İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Bal Kabağı Yetiştirme: Ekimden Hasada, Kürlemeden Kışlık Saklamaya
Sebze ve Meyve

Bal Kabağı Yetiştirme: Ekimden Hasada, Kürlemeden Kışlık Saklamaya

Bal kabağı, ilkbaharda ekilip sonbaharda hasat edilen ve doğru saklandığında kış boyunca dayanan değerli bir sebzedir. Sonbahar, hem hasadı kürleyip saklamanın hem de gelecek yılın tohumunu ayırmanın zamanıdır.

MÇ
· 4 dk okuma
Hasat edilip tarlada kürlenmeye bırakılmış kabaklar

Fotoğraf: NJR ZA · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Bal kabağı yetiştirme için tohumlar son donlardan sonra, nisan–mayıs aylarında, organik maddece zengin ve güneşli bir yere 2–3 cm derinliğe ekilir. Bitkiler arasında 1,5–2 metre bırakılır. Kabuk tırnakla çizilmediğinde ve sap kuruduğunda hasat edilir. 10–14 gün güneşte kürlenen kabak serin ve kuru bir yerde aylarca saklanır.

Bal kabağı yetiştirme, bahçesinde geniş bir alanı olanlar için en keyifli ve en verimli işlerden biridir. Yazın hızla yayılan iri yaprakları, sarı çiçekleri ve sonbaharda turuncuya dönen kabaklarıyla bahçeye renk katar. Üstelik doğru hasat edilip saklandığında, kış ortasına hatta ilkbahara kadar mutfakta kullanılabilir. Kasım ayı, bu yılın hasadını kürleyip saklamanın ve gelecek yıl için tohum ayırmanın zamanıdır. Bu yazıda bal kabağını ekimden saklamaya kadar bütün aşamalarıyla anlatıyoruz.

Bal kabağını tanıyalım

Bal kabağı adıyla bilinen kabaklar genellikle Cucurbita moschata ve Cucurbita maxima türlerine aittir. Yazlık kabaklardan farklı olarak tamamen olgunlaştıktan sonra hasat edilir; kabuğu sertleşmiş, eti tatlı ve koyu turuncudur. Kabuğu sert olduğu için uzun süre saklanabilir. Tatlı, çorba ve fırın yemeklerinde kullanılır; çekirdekleri de kavrularak tüketilir.

Bal kabağı yetiştirme takvimi

DönemYapılacak iş
Mart–nisanViyolde fide hazırlama (isteğe bağlı)
Nisan–mayısSon donlardan sonra doğrudan ekim ya da fide dikimi
Haziran–temmuzÇiçeklenme, tozlaşma, meyve tutumu
Ağustos–eylülMeyvelerin büyümesi ve olgunlaşması
Eylül–ekimHasat
Ekim–kasımKürleme, saklama, tohum ayırma

Toprak ve yer

  • Güneş: Günde en az 6–8 saat doğrudan güneş.
  • Alan: Bal kabağı çok yayılan bir bitkidir. Her bitki için 2–4 m² alan hesaplayın.
  • Toprak: Organik maddece çok zengin, süzek ve sıcak toprak. pH 6–7,5.
  • Hazırlık: Ekimden birkaç hafta önce her ekim noktasına bir iki kova olgun kompost ya da solucan gübresi karıştırıp hafif bir tümsek oluşturun. Kabak bu zengin tümsekler üzerinde çok iyi gelişir.

Kompost yığınının hemen yanı ya da üzeri, kabaklar için bahçenin en verimli yeridir. Evde kompost hazırlamak için balkonda kompost yapımı yazımıza göz atabilirsiniz.

Ekim

  1. Zaman: Toprak sıcaklığı 15 °C'nin üzerine çıktığında, son donlardan sonra.
  2. Derinlik: Tohumlar 2–3 cm derinliğe, yassı yüzeyleri yanlara gelecek şekilde ekilir.
  3. Ocak usulü: Her tümseğe 2–3 tohum ekin; çimlendikten sonra en güçlü bir ya da iki fideyi bırakın.
  4. Aralık: Ocaklar arasında 1,5–2 metre bırakın.
  5. Çimlenme: Sıcak toprakta 5–10 gün.

Soğuk bölgelerde tohumlar dikimden 3–4 hafta önce saksıda çimlendirilip fide olarak dikilebilir; kabak fideleri kök bozulmasına hassas olduğu için kök topu dağıtılmadan dikilmelidir.

Bakım

  • Sulama: Haftada 1–2 kez, derin sulama. Yaprakları ıslatmadan dipten sulamak külleme riskini azaltır.
  • Malç: Toprağı nemli tutar ve meyvelerin doğrudan toprağa değip çürümesini önler. Meyvelerin altına bir tahta parçası ya da saman koymak da işe yarar.
  • Gübreleme: Ekim öncesi verilen organik madde temel besindir. Çiçeklenmeden sonra potasyumu yüksek hafif bir destek verilebilir. Aşırı azot bol yaprak ama az meyve yapar.
  • Sürgün kontrolü: İri kabak istiyorsanız her bitkide 2–3 meyve bırakıp ana sürgünün ucunu son meyveden birkaç yaprak sonra kesebilirsiniz.

Tozlaşma

Kabakta erkek ve dişi çiçekler aynı bitki üzerinde ayrı ayrı açar. Dişi çiçeğin dibinde küçük bir kabak taslağı bulunur. Tozlaşmayı arılar yapar. Meyveler küçükken sararıp dökülüyorsa yetersiz tozlaşma olabilir. Bu durumda sabah erken saatlerde erkek çiçeği koparıp polenlerini dişi çiçeğin ortasına sürerek elle tozlaşma yapabilirsiniz.

Olgunluk belirtileri ve hasat

Bal kabağı tamamen olgunlaşmadan hasat edilirse tatsız olur ve saklanmaz. Olgunluk belirtileri şunlardır:

  • Kabuk çeşide özgü koyu rengini almıştır.
  • Kabuk sertleşmiştir; tırnakla bastırdığınızda iz kalmaz.
  • Kabağa vurduğunuzda boş ve tok bir ses gelir.
  • Kabağın bağlı olduğu sap kurumaya, mantarlaşmaya başlamıştır.
  • Kabağa en yakın yaprak ve sülük kurumuştur.

Hasat, ilk donlardan önce tamamlanmalıdır; dondan etkilenen kabaklar saklanmaz. Kabağı, üzerinde 5–10 cm sap kalacak şekilde keskin bir bıçak ya da makasla kesin. Kabağı sapından tutarak taşımayın; sap koparsa kabak o noktadan çürümeye başlar.

Kürleme: saklamanın sırrı

Kürleme, hasat edilen kabağın kabuğunun sertleşmesini ve küçük yaraların kapanmasını sağlayan bir olgunlaştırma işlemidir. Ayrıca kabağın içindeki nişastanın bir kısmı şekere dönüşür ve tadı tatlanır.

  1. Kabakları hasattan sonra yıkamadan, toprağını kuru bir bezle silin.
  2. 10–14 gün boyunca güneşli, sıcak (25–30 °C) ve havadar bir yerde bekletin. Sonbahar güneşinde tarlada ya da bir sera içinde kürlenebilir.
  3. Yağmur ve dondan koruyun; gece soğuk bekleniyorsa üzerlerini örtün.

Kışlık saklama

  • Sıcaklık: 10–15 °C ideal. 10 °C'nin altında soğuk zararı görülebilir; buzdolabı uygun değildir.
  • Nem: Düşük-orta nem (%50–70). Nemli bodrumlarda kabaklar küflenir.
  • Yerleştirme: Kabakları birbirine değmeyecek şekilde, raf ya da tahta üzerinde tek sıra dizin. Doğrudan beton zemine koymayın.
  • Kontrol: Ayda bir kontrol edin; yumuşayan ya da leke oluşan kabakları hemen kullanın.

Doğru kürlenip saklanan bal kabağı türüne göre 3–6 ay, bazen daha uzun dayanır. Kök sebzeler ve diğer kışlık sebzelerin saklanması için kışlık sebze saklama yazımıza göz atabilirsiniz.

Tohum ayırma

Gelecek yıl ekim için en iri ve sağlıklı kabaklardan tohum ayırabilirsiniz. Tohumları lifli kısımdan ayırıp yıkayın, gölgede birkaç gün kurutun ve kâğıt zarfta, serin ve kuru bir yerde saklayın. Farklı kabak çeşitleri birbirleriyle kolayca tozlaşabildiği için yan yana yetiştirilen farklı çeşitlerden alınan tohumlar ana bitkiye benzemeyebilir. Hibrit (F1) çeşitlerin tohumları da aynı özellikleri vermez. Atadan kalma çeşitlerin önemi için ata tohumu nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Sık karşılaşılan sorunlar

SorunNedenÇözüm
Yapraklarda beyaz pudraKüllemeDipten sulama, havadar dikim
Küçükken sararıp düşen meyvelerYetersiz tozlaşmaElle tozlaşma, arıları çekmek
Bol yaprak, az meyveAşırı azotGübrede azotu azaltmak
Saklamada çürümeOlgunlaşmadan hasat, sapsız kabak, kürleme yapılmamasıTam olgunlukta hasat, kürleme

Yükseltilmiş yataklarda kabak yetiştirmek isteyenler için yükseltilmiş bahçe yatağı kurulumu yazımız fikir verecektir. Bal kabağı yetiştirme, yazın birkaç metrekarelik bir alanı kış boyunca dayanan bir kilere dönüştürmenin en tatlı yoludur.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Arzuman Bal Kabağı Tohumu 10 GrArzuman Bal Kabağı Tohumu 10 Gr70 TL
Arzuman Beyaz Sakız Kabak Tohumu 10 GrArzuman Beyaz Sakız Kabak Tohumu 10 Gr150 TL
Sebze Yatağı Kemer Tipi Bitki Destek Ünitesi - İki Yatak Arası TünelSebze Yatağı Kemer Tipi Bitki Destek Ünitesi - İki Yatak Arası Tünel5.690 TL
HasTürk Solucan GübresiHasTürk Solucan Gübresi220 TL

Sık Sorulan Sorular

Bal kabağı ne zaman ekilir?

Bal kabağı son donlardan sonra, toprak sıcaklığı 15 °C'nin üzerine çıktığında, genellikle nisan–mayıs aylarında ekilir.

Bal kabağının olgunlaştığı nasıl anlaşılır?

Kabuk sertleşir ve tırnakla iz kalmaz, renk koyulaşır, vurulduğunda tok bir ses gelir ve sap kurumaya başlar.

Bal kabağı nasıl saklanır?

Hasattan sonra 10–14 gün güneşte kürlenir, ardından 10–15 °C sıcaklıkta, kuru ve havadar bir yerde, birbirine değmeyecek şekilde saklanır.

Bal kabağı buzdolabında saklanır mı?

Bütün kabak buzdolabında saklanmaz; 10 °C'nin altındaki sıcaklık soğuk zararına yol açar. Kesilmiş kabak ise buzdolabında birkaç gün dayanır.

MÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü