İçeriğe geç
Ana Sayfa › Bahçe İpuçları › Hortum Kışlatma: Bahçe Hortumunu ve Sulama Sistemini Dondan Korumak
Bahçe İpuçları

Hortum Kışlatma: Bahçe Hortumunu ve Sulama Sistemini Dondan Korumak

Kış gelmeden boşaltılmayan hortumlar, musluklar ve damla sulama boruları donda çatlayabilir. Birkaç saatlik bir kışlatma, hem malzemenin ömrünü uzatır hem de ilkbaharda sürpriz bir arızayla karşılaşmanızı önler.

Halil İbrahim Çelik
· 4 dk okuma
Kışa hazırlanmış, düzgünce sarılmış yeşil bahçe hortumu

Fotoğraf: Nandhp · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Hortum kışlatma için hortum musluktan ayrılır, içindeki su tamamen boşaltılır, gevşek halkalar hâlinde sarılır ve güneş ve dondan korunan kapalı bir yerde saklanır. Dış musluklar kapatılıp boşaltılır, damla sulama boruları ve filtreler suyu alınarak temizlenir. İşlem ilk donlardan önce, genellikle kasım ayında yapılır.

Hortum kışlatma, bahçe işlerinin en çok unutulanlarından biridir. Sonbaharın son sulamasından sonra hortum çoğu zaman olduğu gibi musluğa takılı ya da çimin üzerinde kalır. İlk sert donla birlikte hortumun içindeki su donar ve genleşir. Sonuç, çatlamış bir hortum, kırılmış bir sulama tabancası ya da en kötüsü duvarın içinde patlamış bir musluk borusu olabilir. Bu yazıda bahçe hortumunu, muslukları ve damla sulama sistemini kışa nasıl hazırlayacağınızı adım adım anlatıyoruz.

Don neden zarar verir?

Su donduğunda hacmi yaklaşık %9 artar. Hortumun, borunun ya da musluğun içinde sıkışan su donarken bu genleşme duvarlara büyük bir basınç uygular. Esnek hortumlar birkaç donu tolere edebilir, ama her donma-çözülme döngüsü malzemeyi biraz daha yorar. Plastik bağlantı parçaları, sulama tabancaları, filtreler ve metal musluklar ise ilk ciddi donda çatlayabilir.

Ne zaman yapılmalı?

  • Zaman: İlk donlardan önce. İç Anadolu ve Doğu'da ekim sonu–kasım başı, Marmara ve iç Ege'de kasım, kıyı bölgelerinde aralık başı.
  • İşaret: Gece sıcaklıklarının 0 °C'ye yaklaştığı hava tahminleri, kışlatmanın son çağrısıdır.
  • Son sulama: Kış öncesi son derin sulamayı yaptıktan sonra hortum kışlatma işlemini aynı gün tamamlamak pratiktir.

Kasım ayında bahçede yapılacak diğer işler için kasım ayında bahçede yapılacaklar yazımıza göz atabilirsiniz.

Bahçe hortumu: adım adım hortum kışlatma

  1. Musluktan ayırın: Hortumu musluktan ve tabancadan sökün. Musluğa takılı kalan hortum, musluğun içinde de su tutar.
  2. Suyu boşaltın: Hortumu bir uçtan başlayarak omzunuzun üzerinden geçirip yavaşça diğer uca doğru ilerleyin. Eğimli bir yerde uzatmak da suyun akıp gitmesini sağlar. Hortumun içinde su kalmamalıdır.
  3. Temizleyin: Dış yüzeydeki çamur ve yosunu nemli bir bezle silin. Bağlantı parçalarının içindeki toprağı ve kumu temizleyin.
  4. Kontrol edin: Çatlak, kabarma ya da sızıntı olan yerleri işaretleyin. Bağlantı contalarını kontrol edin; sertleşmiş ya da çatlamış contalar ilkbaharda değiştirilmelidir.
  5. Sarın: Hortumu büküp kıvırmadan, geniş ve gevşek halkalar hâlinde sarın. Sıkı sarılan hortumlar soğukta sertleşip kalıcı bükülmeler oluşturabilir. Varsa hortum makarası kullanın.
  6. Saklayın: Sarılmış hortumu güneş görmeyen, donmayan kapalı bir yerde (depo, garaj, bodrum) saklayın. Yerde bırakmak yerine bir askıya asmak, hortumun ezilmesini ve fare zararını önler.

Sulama tabancası ve bağlantı parçaları

Tabancalar, ara bağlantılar, ıslak bırakıldığında en kolay donan ve kırılan parçalardır. Hepsini sökün, içlerindeki suyu boşaltın, temizleyin ve kapalı bir kutuda saklayın. Tetiğini birkaç kez sıkarak içinde kalan suyu atmak, iç mekanizmanın donmasını önler.

Dış musluklar

Bahçe muslukları kışın en büyük risk noktasıdır; çünkü musluğun arkasındaki boru duvarın içinden geçer ve donan boru fark edilmeden sızıntı yapabilir.

  1. İç vanayı kapatın: Bahçe musluğunu besleyen hat üzerinde evin içinde bir vana varsa kapatın.
  2. Musluğu açın: Dıştaki musluğu açarak hattaki suyun boşalmasını sağlayın ve musluğu açık bırakın.
  3. Yalıtın: İç vana yoksa musluğun üzerini köpük bir musluk kılıfıyla ya da eski bir havluyla sarıp üzerine naylon geçirin.
  4. Açıktaki borular: Duvar dışında kalan boruları boru yalıtım köpüğüyle sarın.

Damla sulama ve otomatik sistemler

Damla sulama boruları ve damlatıcılar ince yapılı olduğu için donda kolayca hasar görür.

  • Ana vanayı kapatın ve sistemin en alçak noktasındaki uç tıpaları açarak suyu boşaltın.
  • Filtreyi sökün, içindeki elek ve contayı yıkayıp kurulayın ve kapalı bir yerde saklayın.
  • Basınç düşürücü ve gübre tankı gibi parçaları da boşaltıp içeri alın.
  • Zamanlayıcıların pillerini çıkarın; pilin içinde akması cihazı bozabilir.
  • Basınçlı havayla boşaltma: Büyük sistemlerde hatlardaki suyu tamamen atmak için kompresörle düşük basınçlı hava verilebilir.
  • Toprak üstündeki borular: Mümkünse sökülüp sarılarak saklanır; kalacaksa uçları açık bırakılır.

Bahçe pompası ve su depoları

  • Yüzey pompaları: İçindeki suyu tahliye tapasından boşaltın ve pompayı kapalı bir yere alın.
  • Yağmur suyu depoları: Kışın tamamen dolu depolar donup çatlayabilir. Depoyu kısmen boşaltın, musluğunu açık bırakın ya da kapalı bir yere alın.
  • İlaçlama pompaları: Kış öncesinde iyice yıkanıp boşaltılmalı ve kapalı bir yerde saklanmalıdır. Akülü pompaların kışlatılması için akülü pompa bakımı ve kışlatma yazımıza bakabilirsiniz.

Kışın sulama gerekirse

Bazı günlerde kış ortasında da sulama gerekebilir; örneğin uzun süre yağmur almayan yeni dikilmiş fidanlar ya da saçak altındaki saksılar. Bu durumda:

  • Güneşli ve ılık bir günün öğle saatlerini seçin.
  • Bir kova ya da sulama kabı kullanın veya hortumu kısa süreliğine bağlayıp iş bitince yeniden boşaltın.
  • Akşam sulamasından kaçının; toprak gece donabilir.

Kış öncesinde bitkileri dondan korumak için bitkileri dondan koruma yolları yazımıza da göz atabilirsiniz.

Yeni hortum alacaksanız

Kışlatma sırasında hortumunuzun çatladığını, sertleştiğini ya da sürekli kıvrıldığını fark ettiyseniz ilkbahardan önce değiştirmeyi düşünebilirsiniz. Örgülü, çok katlı hortumlar basınca ve kıvrılmaya karşı daha dayanıklıdır, soğukta daha az sertleşir ve doğru saklandığında uzun yıllar kullanılır.

Kışlatma kontrol listesi

  • [ ] Hortum musluktan söküldü, boşaltıldı, temizlendi ve kapalı bir yerde gevşek sarıldı.
  • [ ] Tabanca ve bağlantı parçaları söküldü, boşaltıldı ve içeri alındı.
  • [ ] Dış musluklar iç vanadan kapatıldı ve boşaltıldı ya da yalıtıldı.
  • [ ] Damla sulama hattı boşaltıldı, filtre temizlendi.
  • [ ] Zamanlayıcı pilleri çıkarıldı.
  • [ ] Pompa ve depolar boşaltıldı.

Kış öncesi bahçe hazırlığının diğer adımları için kış öncesi bahçe temizliği ve malçlama yazımızdan yararlanabilirsiniz. Bir saatlik hortum kışlatma, ilkbaharda yeni hortum, musluk ya da sulama sistemi masrafından sizi kurtarabilir.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
SGS Premium Flex 1/2" 20 Metre 3 Katlı Örgülü Bahçe HortumuSGS Premium Flex 1/2" 20 Metre 3 Katlı Örgülü Bahçe Hortumu1.200 TL
SGS 3 Fonksiyonlu Sulama TabancasıSGS 3 Fonksiyonlu Sulama Tabancası390 TL
HG Akıllı Bitki ve Saksı ToprağıHG Akıllı Bitki ve Saksı Toprağı249 TL
HG Organik Sebze Yetiştirme ToprağıHG Organik Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL

Sık Sorulan Sorular

Bahçe hortumu kışın dışarıda kalır mı?

Kalmamalıdır. İçinde kalan su donarak hortumu ve bağlantıları çatlatabilir; boşaltılıp gevşek sarılarak donmayan kapalı bir yerde saklanmalıdır.

Hortum kışlatma ne zaman yapılır?

İlk donlardan önce yapılır. Soğuk bölgelerde ekim sonu–kasım başı, ılıman bölgelerde kasım ya da aralık başı uygundur.

Dış musluk donmaması için ne yapılır?

Musluğu besleyen iç vana kapatılır, dış musluk açılarak hat boşaltılır. İç vana yoksa musluk köpük kılıf ya da havlu ve naylonla yalıtılır.

Damla sulama sistemi kışın nasıl korunur?

Ana vana kapatılır, hattın uç tıpaları açılarak su boşaltılır, filtre ve zamanlayıcı sökülüp içeri alınır.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü