İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Kışlık Sebze Saklama: Kök Sebzeler, Kabak, Soğan ve Lahana Nasıl Saklanır?
Sebze ve Meyve

Kışlık Sebze Saklama: Kök Sebzeler, Kabak, Soğan ve Lahana Nasıl Saklanır?

Bahçeden ya da pazardan alınan kışlık sebzeler doğru sıcaklık ve nemde saklandığında aylarca taze kalır. Her sebzenin istediği koşul farklıdır; havuç serin ve nemli, soğan ve kabak ise kuru bir ortam ister.

MÇ
· 4 dk okuma
Karla kaplı toprak altı kiler girişi

Fotoğraf: Kotivalo · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Kışlık sebze saklama için her sebzeye uygun koşul sağlanır: Havuç, pancar ve turp 0–4 °C ve yüksek nemde, nemli kum içinde; patates 4–8 °C'de karanlıkta; soğan ve sarımsak serin, kuru ve havadar yerde; bal kabağı 10–15 °C'de kuru ortamda saklanır. Elma ve armut, sebzelerden ayrı tutulmalıdır.

Sebze saklama, bahçesinden bol hasat alan ya da kışlık sebzeleri toplu satın alan her ev için önemli bir beceridir. Eskiden köy evlerinin kilerleri, toprak altındaki mahzenler ve kum dolu sandıklar, kış boyunca taze sebze yemenin yoluydu. Bugün apartman dairelerinde mahzen olmasa da serin bir balkon, kuzeye bakan bir oda ya da buzdolabının sebzeliği doğru kullanıldığında benzer bir işlev görebilir. Bu yazıda en yaygın kışlık sebzelerin hangi koşullarda ve nasıl saklanacağını anlatıyoruz.

Saklamanın temel kuralları

  • Sağlam sebze: Yalnızca yarasız, ezilmemiş ve hastalıksız sebzeleri saklayın. Yaralı sebzeleri önce tüketin.
  • Yıkamamak: Kök sebzeleri ve patatesi saklamadan önce yıkamayın; toprağını kuru bir fırçayla alın. Islaklık çürümeyi hızlandırır.
  • Doğru sıcaklık ve nem: Her sebzenin istediği koşul farklıdır. Yanlış ortam, kısa sürede bozulmaya yol açar.
  • Etilen: Elma, armut, ayva ve domates olgunlaşırken etilen gazı yayar. Bu gaz havucu acılaştırır, patatesi filizlendirir ve lahanayı sarartır. Meyveleri sebzelerden ayrı tutun.
  • Düzenli kontrol: Haftada ya da iki haftada bir kontrol edip bozulmaya başlayanları ayırın; tek bir çürük sebze çevresini hızla bozar.

Sebzelere göre saklama koşulları

SebzeSıcaklıkNemSaklama yöntemiSüre
Havuç, pancar, turp0–4 °CÇok yüksekNemli kumda, yaprakları kesilmiş3–5 ay
Patates4–8 °CYüksekKaranlıkta, kâğıt ya da file çuvalda4–6 ay
Kuru soğan0–4 °CDüşükKuru, havadar, file ya da örgü4–8 ay
Sarımsak0–4 °C ya da serin odaDüşükKuru, havadar, örgü5–8 ay
Bal kabağı, kış kabağı10–15 °COrta-düşükRaf üzerinde, birbirine değmeden3–6 ay
Beyaz lahana0–2 °CYüksekGazeteye sarılı, serin yerde2–4 ay
Pırasa0–2 °CYüksekToprakta bırakmak ya da nemli kumda dik1–3 ay
Kereviz (kök)0–2 °CYüksekNemli kumda3–4 ay
Tatlı patates13–15 °COrtaKürlenmiş, kuru yerde4–6 ay

Kök sebzeler: kum yöntemi

Havuç, pancar, kereviz ve turp gibi kök sebzeler serin ve nemli bir ortam ister. Kuru havada birkaç gün içinde buruşur ve yumuşarlar. En etkili ev yöntemi, nemli kum içinde saklamaktır:

  1. Yaprakları, kökün 1–2 cm üzerinden kesin. Yaprak bırakılırsa kökün suyunu çeker.
  2. Sebzeleri yıkamadan toprağını hafifçe silkeleyin.
  3. Bir kasa, plastik kap ya da tahta sandığın dibine 3–5 cm nemli kum serin.
  4. Sebzeleri birbirine değmeyecek şekilde dizin ve üzerini kumla örtün. Katmanlar hâlinde devam edin.
  5. Kabı serin bir yerde (balkon, kiler, garaj) saklayın; donma riski varsa üzerini örtün.
  6. Kum kurudukça hafifçe nemlendirin.

Kum yerine nemli talaş, torf ya da kokopit de kullanılabilir. Geniş ağızlı, sağlam bir plastik kap bu iş için pratik bir çözümdür.

Patates

Patates karanlık, serin ve havadar bir ortam ister. Işık gören patatesler yeşillenir; yeşil kısımlarda biriken solanin acıdır ve fazla miktarda tüketilmemelidir. 4 °C'nin altında, özellikle buzdolabında saklanan patateslerde nişasta şekere dönüşür ve tat tatlımsı olur. Patatesleri karton kutu, kâğıt torba ya da file çuval içinde, soğan ve elmadan uzakta saklayın.

Soğan ve sarımsak

Soğan ve sarımsak, kök sebzelerin tersine kuru bir ortam ister. Nemli yerde filizlenir ve küflenir.

  1. Hasattan sonra 2–3 hafta gölgede, havadar bir yerde kurutun; boyunlar tamamen kurumalıdır.
  2. Kuru yaprakları örgü yapıp asabilir ya da file çuvallara koyabilirsiniz.
  3. Serin, karanlık ve havadar bir yerde saklayın.
  4. Soğanı patatesle aynı yerde saklamayın; birbirlerinin bozulmasını hızlandırırlar.

Gelecek sezonun soğan ve sarımsak dikimi için sarımsak ve soğan dikimi yazımıza bakabilirsiniz.

Bal kabağı ve kış kabakları

Kabaklar hasattan sonra güneşte kürlenmeli, ardından ılık ve kuru bir ortamda saklanmalıdır. 10 °C'nin altındaki sıcaklıklar kabaklarda soğuk zararına yol açar; bu yüzden kiler ya da buzdolabı yerine evin serin bir odası daha uygundur. Kürleme ve saklamanın ayrıntıları için bal kabağı yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.

Lahana ve pırasa

  • Lahana: Sıkı ve sağlam başları dış yaprakları bırakılarak hasat edin. Her başı gazeteye sarıp serin bir yerde, raf üzerinde saklayın. Lahana güçlü bir koku yaydığı için diğer sebzelerden ayrı tutun.
  • Pırasa: En iyi saklama yeri toprağın kendisidir. Pırasalar kış boyunca tarlada kalabilir ve ihtiyaç oldukça sökülür. Sert donlu bölgelerde nemli kum dolu bir kasaya dik olarak dizilebilir.

Lahanagillerin yetiştirilmesi için lahana ve karalahana yetiştirme yazımız yol gösterecektir.

Toprakta saklama

Havuç, pancar, pırasa ve yer elması gibi bazı sebzeler, kışların sert geçmediği bölgelerde toprakta bırakılarak saklanabilir. Sıraların üzerine 15–20 cm kalınlığında saman ya da yaprak malçı sermek, toprağın donmasını geciktirir ve sebzeleri ihtiyaç oldukça sökmeyi mümkün kılar. Ancak fare ve salyangoz zararına karşı dikkatli olunmalıdır.

Apartmanda sebze saklama

  • Kuzey balkonu: Kışın 0–8 °C arasında kalan bir balkon, kök sebzeler, patates ve lahana için doğal bir kilerdir. Kasaları donmaya karşı battaniye ya da karton kutularla yalıtın.
  • Isıtılmayan oda ya da merdiven boşluğu: Soğan, sarımsak ve kabak için uygundur.
  • Buzdolabı: Az miktardaki havuç, pancar ve lahana için sebzelik bölmesi uygundur. Delikli poşetler nem dengesini korur.

Sık yapılan hatalar

  • Sebzeleri yıkayıp ıslak saklamak
  • Elma ve armutu sebzelerle aynı yerde tutmak
  • Patates ve soğanı yan yana koymak
  • Kabakları soğuk kilerde ya da buzdolabında saklamak
  • Bozulan sebzeleri zamanında ayırmamak

Doğru sebze saklama yöntemleri, yaz ve sonbaharın emeğini kış boyunca sofraya taşır. Bahçede kendi havucunu yetiştirmek isteyenler için ilkbahar ekimi öncesinde saksıda havuç yetiştirme yazımız iyi bir başlangıçtır.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
SGS Karıştırma Kabı 35 Lt SiyahSGS Karıştırma Kabı 35 Lt Siyah590 TL
Arzuman Nantes Havuç Tohumu (10 Gr)Arzuman Nantes Havuç Tohumu (10 Gr)79 TL
Altınvadi Renkli Havuç Tohumu 5 GrAltınvadi Renkli Havuç Tohumu 5 Gr89 TL
Altın Pancar Fidesi – Sarı Pancar, 6 AdetAltın Pancar Fidesi – Sarı Pancar, 6 Adet379 TL

Sık Sorulan Sorular

Havuç kışın nasıl saklanır?

Yaprakları kesilen, yıkanmamış havuçlar nemli kum dolu bir kasada katmanlar hâlinde dizilir ve 0–4 °C'lik serin bir yerde saklanır. Bu şekilde 3–5 ay taze kalır.

Patates buzdolabında saklanır mı?

Önerilmez. 4 °C'nin altında patatesin nişastası şekere dönüşür ve tadı değişir. Patates 4–8 °C'de karanlık ve havadar bir yerde saklanmalıdır.

Soğan ve patates birlikte saklanır mı?

Saklanmamalıdır. Soğan ve patates birbirlerinin filizlenmesini ve bozulmasını hızlandırır; ayrı yerlerde tutulmalıdır.

Bal kabağı nerede saklanır?

Kürlendikten sonra 10–15 °C sıcaklıkta, kuru ve havadar bir yerde, birbirine değmeyecek şekilde raf üzerinde saklanır.

MÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü