İçeriğe geç
Ana Sayfa › Bahçe İpuçları › Armut Hastalıkları: Karaleke, Ateş Yanıklığı ve Armut Psillidi Rehberi
Bahçe İpuçları

Armut Hastalıkları: Karaleke, Ateş Yanıklığı ve Armut Psillidi Rehberi

Armut ağacında yapraklarda ve meyvelerde görülen lekeler, kararan sürgünler ve yapışkan yapraklar farklı sorunların işaretidir. En sık görülen armut hastalıklarını ve kış döneminde alınacak önlemleri anlatıyoruz.

RA
· 4 dk okuma
Lekeli yapraklarıyla dalda armut meyveleri

Fotoğraf: Jerzy Opioła · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

En sık görülen armut hastalıkları karaleke, ateş yanıklığı, beyaz yaprak lekesi ve armut pasıdır; armut psillidi ise en önemli zararlıdır. Karaleke yaprak ve meyvede siyah, kadifemsi lekeler yapar; ateş yanıklığı çiçek ve sürgünleri yanmış gibi karartır. Dökülen yaprakları toplamak, havadar budama ve aletleri dezenfekte etmek en etkili önlemlerdir.

Armut hastalıkları, bahçede armut yetiştiren herkesin er ya da geç karşılaştığı bir konudur. Armut, sulu ve aromatik meyveleriyle bahçelerimizin en sevilen ağaçlarından biridir; ama yapraklarında beliren siyah lekeler, aniden kararan sürgünler ya da yapışkanlaşan yapraklar, ağacın ve hasadın sağlığını tehdit eder. Bu sorunların çoğu, doğru tanındığında ve doğru zamanda önlem alındığında kontrol altına alınabilir. Kasım ve kış ayları, armut ağacında hastalıklara karşı en önemli temizlik ve hazırlık işlerinin yapıldığı dönemdir. Bu yazıda armutta en sık görülen hastalıkları ve zararlıları belirtileriyle anlatıyor, kış ve ilkbaharda yapılacakları sıralıyoruz.

Armut hastalıkları neden önemlidir?

Armut ağacının hastalıkları yalnızca meyvenin görünüşünü bozmakla kalmaz; yaprakların erken dökülmesine, sürgünlerin kurumasına ve ağacın yıllar içinde zayıflamasına yol açabilir. Özellikle ateş yanıklığı gibi bazı hastalıklar, genç bir ağacı tek bir sezonda ciddi şekilde tahrip edebilir. Bu yüzden belirtileri erken tanımak çok önemlidir.

Karaleke

Karaleke, armudun en yaygın mantar hastalığıdır ve elmadaki karalekeye çok benzer.

Belirtiler: İlkbaharda yaprakların üzerinde zeytin yeşili, sonra kahverengi-siyah, kadifemsi lekeler oluşur. Meyvelerde siyah, kabuksu lekeler belirir; lekeli bölgeler çatlayabilir ve meyve şekilsizleşir. Genç sürgünlerde de kabuklu lekeler görülebilir.

Koşullar: Hastalık, yere dökülen yapraklarda ve sürgünlerdeki lekelerde kışı geçirir. İlkbaharda yağmurlu ve serin havalarda sporlar yeni yapraklara bulaşır.

Önlem: Dökülen yaprakları sonbaharda toplamak, ağacın içini havalandıran budama ve ilkbaharda yağışlı dönemlerde koruyucu uygulamalar en etkili yöntemlerdir. Elmada görülen karaleke ve diğer hastalıklar için elma ağacı hastalıkları yazımıza göz atabilirsiniz.

Ateş yanıklığı

Ateş yanıklığı, armudun en tehlikeli bakteriyel hastalığıdır.

Belirtiler: İlkbaharda çiçekler aniden solar, kararır ve kurur. Genç sürgünler kahverengi-siyaha döner ve uçları çoban değneği gibi kıvrılır. Ağaç sanki ateşte yanmış gibi bir görünüm alır. Nemli havalarda yaralardan bakteri akıntısı görülebilir.

Ne yapılır?

  • Hastalıklı dalları kuru bir havada, görünen lekenin 20–30 cm altından, sağlıklı odundan kesin.
  • Her kesimden sonra makası alkol ya da seyreltilmiş çamaşır suyuyla dezenfekte edin.
  • Kesilen dalları bahçeden uzaklaştırın.
  • Aşırı azotlu gübrelemeden ve yaz ortasındaki sert budamalardan kaçının; yumuşak ve sulu sürgünler hastalığa daha açıktır.

Ateş yanıklığı ayva ve elmada da görülür; ayvadaki belirtiler için ayva yetiştirme yazımıza bakabilirsiniz.

Beyaz yaprak lekesi ve diğer yaprak lekeleri

Yapraklarda ortası grimsi beyaz, kenarı koyu kahverengi küçük lekeler oluşur. Ağır durumlarda yapraklar yaz sonunda erken dökülür. Dökülen yaprakları toplamak ve havadar budama, bu hastalığı da büyük ölçüde azaltır.

Armut pası

Armut yapraklarının üst yüzünde parlak turuncu lekeler, alt yüzünde ise boynuz biçimli çıkıntılar oluşur. Bu hastalığın ilginç yanı, yaşam döngüsünü ardıç türleri üzerinde tamamlamasıdır. Yakınlarda ardıç bulunan bahçelerde daha sık görülür.

Armut psillidi: Yapışkan yapraklar

Armut psillidi, armudun en önemli zararlısıdır ve özellikle sıcak, kurak yazlarda hızla çoğalır. Bir sezonda birkaç nesil verebildiği için ilkbaharda erken fark edilmesi büyük önem taşır. Küçük, ağustos böceğine benzeyen bu böceklerin nimfleri sürgün ve yapraklarda beslenir ve bol miktarda tatlı, yapışkan bir salgı bırakır. Bu salgının üzerinde siyah bir küf (fumajin) gelişir; yapraklar ve meyveler kararır, ağaç zayıflar.

Doğal düşmanları (uğur böcekleri, yırtıcı böcekler) bahçede korunduğunda psillid popülasyonu önemli ölçüde baskılanır. Aşırı azotlu gübrelemeden kaçınmak da zararlının çoğalmasını yavaşlatır. Yoğun zararlarda mücadele için bölgenizdeki tarım müdürlüğünün uyarılarını takip edin.

Psillidin doğal düşmanlarını korumak için çiçeklenme döneminde geniş etkili ilaçlamalardan kaçınmak, ağacın çevresinde arıları ve faydalı böcekleri besleyen çiçekli bitkiler bulundurmak ve bahçede yalnızca gerçekten gerektiğinde, hedefli uygulama yapmak iyi bir yaklaşımdır. İlkbaharda sürgün uçlarını düzenli olarak kontrol etmek, ilk nimfleri ve yapışkan salgıyı erken fark etmenizi sağlar.

Belirtiler tablosu

SorunNerede?BelirtiDönem
KaralekeYaprak, meyve, sürgünSiyah, kadifemsi ve kabuklu lekelerİlkbahar, yağışlı dönemler
Ateş yanıklığıÇiçek, sürgünKararan, yanmış görünümlü çiçek ve sürgünlerİlkbahar ve yaz başı
Beyaz yaprak lekesiYaprakOrtası grimsi küçük lekelerYaz
Armut pasıYaprakÜstte turuncu leke, altta boynuz biçimli çıkıntıİlkbahar–yaz
Armut psillidiSürgün, yaprakYapışkan salgı ve siyah küfİlkbahar–yaz

Hastalıklara dayanıklı bir bahçe kurmak

Armut hastalıklarıyla mücadelenin en kolay yolu, sorunları baştan önleyen bir bahçe düzenidir. Yeni bir armut ağacı dikecekseniz, bölgenizde hastalıklara dayanıklılığıyla bilinen çeşitleri ve sağlıklı, sertifikalı fidanları tercih edin. Ağaçları birbirine çok yakın dikmemek, rüzgârın ve güneşin taç içine ulaşmasını sağlar; yapraklar yağmurdan sonra hızla kurur ve mantar hastalıkları azalır. Ağaçların altında yoğun ot bırakmamak, nemi azaltır. Sulamayı yaprakları ıslatmadan, toprağa yapmak da yaprak hastalıklarını sınırlar. Bu basit düzenlemeler, ilaçlama ihtiyacını belirgin şekilde azaltır.

Kış döneminde yapılacaklar

Armut hastalıklarına karşı en önemli işlerin bir kısmı, ağaç yapraksızken yapılır.

  1. Dökülen yaprakları toplayın: Karaleke ve yaprak lekeleri dökülen yapraklarda kışlar.
  2. Ağaçta kalan mumya meyveleri temizleyin: Kuruyup dalda kalan meyveler hastalık kaynağıdır.
  3. Kış budaması: Ağacın içini açan, hastalıklı ve kuru dalları çıkaran bir budama yapın. Ateş yanıklığı görülen dalları sağlıklı odundan kesin.
  4. Koruyucu uygulamalar: Hastalığın yaygın olduğu bahçelerde, kış sonunda gözler kabarmadan önce yapılan koruyucu uygulamalar için müşteri hizmetlerimizin önerilerine ve ürün etiketine uyun. Bahçe ölçeğinde püskürtme için akülü bir pompa işinizi kolaylaştırır.
  5. Dengeli besleme: Sonbaharda olgun organik gübre verin, aşırı azottan kaçının.

Meyve ağaçlarının sonbahar beslemesi için meyve ağaçlarında sonbahar gübrelemesi, budama makasının bakımı ve dezenfeksiyonu için ise budama makası seçimi yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Armut hastalıkları, ağacın uzun ömrü boyunca karşılaşılabilecek sorunlardır; ama sonbaharda temizlenen bir bahçe, kışın yapılan özenli bir budama ve ilkbaharda dikkatli bir göz, armut ağacınızın sağlıklı ve verimli kalmasını sağlar.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Uzman Lityum Akülü İlaçlama Pompası 5 LtUzman Lityum Akülü İlaçlama Pompası 5 Lt3.000 TL
Arzuman Yaprak / Karalahana Tohumu (10 Gr)Arzuman Yaprak / Karalahana Tohumu (10 Gr)73 TL
HG Fidan ToprağıHG Fidan Toprağı299 TL
Ayın Kampanyası 20 Kg Katı Solucan Gübresi + 1 Lt Sıvı Solucan GübresiAyın Kampanyası 20 Kg Katı Solucan Gübresi + 1 Lt Sıvı Solucan Gübresi1.750 TL

Sık Sorulan Sorular

Armut yapraklarındaki siyah lekeler nedir?

Yaprak ve meyvelerde siyah, kadifemsi lekeler genellikle karaleke hastalığıdır. Hastalık dökülen yapraklarda kışlar; sonbaharda yaprakları toplamak ve havadar budama en etkili önlemlerdir.

Armutta ateş yanıklığı nasıl anlaşılır?

İlkbaharda çiçekler ve genç sürgünler aniden kararır, yanmış gibi görünür ve sürgün uçları kıvrılır. Hastalıklı dallar kuru havada lekenin 20–30 cm altından kesilmeli ve makas dezenfekte edilmelidir.

Armut yaprakları neden yapışkan olur?

Yapışkan yapraklar genellikle armut psillidinin tatlı salgısından kaynaklanır. Bu salgı üzerinde siyah küf gelişir. Doğal düşmanları korumak ve aşırı azottan kaçınmak zararlıyı azaltır.

Armut ağacında kışın ne yapılır?

Dökülen yapraklar ve dalda kalan mumya meyveler toplanır, hastalıklı ve kuru dallar budanır, gerektiğinde gözler kabarmadan önce koruyucu uygulamalar yapılır ve olgun organik gübre verilir.

RA
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü