İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Dereotu Yetiştirme: Tohumdan Hasada Kokulu ve Taze Dereotu
Sebze ve Meyve

Dereotu Yetiştirme: Tohumdan Hasada Kokulu ve Taze Dereotu

Dereotu, serin havayı seven, hızlı büyüyen ve mutfakta vazgeçilmez bir aromatik bitkidir. Doğru zamanda ve kademeli ekildiğinde aylarca taze yaprak verir.

MÇ
· 4 dk okuma
Tüy gibi ince yapraklı taze dereotu

Fotoğraf: Photo by David J. Stang · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Dereotu yetiştirme için tohumlar sonbaharda ve ilkbaharda doğrudan yetişeceği yere, 0,5–1 cm derinliğe ekilir; dereotu şaşırtılmayı sevmez. Tohumlar 10–14 günde çimlenir, 6–8 hafta sonra hasat başlar. Toprak düzenli nemli tutulur. Sıcak havada hızla tohuma kalktığı için en iyi sonuç serin aylarda alınır; 2–3 haftada bir yeniden ekim sürekli hasat sağlar.

Dereotu yetiştirme, mutfağına taze aroma katmak isteyen herkes için kolay ve keyifli bir iştir. İnce, tüy gibi yaprakları ve kendine özgü ferah kokusuyla dereotu; cacıktan börek iç harcına, balık yemeklerinden turşulara ve zeytinyağlı sebzelere kadar Türk mutfağının vazgeçilmez yeşilliklerinden biridir. Serin havayı sever, hızlı büyür ve bahçede olduğu kadar balkondaki bir saksıda da başarıyla yetişir. Ancak dereotunun bir huyu vardır: Havalar ısınınca ya da kök bölgesi rahatsız edildiğinde hızla çiçeğe kalkar ve yaprak vermeyi bırakır. Bu yazıda dereotunun ekim zamanından hasadına, saksıda yetiştirmeden tohum toplamaya kadar bilmeniz gerekenleri anlatıyoruz.

Dereotunu tanıyalım

Dereotu (Anethum graveolens), maydanozgiller ailesinden, tek yıllık bir aromatik bitkidir. Akdeniz ve Batı Asya kökenlidir ve binlerce yıldır hem mutfakta hem de geleneksel kullanımda yer alır. Bitki, ince ve yumuşak yaprakları için yetiştirildiği gibi, olgunlaştığında oluşan aromatik tohumları için de yetiştirilir. Tohumları turşularda ve baharat karışımlarında kullanılır.

Dereotu 60–120 cm boylanabilir. Çiçeklendiğinde şemsiye biçimli, sarı çiçek kümeleri açar. Bu çiçekler, yaprak bitlerinin doğal düşmanları olan faydalı böcekleri ve arıları bahçeye çeker. Bu yüzden dereotu sebze bahçesinde iyi bir komşudur; özellikle lahanagillerin yanında yetiştirildiğinde faydalı böcekleri bahçeye davet eder. Bu tür bitki komşulukları için arkadaş bitkiler yazımıza göz atabilirsiniz.

Dereotu yetiştirme takvimi

Dereotu serin havayı sever; 15–20 °C arasında en iyi gelişir. Sıcak havada hızla çiçeğe kalkar.

BölgeSonbahar–kış ekimiİlkbahar ekimi
Ege, AkdenizEylül–kasımŞubat–mart
Marmara, KaradenizEylül–ekimMart–nisan
İç ve Doğu AnadoluAğustos sonu–eylülNisan–mayıs

Kasım ayında ılıman bölgelerde dereotu bahçeye ekilebilir; kış boyunca yavaş gelişir ve kış sonunda bol yaprak verir. Soğuk bölgelerde ise kışın balkonda ya da aydınlık bir pencere önünde saksıda yetiştirmek daha güvenlidir. Kış boyunca ekilebilecek diğer sebzeler için kışlık sebzeler listesi yazımıza bakabilirsiniz.

Ekim: Doğrudan yerine ekin

Dereotunun kazık kökü vardır ve şaşırtılmayı sevmez. Fide olarak yetiştirilip başka bir yere taşınan dereotu genellikle strese girer ve kısa sürede çiçeğe kalkar. Bu yüzden tohumlar doğrudan yetişeceği yere ekilir.

Toprağı tırmıkla ince ve düz hâle getirin. Tohumları sıra hâlinde, 0,5–1 cm derinliğe ekin; sıralar arasında 20–30 cm bırakın. Tohumların üzerini ince bir toprak tabakasıyla örtüp hafifçe bastırın ve nazikçe sulayın. Dereotu tohumu, birçok sebze tohumuna göre daha yavaş çimlenir; uygun sıcaklıkta 10–14 gün sürebilir. Bu süre boyunca toprağın yüzeyini nemli tutmak çok önemlidir. Fideler 5–8 cm boya ulaştığında, aralarında 10–15 cm kalacak şekilde seyreltin.

Sürekli taze dereotu için ekimi her 2–3 haftada bir küçük partiler hâlinde tekrarlamak en iyi yöntemdir. Böylece bir parti çiçeğe kalkarken diğeri hasada gelir.

Toprak ve yer

Dereotu güneşli bir yer ister; günde en az 6 saat güneş alan yerlerde en iyi gelişir. Kışın ise güneşin alçak olduğunu düşünerek en aydınlık köşeyi seçin. Toprak gevşek, süzek ve orta derecede verimli olmalıdır. Aşırı zengin toprak, aromanın azalmasına neden olabilir. Uzun boylu bir bitki olduğu için rüzgârlı yerlerde devrilebilir; korunaklı bir köşe ya da hafif bir destek faydalıdır.

Saksıda dereotu

Dereotu saksıda da kolayca yetişir. Kazık kökü nedeniyle en az 25–30 cm derinliğinde bir saksı seçin. Saksıyı aromatik bitkiler için hazırlanmış süzek bir toprakla doldurun ve tohumları doğrudan saksıya ekin. Saksıyı güneşli bir balkona ya da evin en aydınlık penceresine koyun. Saksıdaki toprak bahçe toprağından çok daha hızlı kurur; düzenli sulamayı ihmal etmeyin.

Kışın mutfak penceresinde yetiştirilebilecek diğer yeşillikler için nane yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.

Sulama ve bakım

Dereotunun yumuşak ve aromatik kalması için toprak düzenli olarak hafif nemli tutulmalıdır. Kuraklık, dereotunu hızla çiçeğe kaldıran en önemli streslerden biridir. Ancak sürekli ıslak toprakta kökler çürüyebilir. Kışın büyüme yavaşladığı için sulama aralığını açın.

Dereotu fazla gübre istemez. Ekimden önce toprağa karıştırılan bir miktar olgun organik gübre genellikle yeterlidir. Fazla azot, yaprakları büyütür ama aromayı azaltabilir.

Hasat

Dereotu, bitkiler 15–20 cm boya ulaştığında, ekimden yaklaşık 6–8 hafta sonra hasat edilebilir. Dış yaprakları dipten keserek ya da bitkinin üst kısmından yaprak sapları koparak hasat edin; büyüme noktasını korursanız bitki bir süre daha yaprak vermeye devam eder. Bitkinin yapraklarının üçte birinden fazlasını bir seferde almamaya çalışın.

Dereotu en aromatik hâlini, çiçeklenmeden hemen önce alır. Çiçek sapı çıkmaya başladığında yapraklar sertleşir ve azalır; bu durumda bitkinin tamamını hasat edip kullanabilir ya da tohum için bırakabilirsiniz.

Tohuma kalkma ve tohum toplama

Sıcak hava, uzun günler, kuraklık ve kök stresi dereotunu hızla çiçeğe kaldırır. Bu doğal bir süreçtir ve tamamen önlenemez; ama serin dönemde ekim, düzenli sulama ve kademeli ekim, hasat süresini uzatır.

Çiçeğe kalkan dereotunun tohumlarını toplamak için çiçek şemsiyelerinin kahverengileşip tohumların sertleşmesini bekleyin. Şemsiyeleri kesip bir kâğıt torbaya koyun ve gölge, havadar bir yerde kurutun. Kuruyan tohumlar kolayca dökülür. Bu tohumlar hem mutfakta baharat olarak hem de bir sonraki ekim için kullanılabilir. Dereotu bahçede kendiliğinden de tohum dökerek ertesi yıl yeniden çıkabilir. Kendi tohumunuzu saklamanın kuralları için ata tohumu saklama yazımıza bakabilirsiniz.

Dereotunu saklamak

Taze dereotu, sapları bir bardak suya konarak ve üzeri gevşek bir poşetle örtülerek buzdolabında birkaç gün tazeliğini korur. Daha uzun saklamak için ince ince kıyılıp küçük kaplarda dondurulabilir; dondurulmuş dereotu aromasını kurutulmuş olandan daha iyi korur. Kurutmak isterseniz, dalları gölge ve havadar bir yerde demet hâlinde asabilirsiniz.

Dereotu yetiştirme; doğrudan ekim, düzenli su, serin hava ve kademeli ekimle kolayca başarılır. Bu kasım bir saksıya ya da bahçenin bir köşesine dereotu ekin; kış sonunda mutfağınızı saran o taze koku, emeğinizin en güzel karşılığı olacak.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Dereotu Fidesi, 12 AdetDereotu Fidesi, 12 Adet379 TL
Altınvadi Dereotu Tohumu 10 GrAltınvadi Dereotu Tohumu 10 Gr75 TL
Arzuman Dereotu Derem Tohumu 25 GrArzuman Dereotu Derem Tohumu 25 Gr150 TL
HG Aromatik Bitkiler İçin Saksı ToprağıHG Aromatik Bitkiler İçin Saksı Toprağı249 TL

Sık Sorulan Sorular

Dereotu ne zaman ekilir?

Dereotu serin havayı sever; sonbaharda ve ilkbaharda ekilir. Ege ve Akdeniz'de eylül–kasım ve şubat–mart, Marmara ve Karadeniz'de eylül–ekim ve mart–nisan aylarında ekilebilir.

Dereotu kaç günde çıkar?

Dereotu tohumu uygun sıcaklıkta 10–14 günde çimlenir. Yapraklar ekimden yaklaşık 6–8 hafta sonra hasat edilebilecek boya ulaşır.

Dereotu şaşırtılır mı?

Dereotunun kazık kökü vardır ve şaşırtılmayı sevmez; taşınan bitkiler strese girip hızla çiçeğe kalkar. Bu yüzden tohumlar doğrudan yetişeceği yere ya da saksıya ekilmelidir.

Dereotu neden çabuk çiçeğe kalkar?

Sıcak hava, uzayan günler, kuraklık ve kök stresi dereotunu hızla çiçeğe kaldırır. Serin dönemde ekmek, toprağı nemli tutmak ve 2–3 haftada bir yeniden ekim yapmak hasat süresini uzatır.

MÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü