı: Hangi Karışım, Kaç Litre, Nasıl Doldurulur?

Yükseltilmiş bahçe yatağı kurmak işin yarısı; asıl verimi içine koyduğunuz toprak belirler. Bahçe yatağı için doğru toprak karışımını, gereken litreyi hesaplamayı ve yatağı ekonomik şekilde doldurmayı anlatıyoruz.

Halil İbrahim Çelik
· 4 dk okuma
Toprakla doldurulup dikim yapılmış ahşap yükseltilmiş bahçe yatağı

Fotoğraf: Burkhard Mücke · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Bahçe yatağı toprağı hafif, süzek ve organik maddece zengin olmalıdır. Yaygın bir karışım; yaklaşık yarısı kaliteli bahçe toprağı ya da sebze toprağı, geri kalanı olgun kompost ve solucan gübresi ile biraz perlit ya da kokopitten oluşur. Gereken toprak, yatağın en × boy × yüksekliği çarpılarak litre olarak hesaplanır. Toprak her sezon yeniden beslenir.

Yükseltilmiş bahçe yatağı kuran herkes kısa sürede aynı soruyla karşılaşır: "Bu yatağı neyle dolduracağım ve ne kadar toprak gerekiyor?" Yatağı kurmak bir öğleden sonra sürer; ama yatağın yıllarca ne kadar verim vereceğini, içine koyduğunuz toprak belirler. Bahçe yatağı toprağı, ne sıradan bahçe toprağına ne de saksı toprağına tam olarak benzer. Bu yazıda bahçe yatağı için ideal toprak karışımını, gereken miktarı hesaplamayı ve yatağı ekonomik şekilde doldurmanın yollarını anlatıyoruz.

İyi bir bahçe yatağı toprağı nasıl olmalı?

Bahçe yatağında yetişen sebzeler, sınırlı bir toprak hacmi içinde yoğun şekilde büyür. Bu yüzden yatak toprağının dört özelliği olmalıdır. Birincisi hafif ve gevşek olmalıdır; kökler kolayca ilerleyebilmeli ve toprak sıkışmamalıdır. İkincisi süzek olmalıdır; fazla su yatağın dibinden süzülmeli ve kök bölgesinde birikmemelidir. Üçüncüsü suyu dengeli tutmalıdır; yaz sıcağında hemen kurumamalıdır. Dördüncüsü organik maddece zengin olmalıdır; sebzeler sezon boyunca besine ihtiyaç duyar.

Tek başına bahçe toprağı bu özellikleri genellikle karşılamaz; özellikle killi topraklar yatakta sıkışır. Bahçe toprağının sınırlı alanlarda neden farklı davrandığını bahçe toprağı saksıda kullanılır mı yazımızda anlattık. Tek başına torf ya da saksı toprağı ise yatak gibi büyük hacimlerde hem maliyetli olur hem de zamanla çok çabuk çöker.

Bahçe yatağı toprağı için karışım

Ev bahçeleri için yaygın ve dengeli bir karışım şöyle düşünülebilir: Toprak hacminin yaklaşık yarısı, ufalanan ve taşları ayıklanmış kaliteli bir bahçe toprağı ya da hazır sebze toprağı; yaklaşık üçte biri olgun kompost ve solucan gübresi gibi organik malzemeler; geri kalanı ise perlit, kokopit ya da benzeri havalandırıcı ve nem dengeleyici malzemeler. Bu oranlar kesin bir reçete değildir; bahçe toprağınızın yapısına göre organik malzemeyi artırabilir ya da azaltabilirsiniz.

Hazır bir çözüm isteyenler için sebzelerin ihtiyacı düşünülerek hazırlanmış sebze yetiştirme toprakları pratik bir seçenektir. HG premium sebze yetiştirme toprağı, ürün açıklamasına göre solucan gübresi ve leonardit içeren, sebzelerin büyüme döneminde nem ve besin ihtiyacını karşılamak için hazırlanmış bir karışımdır. Organik toprak da solucan gübresi ve leonarditli yapısıyla yatağın üst katmanında kullanılabilir.

Kaç litre toprak gerekir?

Bahçe yatağı için gereken toprağı hesaplamak basittir: Yatağın iç ölçülerini santimetre olarak alın ve en × boy × yükseklik çarpımını 1000'e bölün. Sonuç litre cinsinden hacmi verir. Örneğin 110 × 110 cm tabanlı ve 30 cm yüksekliğinde bir yatak için 110 × 110 × 30 = 363.000 santimetreküp, yani yaklaşık 363 litre toprak gerekir. Toprak sulandıktan sonra bir miktar çökeceği için hesapladığınız miktarın üzerine bir pay eklemek iyi olur.

HasTürk modüler yükseltilmiş bahçe yatakları ürün adlarında litre hacmiyle birlikte sunulur. Örneğin 110 × 110 × 30 cm ölçüsündeki modüler yatak 363 litre hacimlidir; dar ve uzun çiçeklik modeli ise 140 × 35 × 30 cm ölçüsündedir. Bu sayede yatağı seçerken ne kadar toprak gerekeceğini de önceden bilirsiniz.

Yatağı katman katman doldurmak

Derin yataklarda ya da toprak bütçesi sınırlı olduğunda yatağın alt kısmını farklı malzemelerle doldurmak ekonomik bir yöntemdir. Yatağın en altına budama dalları, kalın saplar ve iri bitki artıkları; onun üstüne kuru yaprak, saman ve biçilmiş çim gibi daha ince malzemeler konabilir. Bu malzemeler zamanla çürüyerek toprağa organik madde kazandırır. Üst 20–25 cm ise sebzelerin köklerinin yoğun olarak bulunacağı bölgedir ve mutlaka kaliteli toprak karışımıyla doldurulmalıdır.

Bu yöntemin bir sonucu olarak alt katmanlar çürüdükçe yatağın toprağı çöker. Her sezon başında üstüne toprak ve kompost eklemek gerekir. Katmanlı doldurma yöntemiyle ilgili ayrıntılar ilerleyen günlerde yayımlanacak yazılarımızda da yer alacak.

Sık yapılan hatalar

Bahçe yatağını doldururken en sık yapılan hata, yatağı yalnızca bahçeden kazılan toprakla doldurmaktır. Özellikle killi bahçe topraklarında bu, yatağın ilk yağmurlardan sonra sıkışmasına ve suyun yatakta göllenmesine yol açar. İkinci hata, yatağı tamamen torfla doldurmaktır. Torf hafiftir ama tek başına besin içeriği düşüktür, kuruduğunda suyu zor emer ve kısa sürede çöker. Üçüncü hata ise taze, olgunlaşmamış gübre ya da kompostu doğrudan kök bölgesine koymaktır; bu malzemeler çürürken ısı ve gaz üreterek genç kökleri yakabilir.

Yatağı doldurduktan sonra hemen dikim yapmak yerine toprağı bir kez iyice sulayıp birkaç gün oturmasını beklemek de iyi bir alışkanlıktır. Toprak çöktükçe eksilen kısmı tamamlayın; böylece dikimden sonra bitkilerin kökleri havada kalmaz.

Yatağın dibi ne olmalı?

Doğrudan toprak üzerine kurulan bahçe yataklarında yatağın dibini kapatmaya gerek yoktur; böylece kökler aşağıdaki toprağa da ulaşabilir ve solucanlar yatağa girebilir. Zemin çimenle kaplıysa yatağı kurmadan önce çimi kaldırmak ya da çimin üzerine birkaç kat karton sermek otların yatağa çıkmasını engeller. Karton zamanla çürür. Beton, taş ya da fayans zeminlere kurulan yataklarda ise drenajın iyi olması ve suyun zemine zarar vermeden uzaklaşması gerekir. Balkon ve teraslar için bu amaçla tasarlanmış alt tepsili yataklar daha uygundur.

Her sezon toprağı yeniden beslemek

Bahçe yatağı toprağı bir kez doldurulup unutulacak bir şey değildir. Her sezon sebzeler topraktaki besinin önemli bir kısmını tüketir ve toprak çöker. Sezon başında ve sonunda üst katmana birkaç santim kompost ya da solucan gübresi eklemek, toprağın verimini korumanın en kolay yoludur. Solucan gübresi besinleri yavaş bıraktığı için uzun süre büyüyen sebzeler için uygundur.

Kış öncesinde yatağa yapılacak işleri bahçe yatağını kışa hazırlama yazımızda, yatağın sulanmasını ise bahçe yatağı sulama yazımızda anlattık. Yatağınızın ölçülerine göre ne kadar toprak ve gübre gerektiğini hesaplamakta zorlanırsanız müşteri hizmetlerimize (+90 553 727 2929) danışabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HG Premium Sebze Yetiştirme ToprağıHG Premium Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL
Organik Toprak | Solucan Gübreli ve LeonarditliOrganik Toprak | Solucan Gübreli ve Leonarditli249 TL
HasTürk Solucan GübresiHasTürk Solucan Gübresi220 TL
Modüler Yükseltilmiş Bahçe Sebze Yatağı No:6 (110x110)Modüler Yükseltilmiş Bahçe Sebze Yatağı No:6 (110x110)3.400 TL

Sık Sorulan Sorular

Bahçe yatağına hangi toprak konur?

Hafif, süzek ve organik maddece zengin bir karışım konur. Yaygın bir karışım; yaklaşık yarısı kaliteli bahçe ya da sebze toprağı, üçte biri kompost ve solucan gübresi, geri kalanı perlit ya da kokopit gibi havalandırıcı malzemelerden oluşur.

Bahçe yatağı için kaç litre toprak gerekir?

Yatağın iç ölçüleri santimetre olarak en × boy × yükseklik şeklinde çarpılıp 1000'e bölünür. Örneğin 110 × 110 × 30 cm bir yatak için yaklaşık 363 litre toprak gerekir; çökme payı için biraz fazlası hesaplanmalıdır.

Bahçe yatağının altına ne konur?

Derin yataklarda alt kısma dal, kalın sap ve kuru yaprak gibi çürüyebilen malzemeler konabilir. Üst 20–25 cm mutlaka kaliteli toprak karışımıyla doldurulmalıdır.

Bahçe yatağı toprağı ne zaman yenilenir?

Toprak her sezon başında ve sonunda üst katmana kompost ya da solucan gübresi eklenerek beslenir ve çöken kısım tamamlanır. Toprağın tamamını değiştirmek genellikle gerekmez.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü