İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Maydanoz Yetiştirme: Bahçede, Saksıda ve Kışın Pencere Önünde
Sebze ve Meyve

Maydanoz Yetiştirme: Bahçede, Saksıda ve Kışın Pencere Önünde

Mutfağın vazgeçilmezi maydanoz, bahçede de saksıda da kolayca yetişir; yalnızca çimlenirken biraz sabır ister. Tohumdan hasada kadar maydanoz yetiştirmenin bütün inceliklerini anlatıyoruz.

AÇ
· 4 dk okuma
Taze ve parlak maydanoz yaprakları

Fotoğraf: H. Zell · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Maydanoz, serin havayı seven ve tohumdan kolay yetişen bir yeşilliktir; tohumları 2–4 haftada yavaş çimlenir, ekimden önce bir gece ılık suda ıslatmak çimlenmeyi hızlandırır. Bahçede ilkbahar ve sonbaharda, saksıda yıl boyu ekilebilir. Organik maddece zengin, nemli toprak ve günde birkaç saat güneş ister. Hasatta dış saplar dipten kesilir.

Maydanoz yetiştirme, mutfak bahçesine yeni başlayanların en çok tercih ettiği işlerden biridir. Salatadan çorbaya, köfteden mezeye kadar sofranın her köşesinde yeri olan bu yeşillik, bahçede de balkonda da kolayca yetişir. Bir kez ekildiğinde aylar boyunca kesip kullanabileceğiniz taze yapraklar verir. Tek zorluğu, tohumlarının çok yavaş çimlenmesidir; pek çok kişi birkaç hafta bekledikten sonra tohumların çıkmadığını düşünüp vazgeçer. Kış ayları ise maydanozun en değerli olduğu dönemdir: serin havayı seven bu bitki, korunaklı bir bahçe köşesinde ya da aydınlık bir pencere önünde kış boyunca yaprak vermeye devam eder. Bu yazıda tohumdan hasada kadar bütün aşamaları adım adım anlatıyoruz.

Maydanozu tanıyalım

Maydanoz (Petroselinum crispum), Akdeniz kökenli, iki yıllık bir bitkidir. İlk yıl bol yaprak verir; ikinci yıl çiçek sapı oluşturur, tohum bağlar ve ardından ölür. Mutfakta kullanmak için genellikle ilk yılın yaprakları hasat edilir ve bitki her yıl yeniden ekilir.

İki ana tipi vardır: düz yapraklı maydanoz ve kıvırcık yapraklı maydanoz. Ülkemizde en çok tüketilen düz yapraklı tiptir; aroması daha güçlü ve yaprakları daha iridir. Kıvırcık maydanoz ise süsleme amacıyla ve soğuğa daha dayanıklı olması nedeniyle tercih edilir. İri yapraklı ve verimli çeşitler, bol hasat isteyenler için idealdir.

Maydanoz yetiştirme için ekim zamanı

Bahçede en uygun ekim zamanları ilkbahar (mart–mayıs) ve sonbahardır (ağustos sonu–ekim). Maydanoz serin havayı sever; yazın aşırı sıcakta gelişmesi yavaşlar ve erken çiçeğe kalkabilir. Ilık kıyı bölgelerinde sonbaharda ekilen maydanoz kış boyunca hasat verir.

Saksıda ve pencere önünde ise yıl boyu ekilebilir. Kışın ekim yapacaksanız, aydınlık bir pencere önü ve 15–20 °C civarında bir oda sıcaklığı çimlenme ve büyüme için yeterlidir.

Tohum ıslatma ve çimlenme

Maydanoz tohumlarının kabuğunda çimlenmeyi geciktiren doğal maddeler bulunur. Bu yüzden tohumlar 2–4 hafta arasında, oldukça yavaş çimlenir. Çimlenmeyi hızlandırmak için ekimden önce tohumları bir gece boyunca ılık suda bekletin. Suyu birkaç kez değiştirmek, kabuktaki engelleyici maddelerin daha iyi yıkanmasını sağlar.

Islatılmış tohumları 0,5–1 cm derinliğe ekin ve üzerini ince bir toprakla örtün. Çimlenme süresince toprağın yüzeyi asla kurumamalıdır; kuruyan toprak çimlenmeyi durdurur. Saksının üzerini şeffaf bir kapakla ya da streç filmle örtmek nemi korur. İlk filizler göründüğünde örtüyü kaldırın. Tohumların neden çimlenmediğini merak ediyorsanız tohum neden çimlenmez yazımız yol gösterir.

Toprak ve saksı

Maydanoz, organik maddece zengin, nemi tutan ama suyu bekletmeyen bir toprak ister. Bahçede ekimden önce toprağa kompost ya da yanmış gübre karıştırmak yeterlidir. Saksıda ise sebze yetiştirmek için hazırlanmış, besince zengin bir karışım kullanmak iyi sonuç verir.

Maydanozun kökleri derine iner; bu yüzden en az 20–25 cm derinliğinde bir saksı seçin. Uzun balkon saksıları ve geniş kaplar, birkaç bitkiyi bir arada yetiştirmek için idealdir. Saksının altında mutlaka drenaj deliği olmalıdır.

Seyreltme ve aralık

Fideler 5–6 cm boya ulaştığında, en güçlü olanları bırakıp diğerlerini seyreltin. Bahçede bitkiler arasında 15–20 cm, saksıda ise 10–15 cm mesafe bırakmak, her bitkinin gür ve sağlıklı büyümesini sağlar. Seyreltirken çıkardığınız küçük fideleri atmayın; mutfakta kullanabilirsiniz.

Işık, sulama ve gübreleme

Maydanoz günde en az 4–6 saat güneş ister. Yarı gölgede de yetişir; ama yapraklar daha seyrek olur. Yazın sıcak bölgelerde öğle güneşinden korunması iyi olur.

Toprağı düzenli olarak nemli tutun; tamamen kurumasına izin vermeyin. Özellikle saksıdaki maydanoz, yazın sık sulama ister. Kışın ise sulama azaltılır ve toprak kurudukça su verilir.

Bol yaprak için ayda bir kez solucan gübresi ya da dengeli bir organik sıvı gübre vermek yeterlidir. Maydanoz, azotu seven bir yaprak sebzesidir; ancak fazla gübre aromanın zayıflamasına yol açabilir.

Kışın pencere önünde maydanoz

Kış aylarında maydanozu mutfağınızın pencere önünde yetiştirmek, her gün taze yeşilliğe ulaşmanın en kolay yoludur. En aydınlık, tercihen güneye bakan pencereyi seçin. Kalorifer peteğinin hemen üstü ve önü toprağı hızla kurutur; saksıyı biraz uzağa koyun. Gün ışığının çok kısa olduğu aylarda bitki yavaş büyür; bu yüzden kışın hasadı daha ölçülü yapmak gerekir. Bahçede sonbaharda ekilmiş maydanozları ise sert soğuklarda üzerlerine bir örtü serek koruyabilirsiniz. Pencere önündeki bitkiler için konum seçiminin ayrıntılarını kışın pencere önündeki bitkiler yazımızda anlattık.

Doğru hasat

Bitkiler 15–20 cm boya ulaşıp en az 8–10 yaprak sapı oluşturduğunda hasada başlayabilirsiniz. Hasatta her zaman dıştaki, en olgun sapları toprağa yakın bir yerden kesin; ortadaki genç sürgünleri bırakın. Bitkinin büyüme noktası ortada olduğu için bu yöntemle bitki sürekli yeni yapraklar üretir. Bir seferde bitkinin üçte birinden fazlasını kesmemek, onun hızla toparlanmasını sağlar.

İkinci yılın ilkbaharında bitki çiçek sapı oluşturmaya başladığında yapraklar sertleşir ve aroması değişir. Bu dönemde bitkiyi söküp yerine yenisini ekmek ya da tohum almak için birkaç bitkiyi çiçeğe bırakmak tercih edilebilir.

Sık görülen sorunlar

Tohumların çıkmaması çoğu zaman sabırsızlıktan ya da çimlenme sırasında toprağın kurumasından kaynaklanır. Yaprakların sararması fazla sulamaya, besin eksikliğine ya da sıcak strese işaret edebilir. Yapraklarda yaprak biti görülebilir; ılık ve hafif sabunlu suyla yıkamak genellikle yeterlidir. Yazın maydanoz tırtılları da yaprakları yiyebilir; elle toplanarak kolayca uzaklaştırılır.

Aynı aileden ve benzer koşullarda yetişen bir başka aromatik bitki için dereotu yetiştirme yazımıza, mutfak bahçesine eklenecek başka yeşillikler için ise saksıda fesleğen yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.

Büyük yapraklı ve bol verimli çeşitler, sık hasat yapmak isteyen aileler için iyi bir seçimdir.

Maydanoz yetiştirme, sabrın kısa sürede ödüllendirildiği bir uğraştır. Tohumların çimlenmesini beklediğiniz birkaç haftadan sonra, aylar boyunca her gün mutfağınıza taze yeşillik taşıyacak bir bitkiniz olacak.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Geniş Yaprak Maydanoz Fidesi – Düz Yapraklı, 12 AdetGeniş Yaprak Maydanoz Fidesi – Düz Yapraklı, 12 Adet371 TL
Kıvırcık Maydanoz Fidesi (Frenk), 12 AdetKıvırcık Maydanoz Fidesi (Frenk), 12 Adet371 TL
Altınvadi Toros Maydanozu Tohumu 10 GrAltınvadi Toros Maydanozu Tohumu 10 Gr75 TL
Arzuman Giant Italiana Maydanoz Tohumu 25 GrArzuman Giant Italiana Maydanoz Tohumu 25 Gr76 TL

Sık Sorulan Sorular

Maydanoz kaç günde çıkar?

Maydanoz tohumları yavaş çimlenir; genellikle 2–4 hafta sürer. Ekimden önce tohumları bir gece ılık suda bekletmek ve çimlenme boyunca toprağı nemli tutmak süreyi kısaltır.

Maydanoz ne zaman ekilir?

Bahçede ilkbaharda (mart–mayıs) ve sonbaharda (ağustos sonu–ekim) ekilir. Saksıda ve pencere önünde yıl boyu ekilebilir.

Maydanoz saksıda yetişir mi?

Yetişir. En az 20–25 cm derinliğinde, drenaj delikli bir saksı, besince zengin bir toprak ve günde birkaç saat güneş alan bir yer yeterlidir.

Maydanoz nasıl hasat edilir?

Dıştaki olgun saplar toprağa yakın bir yerden kesilir, ortadaki genç sürgünler bırakılır. Bir seferde bitkinin üçte birinden fazlası kesilmemelidir.

AÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü