İçeriğe geç
Ana Sayfa › Gündem › Tarım Arazisi Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Tapu, Hisse, Su ve Toprak
Gündem

Tarım Arazisi Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Tapu, Hisse, Su ve Toprak

Köyde bir tarla ya da bahçe almak birçok kişinin hayali. Ancak tarım arazisi almak, sıradan bir gayrimenkul alımından farklı kurallara ve risklere sahiptir. Satın almadan önce kontrol etmeniz gerekenleri kavram olarak anlatıyoruz.

AÇ
· 4 dk okuma
Yamaçlara yayılmış yeşil tarım arazileri ve teraslar

Fotoğraf: This Photo was taken by Timothy A. Gonsalves. Feel free to use my photos, but pl · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Tarım arazisi alırken önce tapu kaydı, hisse durumu, ipotek ve şerhler kontrol edilir. Arazinin niteliği, kullanım ve yapılaşma kısıtları ile tarım arazilerinin bölünmesine ilişkin kurallar ilgili kurumlardan öğrenilir. Su kaynağı, yol, toprak yapısı ve verim mutlaka yerinde incelenir; mümkünse alım öncesi toprak analizi yaptırılır.

Tarım arazisi alırken verilen karar, çoğu zaman yılların hayalinin sonucudur. Şehir hayatından yorulanların, emekliliğini köyde geçirmek isteyenlerin ve üretimini büyütmek isteyen çiftçilerin ortak hayali: kendi tarlası, kendi bahçesi. Tarım arazisi almak duygusal olduğu kadar büyük bir mali karardır. Üstelik tarım arazileri, konut ya da arsa alımından farklı kurallara tabidir. Yanlış bir alım, yıllarca çözülemeyen hisse sorunlarına, sulanamayan bir tarlaya ya da beklenen amaca hiç uygun olmayan bir araziye yol açabilir. Bu yazıda tarım arazisi alırken dikkat edilmesi gerekenleri kavram olarak anlatıyoruz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tarım arazilerinin alım-satımı, bölünmesi ve kullanımıyla ilgili kurallar mevzuatla belirlenir ve değişebilir. Satın almadan önce tapu müdürlüğü, il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğü ve gerekirse bir hukukçudan güncel bilgi almanız gerekir.

Tarım arazisi alırken tapuyu inceleyin

Her şeyden önce arazinin tapu kaydını görün. Tapuda arazinin kime ait olduğu, ada ve parsel numarası, yüzölçümü ve niteliği yazar. Satıcının gerçekten arazinin sahibi olduğundan ya da sahibi adına satış yapmaya yetkili olduğundan emin olun.

Tapu kaydında ipotek, haciz, şerh ya da başka kısıtlamalar olup olmadığını kontrol edin. Bu tür kayıtlar arazinin satışını engelleyebilir ya da satın aldıktan sonra sizi sorumlu hâle getirebilir.

Hisseli tapuya dikkat

Kırsal bölgelerde en sık karşılaşılan sorun hisseli tapulardır. Miras yoluyla birçok kişiye geçen araziler çoğu zaman hisseli olarak kayıtlıdır. Hisseli bir araziden pay satın aldığınızda, arazinin belirli bir bölümünün size ait olduğu anlamına gelmez; tüm arazide diğer hissedarlarla ortak olursunuz. Hangi bölümü kullanacağınız, diğer hissedarlarla yapacağınız anlaşmaya bağlıdır.

Bu durum, ileride arazide yatırım yapmak, ağaç dikmek ya da bir yapı kurmak istediğinizde ciddi sorunlara yol açabilir. Hisseli arazi almayı düşünüyorsanız diğer hissedarlarla yazılı bir kullanım anlaşması yapılıp yapılamayacağını ve hissedarların önalım hakkı gibi konuları mutlaka önceden araştırın.

Arazinin niteliği ve kullanım kısıtları

Tarım arazileri koruma altındadır ve kullanım amacı dışında kullanılması belirli izinlere tabidir. Tarım arazisi alırken üzerine ev, depo, ahır ya da sera yapmayı planlıyorsanız bunun mümkün olup olmadığını ve hangi izinlerin gerektiğini önceden öğrenin. "Tarlaya ev yaparım" düşüncesiyle alınan araziler, çoğu zaman bu planın uygulanamadığı bir yatırıma dönüşür.

Ayrıca tarım arazilerinin bölünmesine ilişkin yasal kurallar bulunur. Belirli büyüklüğün altındaki parçalara bölünme kısıtlanmıştır. Bu nedenle büyük bir araziden küçük bir parça satın almayı düşünüyorsanız bu parçanın ayrı bir tapuya bağlanıp bağlanamayacağını ilgili kurumlardan öğrenmeniz gerekir.

Su, yol ve konum

Bir tarım arazisinin değerini belirleyen en önemli etkenlerden biri sudur. Arazinin sulanabilir olup olmadığını, suyun kaynağını (sulama kanalı, kuyu, dere, gölet) ve suyu kullanma hakkınızın olup olmadığını öğrenin. Kuyu açmayı planlıyorsanız bunun izin gerektirdiğini ve her bölgede mümkün olmayabileceğini unutmayın.

Araziye ulaşım da önemlidir. Tarlaya traktör ve kamyonla girilebilecek bir yol olup olmadığını, yolun tescilli olup olmadığını ve kışın kullanılabilir olup olmadığını kontrol edin. Başka birinin arazisinden geçerek ulaşılan tarlalarda geçiş hakkı sorunları yaşanabilir.

Toprağı ve verimi değerlendirin

Araziyi farklı mevsimlerde, mümkünse yağmurdan sonra da görmeye çalışın. Tarlanın su tutup tutmadığı, göllenme yapıp yapmadığı ve eğimi bu ziyaretlerde ortaya çıkar. Komşu çiftçilerle konuşarak arazinin son yıllarda nasıl kullanıldığını, ne ekildiğini ve verimini öğrenin.

Satın almadan önce bir toprak analizi yaptırmak, toprağın pH değerini, organik maddesini, tuzluluğunu ve besin durumunu gösterir. Tuzlu ya da çok kireçli toprakları iyileştirmek uzun ve maliyetli olabilir. Toprak pH'ı hakkında temel bilgiler için toprak pH nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Fiyatı değerlendirmek

Tarım arazilerinin fiyatı bölgeye, toprağın verimliliğine, suya ve yola göre büyük farklılık gösterir. Aynı köyde bile sulanabilir ve yola cepheli bir tarla ile kuru ve ulaşımı zor bir tarla arasında ciddi fiyat farkı olabilir. Fiyatı değerlendirirken bölgedeki benzer arazilerin satış fiyatlarını araştırın, komşu çiftçilerden ve ziraat odasından bilgi alın. Bir arazinin gerçek değerini, o araziden elde edebileceğiniz verim ve gelir belirler. Bu yüzden satın almadan önce, arazide ne yetiştirmeyi planladığınızı ve bu ürünün o toprakta, o iklimde ve o su koşullarında ne kadar verim verebileceğini düşünün.

Tarım arazisi yatırımı genellikle uzun vadelidir. Kısa sürede değer artışı beklentisiyle alınan arazilerde, kullanım kısıtları ve bölünme kuralları nedeniyle beklenen getiri sağlanamayabilir. Alım satım masraflarını, vergileri ve araziyi işlenebilir hâle getirmek için yapılacak yatırımları da hesaba katmak gerekir.

Satın almadan önce kontrol listesi

  1. Tapu kaydını, ipotek ve şerhleri kontrol ettiniz mi?
  2. Arazi hisseli mi, hisseliyse diğer hissedarlarla anlaşma mümkün mü?
  3. Arazinin niteliği ve planladığınız kullanım için gerekli izinler belli mi?
  4. Su kaynağı ve kullanım hakkı var mı?
  5. Tescilli bir yol ile ulaşım mümkün mü?
  6. Toprak yapısı ve verimi yerinde incelendi mi, analiz yaptırıldı mı?
  7. Komşu arazilerle sınır anlaşmazlığı var mı?

Satın aldıktan sonra

Araziyi satın aldıktan sonra ilk işlerden biri, araziyi çiftçi kayıt sistemi üzerinde kendi adınıza kaydettirmektir. Bu kayıt, tarımsal destekler ve tarım sigortası gibi imkânlardan yararlanmanın temel şartıdır. Araziyi hemen işlemeyecekseniz bir süre kiraya vermek de bir seçenektir; bu konuda tarla kiralama yazımız yol gösterir.

Uzun süre işlenmemiş ya da yorgun düşmüş bir tarlanın toprağını canlandırmak için organik madde eklemek ilk adımlardan biridir. Solucan gübresi gibi organik girdiler toprağın yapısını ve su tutma kapasitesini iyileştirir. Yeni arazinizin büyüklüğüne göre uygun solucan gübresi miktarını müşteri hizmetlerimize (+90 553 727 2929) danışabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Hastürk Katı Solucan Gübresi 20 KgHastürk Katı Solucan Gübresi 20 Kg1.475 TL
HasTürk Sıvı Solucan GübresiHasTürk Sıvı Solucan Gübresi350 TL
Kalın Tarım Perliti 1.0–3.0 mmKalın Tarım Perliti 1.0–3.0 mm600 TL
Leonardit - Organik Toprak DüzenleyiciLeonardit - Organik Toprak Düzenleyici275 TL

Sık Sorulan Sorular

Tarım arazisi alırken nelere dikkat edilmeli?

Tapu kaydı, hisse durumu, ipotek ve şerhler; arazinin niteliği ve kullanım kısıtları; su kaynağı ve kullanım hakkı; tescilli yol; toprak yapısı ve verimi mutlaka kontrol edilmelidir.

Hisseli tarla almak riskli mi?

Hisseli araziden pay alındığında arazinin belirli bir bölümü değil, tüm arazide ortaklık satın alınır. Kullanım, yatırım ve yapılaşmada diğer hissedarlarla anlaşma gerekir; bu da sorunlara yol açabilir.

Tarım arazisine ev yapılabilir mi?

Tarım arazileri koruma altındadır ve amaç dışı kullanım belirli izinlere tabidir. Satın almadan önce planladığınız yapının mümkün olup olmadığını ilgili kurumlardan öğrenmeniz gerekir.

Tarla almadan önce toprak analizi yaptırmalı mıyım?

Evet, mümkünse. Toprak analizi pH, organik madde, tuzluluk ve besin durumunu göstererek arazinin verim potansiyeli ve iyileştirme ihtiyacı hakkında fikir verir.

AÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü