Çilek Gübreleme: Dikimden Hasada Mevsim Mevsim Besin Programı
Çilek, kısa sürede çok ürün veren ve yüzeysel köklü bir bitkidir. Doğru zamanda ve dengeli verilen besin, iri, tatlı ve sağlıklı meyvelerin anahtarıdır.

Çilek gübreleme programı dikimden önce toprağa metrekareye 3–5 kg olgun organik gübre karıştırarak başlar. İlkbaharda büyüme başlarken dengeli bir besin, çiçeklenme ve meyve döneminde potasyumu yüksek besin verilir. Hasat sonrası bitki hafifçe beslenir. Sonbaharda ve kışın azotlu gübre verilmez.
Çilek gübreleme, çilek yetiştirenlerin en çok yanlış yaptığı konulardan biridir. Çilek yüzeysel köklüdür, besinleri toprağın üst 20–30 cm'sinden alır ve kısa sürede bol meyve verir. Besin eksik kaldığında meyveler küçük ve tatsız olur; aşırı azot ise bol yaprak ama az meyve, yumuşak dokular ve kurşuni küf gibi hastalıklar demektir. Bu yazıda çileğin hangi dönemde hangi besine ihtiyaç duyduğunu ve bahçede ve saksıda uygulanacak programı anlatıyoruz. Sonbahar dikimi için sonbaharda çilek fidesi dikimi yazımıza da göz atabilirsiniz.
Çileğin besin ihtiyacı
| Besin | Görevi | Eksiklik belirtisi |
|---|---|---|
| Azot (N) | Yaprak ve kol gelişimi | Soluk, küçük yapraklar |
| Fosfor (P) | Kök gelişimi, çiçek oluşumu | Mor-kırmızımsı yapraklar, az çiçek |
| Potasyum (K) | Meyve büyüklüğü, tat, renk | Yaprak kenarında yanıklık, küçük meyve |
| Kalsiyum (Ca) | Meyve sertliği | Yumuşak, çabuk bozulan meyve |
| Demir (Fe) | Yaprak yeşili | Genç yapraklar sarı, damarlar yeşil |
| Bor (B) | Döllenme | Şekilsiz, çarpık meyveler |
Çilek hafif asidik toprağı (pH 5,5–6,5) sever. Kireçli topraklarda demir eksikliği sık görülür; bu durumda gübre artırmak yerine toprağın yapısını ve pH'ını iyileştirmek gerekir. Toprak pH'ı hakkında bilgi için toprak pH nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Dikim öncesi: temel gübreleme
Çilek gübrelemenin en önemli adımı dikimden önce yapılır:
- Toprağı 25–30 cm derinliğe kadar işleyin.
- Metrekareye 3–5 kg olgun kompost, solucan gübresi ya da iyi yanmış hayvan gübresi serip toprağa karıştırın.
- Taze ahır gübresi kullanmayın; kökleri yakar ve hastalık taşıyabilir.
- Ağır topraklarda organik madde miktarını artırın, masura (yastık) yapın.
Bu temel gübreleme, ilk sezon için gereken besinin büyük kısmını sağlar. Saksı ve yükseltilmiş yataklarda ise çileğe özel hazırlanmış bir toprak karışımı kullanmak işi kolaylaştırır.
Çilek gübreleme takvimi
Sonbahar (dikimden sonra): Yeni dikilen fidelere gübre vermeyin; köklerin tutunması önceliklidir. Temel gübreleme yeterlidir. Kurulu bir yatakta ise eylül başında hafif, potasyumu dengeli bir besin verilebilir; bu, gelecek yılın çiçek tomurcuklarının oluşmasına yardım eder.
Kış: Gübre verilmez. Malç kökleri korur.
İlkbahar başı (mart – nisan): Yeni yapraklar çıkmaya başladığında dengeli bir besin verin. Bitkiler arasına olgun kompost ya da solucan gübresi serpip hafifçe toprağa karıştırmak da iyi bir yöntemdir.
Çiçeklenme ve meyve dönemi (nisan – haziran): Potasyumu yüksek bir besinle 2–3 haftada bir besleyin. Bu dönemde azotu artırmayın; yaprak büyümesi meyveyi gölgeler ve kurşuni küf riskini artırır.
Hasat sonrası (haziran – temmuz): Kısa gün çeşitlerinde hasat bittikten sonra yaşlı yaprakları temizleyip hafif bir besleme yapın. Bitki bu dönemde yeni yapraklar ve gelecek yılın tomurcuklarını hazırlar.
Dört mevsim çeşitler: Yaz boyunca ürün vermeye devam ettikleri için ilkbahardan eylüle kadar 3–4 haftada bir düşük dozda beslenir.
Sıvı besin ve solucan gübresi
Sıvı besinler hızlı etki eder ve özellikle saksı çileğinde pratiktir. Sıvı solucan gübresi, sulama suyuna karıştırılarak verildiğinde hem besin hem de toprak canlılığı sağlar ve yanma riski düşüktür. Çiçeklenme döneminde 2 haftada bir uygulamak meyve kalitesine katkı sağlar.
Solucan gübresinin farklı kullanım şekilleri için sıvı solucan gübresi yazımıza göz atabilirsiniz.
Saksıda çilek gübreleme
Saksıdaki çilek sınırlı toprakta yaşar; besinler hızla tükenir ve sulamayla yıkanır. Bu yüzden:
- Büyüme döneminde 2 haftada bir düşük dozda sıvı besin verin.
- Her ilkbaharda toprağın üst 3–5 cm'sini taze ve besinli toprakla yenileyin.
- 2–3 yılda bir bitkileri tamamen yeni toprağa alın ya da yaşlı bitkilerin yerine kol yavrularını kullanın.
Balkonda çilek yetiştirmenin diğer ayrıntıları için balkonda çilek yetiştirme yazımıza bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Aşırı azot: Bol yaprak, az ve yumuşak meyve, kurşuni küf.
- Kuru toprağa gübre: Yüzeysel kökler yanar. Önce sulayın, sonra besin verin.
- Taze ahır gübresi: Kök yanığı ve hastalık riski.
- Kış gübrelemesi: Dinlenen bitki besini kullanamaz, tuz birikir.
- Gübreyi bitkinin tacına dökmek: Kök tacı yanabilir; gübre bitkilerin arasına verilmelidir.
Belirtilere göre düzeltme
- Yapraklar soluk, bitki cılız: Azot eksikliği olabilir; dengeli bir besinle düzeltin.
- Genç yapraklar sarı, damarlar yeşil: Demir eksikliği; toprak pH'ını ve sulama suyunu kontrol edin.
- Yaprak kenarları kahverengi: Potasyum eksikliği ya da aşırı tuz; saksıda bol suyla yıkama yapın.
- Meyveler şekilsiz: Döllenme sorunu ya da bor eksikliği; tozlayıcı böceklerin gelmesini sağlayın.
Kol (stolon) yönetimi ve besin dengesi
Çilek bitkileri yaz boyunca uzun kollar uzatır ve bu kolların uçlarında yeni bitkiler oluşur. Her kol, ana bitkiden önemli miktarda besin ve enerji çeker. Meyve verimini artırmak istiyorsanız ilkbahar ve yaz başında çıkan kolları düzenli olarak kesin. Yeni fide elde etmek istediğiniz dönemde ise yalnızca en sağlıklı ana bitkilerin birkaç kolunu bırakın, diğerlerini temizleyin. Bu denge, gübrelemenin etkisini de doğrudan belirler: Kolları kontrol edilmeyen bir yatakta verilen besinin büyük kısmı yeni bitkilere gider, meyveye ise az pay kalır. Kesilen kollar ve yaşlı yapraklar hastalıksızsa kompost yığınına eklenebilir.
Organik çilek yetiştirme
Kimyasal gübre kullanmadan da çilekten yüksek verim almak mümkündür. Bunun yolu toprağı her yıl organik maddeyle beslemek, malç kullanmak ve büyüme döneminde sıvı organik besinlerle desteklemektir. Saman malçı hem meyveleri topraktan uzak tutar hem de çürüdükçe toprağı besler. Organik ve kimyasal gübrelerin farkları için solucan gübresi mi kimyasal gübre mi yazımız yol gösterecektir.
Dengeli bir çilek gübreleme programı, ilkbaharda tatlı ve iri meyvelerle dolu bir yatak demektir.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Çileğe hangi ay gübre verilir?
İlkbaharda büyüme başlarken (mart-nisan) dengeli besin, çiçeklenme ve meyve döneminde (nisan-haziran) potasyumu yüksek besin verilir. Hasattan sonra hafif bir besleme yapılır, kışın gübre verilmez.
Çilek için en iyi gübre hangisi?
Dikim öncesi olgun organik gübre ya da solucan gübresi, çiçeklenme döneminde ise potasyumu yüksek dengeli besinler en iyi sonucu verir.
Çileğe fazla gübre verilirse ne olur?
Özellikle fazla azot bol yaprak ama az ve yumuşak meyveye, kurşuni küf gibi hastalıklara ve kök yanığına yol açar.
Saksıdaki çilek ne sıklıkla gübrelenir?
Büyüme döneminde 2 haftada bir düşük dozda sıvı besinle gübrelenir. Her ilkbaharda üst toprak yenilenir.










Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.