İçeriğe geç
Ana Sayfa › Çiçekler › Süs Lahanası: Kışın Bahçe ve Balkona Renk Katan Yaprak Gülleri
Çiçekler

Süs Lahanası: Kışın Bahçe ve Balkona Renk Katan Yaprak Gülleri

Pembe, mor ve beyaz yaprak rozetleriyle süs lahanası, bahçenin en renksiz aylarında çiçek gibi görünen bir bitkidir. Soğukla renklenen bu bitkiyi dikmeyi ve kış boyunca güzel tutmayı anlatıyoruz.

HÇ
· 4 dk okuma
Ortası pembe ve mor renkli süs lahanası

Fotoğraf: KENPEI · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Süs lahanası, lahana ile aynı türden, renkli yaprak rozetleri için yetiştirilen bir kış bitkisidir. Ortasındaki yapraklar gece sıcaklıkları 10 °C'nin altına indiğinde pembe, mor ya da beyaza döner. Sonbaharda güneşli bir yere dikilir, toprağı nemli tutulur ve az gübrelenir. –10 °C'ye kadar dayanır; ilkbaharda çiçeğe kalkınca sökülür.

Süs lahanası, kış aylarında bahçelerin, balkonların ve kapı önlerinin en renkli bitkilerinden biridir. İlk bakışta kocaman bir çiçeğe benzeyen bu bitkinin aslında çiçek değil, ortası pembeye, mora ya da krem rengine dönen yaprak rozetlerinden oluştuğunu öğrenmek çoğu kişiyi şaşırtır. Diğer bitkilerin solduğu, bahçenin griye büründüğü günlerde renklerini daha da canlandırması, onu kış bahçesinin vazgeçilmezi yapar. Üstelik soğuğa dayanıklı ve bakımı kolaydır. Kasım ayı, süs lahanalarının en güzel renklerine kavuştuğu ve dikim için hâlâ uygun olan bir dönemdir. Bu yazıda süs lahanasının nasıl renklendiğini, dikimini, bakımını ve kış boyunca nasıl güzel tutulacağını anlatıyoruz.

Süs lahanasını tanıyalım

Bu bitki, yediğimiz lahana, karnabahar ve kara lahana ile aynı türden (Brassica oleracea) gelir. Yaprak kenarları düz ya da kıvırcık, saçaklı ya da dalgalı olan çok sayıda çeşidi vardır. Bazen süs kara lahanası adıyla da satılır; bu çeşitlerin yaprakları daha derin dilimlidir.

Bitki iki yıllıktır: ilk yıl yaprak rozeti oluşturur, kış boyunca renkli kalır, ikinci yılın ilkbaharında ise ortasından uzun bir çiçek sapı çıkarır, sarı çiçekler açar ve tohum bağlar. Süs amaçlı yetiştirildiğinde genellikle tek mevsimlik bir bitki olarak kullanılır.

Süs lahanası nasıl renklenir?

Ortadaki yapraklar, sonbaharda gece sıcaklıkları 10 °C'nin altına inmeye başladığında renk değiştirir. Soğuk, yeşil renk maddesinin üretimini azaltır ve yapraklardaki pembe, mor ve beyaz renkler belirgin hâle gelir. Gece sıcaklıkları düştükçe renkler daha da yoğunlaşır. Bu yüzden sıcak bir sonbaharda ya da ılık bir balkonda renklenme geç başlar ve soluk kalabilir.

Satın aldığınız bitkiler genellikle zaten renklenmiş olur. Tohumdan ya da fideden yetiştirdiğiniz bitkilerde ise renklenme, havaların soğumasıyla kendiliğinden başlar.

Dikim zamanı ve yer seçimi

Dikim için eylül sonundan kasım sonuna kadar olan dönem uygundur. Erken dikilen bitkiler kış gelmeden daha büyük rozetler oluşturur. Tohumdan yetiştirmek isteyenler ise tohumları temmuz ve ağustos aylarında viyollere ekip fideleri sonbaharda dikebilir.

Bitkiyi güneşli ya da hafif yarı gölge bir yere dikin. Güneş, renklerin canlı olmasını ve bitkinin toplu kalmasını sağlar. Rüzgârlı balkonlarda ve kapı önlerinde de rahatça yetişir; soğuğa ve rüzgâra dayanıklıdır.

Saksıda ve tarhta süs lahanası

Bu renkli rozetler, balkon saksılarında, askılı saksılarda, kapı önündeki büyük saksılarda ve bahçe tarhlarında kullanılabilir. Tek başına dikildiğinde de, hercai menekşe, siklamen, süs biberi ve sarmaşıklarla birlikte kullanıldığında da çok güzel durur. Tarhlarda 25–30 cm arayla, saksılarda ise biraz daha sık dikilebilir.

Organik maddece zengin, nemi tutan ama süzek bir toprak kullanın. Saksının altında mutlaka drenaj deliği olmalıdır.

Balkon korkuluklarına asılan saksılar, bu bitkileri göz hizasına taşıyarak kışın balkona neşeli bir görünüm kazandırır.

Kışın askılı saksılarda kullanılabilecek diğer bitkiler için askılı saksıda kış çiçekleri yazımıza, kışın çiçek açan bitkiler için ise kışın çiçek açan bitkiler yazımıza göz atabilirsiniz.

Sulama ve gübreleme

Bitki, toprağının düzenli olarak nemli kalmasını sever; ama su birikmesine dayanamaz. Toprağın üst kısmı kuruduğunda sulayın. Kışın soğuk ve yağışlı havalarda dışarıdaki bitkiler genellikle ek sulama istemez; saksıların ise ara sıra kontrol edilmesi gerekir.

Gübrelemede ölçülü olmak önemlidir. Fazla azot, bitkinin yeşil kalmasına ve renklenmenin zayıflamasına yol açar. Dikim sırasında toprağa karıştırılan biraz organik gübre ya da ayda bir verilen hafif bir sıvı solucan gübresi yeterlidir.

Soğuğa dayanıklılık

Süs lahanası –10 °C'ye kadar soğuğa dayanabilir; bazı çeşitler daha da dayanıklıdır. Donlu sabahlarda yaprakların sertleşmesi ve hafifçe kararması normaldir; hava ısındığında bitki toparlanır. Ancak uzun süren sert donlar ve donmuş saksı toprağı köklere zarar verebilir. Sert soğuk dönemlerinde saksıları duvar dibine toplamak ve altlarını soğuk zeminden yalıtmak kökleri korur.

Zararlılar

Sonbaharın ılık günlerinde bitki lahana kelebeği tırtılları ve yaprak bitlerinden etkilenebilir. Yapraklarda delikler görürseniz yaprak altlarını kontrol edip tırtılları elle toplayın. Yaprak altlarında gri yeşil kümeler hâlinde yaprak biti varsa yaprakları suyla yıkamak çoğu zaman yeterlidir. Havalar soğudukça zararlılar kendiliğinden azalır. Lahanagillerde görülen sorunlar için lahana hastalıkları yazımıza bakabilirsiniz.

Süs lahanası yenir mi?

Teknik olarak yenilebilir bir bitkidir; ancak yaprakları serttir ve tadı genellikle acımsıdır. Ayrıca süs bitkisi olarak satılan bitkilerin yetiştirme sırasında hangi uygulamalara maruz kaldığı bilinmediği için yenmemesi önerilir. Sofranızda lahana ailesinin tadını çıkarmak isterseniz lahana ve kara lahana yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.

Bahçede renk düzeni

Renkli yaprak rozetleri, kış bahçesinde küçük gruplar hâlinde kullanıldığında en etkileyici görünümü verir. Tek tek dağınık dikmek yerine üçlü ya da beşli gruplar oluşturmak, uzaktan bile fark edilen renk adacıkları yaratır. Pembe ve mor tonlu bitkileri beyaz ve krem tonlularla yan yana kullanmak, birbirlerinin renklerini öne çıkarır. Kenarlarına alçak boylu hercai menekşeler, ortalarına ise kışın da yeşil kalan otsu bitkiler eklemek, tarha doğal bir derinlik kazandırır. Kapı önündeki büyük saksılarda ise ortaya dik büyüyen bir her dem yeşil, çevresine renkli rozetler ve kenarlara sarkan sarmaşıklar yerleştirmek, kış boyunca canlı kalan bir kompozisyon oluşturur.

Kış sonunda

İlkbaharda havalar ısındığında bitkinin ortası uzamaya ve çiçek sapı oluşturmaya başlar. Bu noktada bitki renklerini kaybeder ve süs değeri azalır. Bitkiyi sökerek yerine ilkbahar çiçeklerini dikebilirsiniz. İsterseniz birkaç bitkiyi çiçek açması için bırakabilirsiniz; sarı çiçekleri arılar için erken bir besin kaynağıdır.

Süs lahanası, kışın gri günlerinde bahçenize ve balkonunuza renk taşıyan, az bakım isteyen ve soğukla daha da güzelleşen bir bitkidir. Bu hafta birkaç tane dikin; aralık ve ocak aylarında kapınızın önünü en canlı köşe hâline getirecektir.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HG Çiçek ToprağıHG Çiçek Toprağı249 TL
HG Gül Toprağı – Güllere Özel Toprak KarışımıHG Gül Toprağı – Güllere Özel Toprak Karışımı249 TL
Altınvadi Beyaz Lahana Tohumu (10 Gr)Altınvadi Beyaz Lahana Tohumu (10 Gr)60 TL
HasTürk Sıvı Solucan GübresiHasTürk Sıvı Solucan Gübresi350 TL

Sık Sorulan Sorular

Süs lahanası nasıl renklenir?

Gece sıcaklıkları 10 °C'nin altına indiğinde ortadaki yapraklarda yeşil renk maddesinin üretimi azalır ve pembe, mor ya da beyaz renkler belirginleşir. Hava soğudukça renkler daha da yoğunlaşır.

Süs lahanası ne zaman dikilir?

Eylül sonundan kasım sonuna kadar dikilebilir. Tohumdan yetiştirmek için tohumlar temmuz–ağustos aylarında viyollere ekilir ve fideler sonbaharda dikilir.

Süs lahanası soğuğa dayanır mı?

–10 °C'ye kadar soğuğa dayanabilir. Donlu sabahlarda yapraklar sertleşebilir ama hava ısınınca toparlanır. Saksıdakilerde kökleri sert donlardan korumak gerekir.

Süs lahanası yenir mi?

Teknik olarak yenilebilir; ama yaprakları sert ve acımsıdır. Süs bitkisi olarak satılanların yetiştirme sırasında hangi uygulamalara maruz kaldığı bilinmediği için yenmemesi önerilir.

HÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü