İçeriğe geç
Ana Sayfa › Gübreleme › Domates Gübreleme: Fideden Hasada Doğru Besleme Takvimi
Gübreleme

Domates Gübreleme: Fideden Hasada Doğru Besleme Takvimi

Bol ve lezzetli domates hasadının sırrı, bitkinin gelişim dönemlerine göre değişen besin ihtiyacını karşılamaktır. Dikimden hasada domates gübrelemenin takvimini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Halil İbrahim Çelik
· 4 dk okuma
Salkım hâlinde kırmızı domatesler

Fotoğraf: domdomegg · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Domates gübreleme üç döneme ayrılır: dikimden önce toprağa bol organik gübre karıştırılır; fide döneminde ölçülü azot verilir; çiçeklenme ve meyve tutumundan sonra potasyum ve kalsiyum ihtiyacı artar, azot azaltılır. Fazla azot bol yaprak ama az meyve verir. Düzenli sulama, çiçek burnu çürüklüğünü önlemek için gübreleme kadar önemlidir.

Domates gübreleme, sebze bahçesi sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biridir. Domates, bahçenin en çok besin isteyen sebzelerindendir; kısa sürede büyük bir bitkiye dönüşür, aylar boyunca çiçek açar ve kilolarca meyve verir. Bu süreçte topraktan çok miktarda besin çeker. Ancak besin ihtiyacı her dönemde aynı değildir: fide döneminde bitki yaprak ve kök oluşturmak için azota, çiçeklenme ve meyve döneminde ise potasyuma ve kalsiyuma ihtiyaç duyar. Bu dengeyi kurmayanlar ya yaprağa kaçmış ama meyve vermeyen bitkilerle ya da çiçek burnu çürük, tatsız meyvelerle karşılaşır. Kış ayları, bir sonraki yılın domates tarhını hazırlamak ve beslemeyi planlamak için en doğru zamandır. Bu yazıda dikim öncesinden hasada kadar domates gübrelemenin takvimini anlatıyoruz.

Domatesin besin ihtiyacı

Domatesin gelişimi için en önemli besinler şunlardır:

BesinGöreviEksikliğinde
AzotYaprak ve sürgün gelişimiSoluk yeşil, sararan alt yapraklar, zayıf büyüme
FosforKök gelişimi, çiçeklenmeZayıf kök, yaprak altlarında morumsu renk
PotasyumMeyve gelişimi, renk, tat, dayanıklılıkYaprak kenarlarında kuruma, düzensiz olgunlaşma
KalsiyumHücre duvarı, meyve sağlığıÇiçek burnu çürüklüğü
MagnezyumKlorofil yapımıYaşlı yapraklarda damar arası sararma

Bu besinlerin eksiklik belirtileri için potasyum eksikliği ve magnezyum eksikliği yazılarımıza göz atabilirsiniz.

1. Dikimden önce: toprak hazırlığı

Domates gübrelemenin en önemli adımı, dikimden önce toprağı hazırlamaktır. Domates, organik maddece zengin, derin, süzek ve nemi tutan toprakları sever. Kışın ya da dikimden birkaç hafta önce, tarha metrekareye 3–5 kg yanmış ahır gübresi ya da kompost veya 1–2 kg solucan gübresi serip toprağın üst 20–25 santimetresine karıştırın. Bu organik taban, bitkiye sezon boyunca yavaş ve dengeli besin sağlar ve toprağın su tutma kapasitesini artırır.

Kış aylarında boş tarhlara yapılan organik beslemenin önemi için kış gübrelemesi yazımıza bakabilirsiniz.

2. Fide dikimi

Fideleri dikerken dikim çukuruna bir avuç solucan gübresi koyup toprakla karıştırmak, köklerin hızla yerleşmesini sağlar. Domates fideleri, gövdenin bir kısmı toprağa gömülecek şekilde derin dikilebilir; gömülen gövdeden yeni kökler çıkar ve bitki daha güçlü bir kök sistemi oluşturur.

3. Fide ve vejetatif dönem

Dikimden sonraki ilk üç dört hafta, bitki yaprak ve kök oluşturur. Bu dönemde ölçülü bir azotlu besleme yararlıdır. İki haftada bir sıvı solucan gübresi gibi dengeli bir organik sıvı gübre vermek, bitkinin sağlıklı büyümesini destekler. Ancak bu dönemde bile aşırı azottan kaçınmak gerekir.

4. Çiçeklenme ve meyve tutumu

İlk çiçek salkımları açmaya başladığında, domatesin besin ihtiyacı değişir. Bu dönemde azot azaltılmalı, potasyum ve fosfor artırılmalıdır. Fazla azot alan domates bitkisi bol yaprak yapar, çiçekleri dökülür ve meyve tutumu zayıflar. Fosfor ve potasyumca zengin gübreler, çiçeklenmeyi ve meyve tutumunu destekler. Guano gibi fosforca zengin organik gübreler bu dönemde iyi bir seçenektir.

5. Meyve gelişimi ve olgunlaşma

Meyveler büyümeye başladığında potasyum ihtiyacı en yüksek seviyeye çıkar. Potasyum, meyvelerin düzgün renklenmesini, şeker birikimini ve lezzetini sağlar. Bu dönemde iki üç haftada bir potasyumca zengin bir besleme yapılabilir. Kalsiyum da meyve sağlığı için çok önemlidir; ancak çoğu toprakta kalsiyum yeterlidir ve sorun genellikle bitkinin kalsiyumu alamamasıdır.

Çiçek burnu çürüklüğü: gübre mi, su mu?

Meyvenin alt ucunda, çiçeğin düştüğü noktada kahverengi ya da siyah, çökük bir lekenin oluşması çiçek burnu çürüklüğüdür. Bu sorun kalsiyum eksikliğinden kaynaklanır; ama çoğu zaman topraktaki kalsiyum eksikliği değil, düzensiz sulama yüzünden bitkinin kalsiyumu meyveye taşıyamamasıdır. Kalsiyum bitkide suyla birlikte taşınır; toprak bir kuruyup bir ıslandığında meyveye yeterli kalsiyum ulaşmaz.

Bu yüzden çiçek burnu çürüklüğünün en etkili çözümü düzenli sulama ve toprağı malçla örterek nemi dengede tutmaktır. Aşırı azotlu gübreleme de sorunu artırır. Domateste görülen diğer sorunlar için domates hastalıkları yazımıza göz atabilirsiniz.

Saksıda domates gübreleme

Saksıda yetişen domatesler, sınırlı toprak hacmi nedeniyle bahçedekilere göre daha sık beslenmeye ihtiyaç duyar. Sık sulama da besinlerin saksıdan yıkanmasına yol açar. Saksıda en az 20–30 litrelik bir kap ve besince zengin bir sebze toprağı kullanın. Dikimden 3–4 hafta sonra başlayarak iki haftada bir sıvı organik gübreyle besleyin; çiçeklenmeden sonra potasyumca zengin beslemeye geçin. Balkonda domates yetiştirmenin incelikleri için balkonda domates yetiştirme yazımıza bakabilirsiniz.

Organik mi, kimyasal mı?

Ev bahçelerinde domates gübrelemede organik gübreler pek çok avantaj sağlar: besinleri yavaş ve dengeli bırakırlar, toprağın yapısını iyileştirirler ve aşırı uygulamada kökleri yakma riskleri düşüktür. Kimyasal gübreler ise hızlı etki eder ve besin oranları kesindir; ancak yanlış miktarda kullanıldığında kökleri yakabilir ve topraktaki canlı yaşamı zayıflatabilir. Pek çok bahçıvan, toprağı organik gübrelerle besleyip ihtiyaç duyulan dönemlerde destekleyici sıvı gübreler kullanarak iki yaklaşımı dengeler. Bu karşılaştırmanın ayrıntıları için solucan gübresi mi kimyasal gübre mi yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Fazla azot: En yaygın hatadır. Bitki gür ve koyu yeşil olur ama çiçeklerini döker, meyve vermez ya da çok geç verir.

Kuru toprağa gübre: Kuru toprağa verilen gübre kökleri yakabilir. Gübrelemeden önce ya da hemen sonra mutlaka sulayın.

Taze gübre kullanmak: Taze ahır ve tavuk gübresi kökleri yakar ve hastalık taşıyabilir; yalnızca iyi yanmış gübre kullanın.

Düzensiz sulama: Gübre ne kadar doğru olursa olsun, düzensiz sulama çiçek burnu çürüklüğüne ve meyve çatlamasına yol açar.

Aynı yere her yıl domates: Domatesi her yıl aynı tarha dikmek, topraktaki besinlerin tükenmesine ve hastalıkların birikmesine yol açar. Ekim nöbetinin nasıl planlanacağını sebze bahçesi planı yazımızda anlattık.

Domates gübreleme, aslında bitkinin gelişimini takip etmektir: başlangıçta yaprak, ardından çiçek, sonunda meyve. Her döneme uygun besleme, düzenli su ve organik maddece zengin bir toprakla, yaz boyunca sofranızdan taze ve lezzetli domates eksik olmayacaktır.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HasTürk Solucan GübresiHasTürk Solucan Gübresi220 TL
HasTürk Sıvı Solucan GübresiHasTürk Sıvı Solucan Gübresi350 TL
Altınvadi Köy Tipi Domates Tohumu 5 GrAltınvadi Köy Tipi Domates Tohumu 5 Gr85 TL
Altınvadi Pembe Domates Tohumu 5 GrAltınvadi Pembe Domates Tohumu 5 Gr85 TL

Sık Sorulan Sorular

Domates ne zaman gübrelenir?

Dikimden önce toprağa organik gübre karıştırılır. Fide döneminde ölçülü azotlu besleme, çiçeklenmeden sonra ise potasyum ve fosforca zengin besleme yapılır.

Domatese hangi gübre verilir?

Toprak hazırlığında yanmış ahır gübresi, kompost ya da solucan gübresi; büyüme döneminde dengeli bir organik sıvı gübre; çiçek ve meyve döneminde fosfor ve potasyumca zengin gübreler tercih edilir.

Domateste çiçek burnu çürüklüğü neden olur?

Kalsiyum eksikliğinden kaynaklanır; ama çoğu zaman sorun düzensiz sulama yüzünden bitkinin kalsiyumu meyveye taşıyamamasıdır. Düzenli sulama ve malç en etkili çözümdür.

Domates neden çiçek döker?

Aşırı azotlu gübreleme, çok yüksek ya da düşük sıcaklıklar, düzensiz sulama ve yetersiz tozlanma çiçek dökümünün başlıca nedenleridir.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü