Akdeniz Kış Ekimi: Antalya, Mersin ve Adana İçin Sebze Takvimi
Akdeniz kıyılarında kış, bahçenin en verimli mevsimlerinden biridir. Ilık havada lahanagillerden yapraklı sebzelere, baklagillerden kök sebzelere kadar geniş bir yelpazede kış boyunca ürün alınır.

Fotoğraf: free photos Uploaded by Vinayaraj · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Akdeniz kış ekiminde lahana, karnabahar, brokoli ve pırasa fideleri ekim-kasımda, ıspanak, marul, roka, maydanoz, turp ve havuç kasım-ocakta, bakla ve bezelye kasım-aralıkta toprağa girer. Kıyı ovalarında kış ortalaması 10–14 °C olduğu için çoğu sebze açıkta yetişir; ara sıra görülen hafif donlarda tülbent yeterlidir.
Akdeniz kış ekimi, ülkemizin en ılık kışlarından yararlanmanın en güzel yoludur. Antalya, Mersin, Adana ve Hatay'ın kıyı ovalarında kış ortalaması 10–14 °C civarındadır; don nadir ve kısa sürelidir. Bu yüzden diğer bölgelerde sera ya da tünel gerektiren birçok sebze Akdeniz'de kış boyunca açıkta yetişir. Yaz sıcağının bitki büyümesini durdurduğu bölgede, sonbahar ve kış aslında asıl sebze bahçesi mevsimidir. Bu yazıda Akdeniz kıyıları için kış ekim takvimini ve bakım önerilerini paylaşıyoruz.
Akdeniz ikliminin kış bahçesine etkisi
- Ilık kış: Kıyı ovalarında sıcaklık nadiren uzun süre 0 °C'nin altına iner.
- Kış yağışı: Yağışların çoğu kasım-mart arasında düşer; sulama ihtiyacı azalır, ama drenaj önemlidir.
- Kısa ama sert sağanaklar: Toprak yüzeyi kabuk bağlayabilir, tohumlar sürüklenebilir.
- Yaz sıcağı: Haziran-eylül arası bahçede verim düşer; asıl üretim sonbahar, kış ve ilkbahardadır.
- Yayla ve iç kesimler: Toroslar'ın yüksek kesimlerinde kışlar sert geçer; buralarda İç Anadolu'ya yakın bir takvim uygulanır.
Akdeniz kış ekimi takvimi (kıyı ovaları)
| Sebze | Ekim / dikim | Hasat |
|---|---|---|
| Lahana (fide) | Eylül – kasım | Aralık – mart |
| Karnabahar (fide) | Eylül – ekim | Aralık – şubat |
| Brokoli (fide) | Eylül – kasım | Aralık – mart |
| Pırasa (fide) | Eylül – kasım | Aralık – nisan |
| Ispanak | Ekim – ocak | Kasım – mart |
| Marul (fide) | Ekim – ocak | Aralık – nisan |
| Roka, tere | Ekim – şubat | 3–5 haftada bir |
| Maydanoz, dereotu, kişniş | Ekim – aralık | Aralık – nisan |
| Turp | Ekim – şubat | 30–45 gün sonra |
| Havuç | Ekim – aralık | Şubat – nisan |
| Kırmızı pancar | Ekim – aralık | Şubat – nisan |
| Bakla | Kasım – aralık | Şubat – nisan |
| Bezelye | Kasım – aralık | Mart – nisan |
| Sarımsak | Ekim – kasım | Mayıs |
| Kışlık soğan | Ekim – aralık | Nisan – mayıs |
| Enginar (dip) | Eylül – ekim | Mart – mayıs |
Bu takvim kıyı ovaları içindir. 500 metrenin üzerindeki yerlerde ekimleri 2–4 hafta öne çekmek gerekir.
Akdeniz'de örtü altı yetiştiriciliği
Akdeniz kıyıları, özellikle Antalya ve Mersin, ülkemizin örtü altı (sera) sebzeciliğinin merkezidir. Kış boyunca seralarda domates, biber, salatalık, patlıcan ve fasulye yetiştirilir. Hobi bahçelerinde de küçük bir sera ya da tünel, kışın yaz sebzelerini denemek için güzel bir fırsat sunar. Kapalı alanda kış yetiştiriciliğinin ayrıntıları için kışın serada ne yetiştirilir yazımıza bakabilirsiniz.
Toprak hazırlığı
Akdeniz kıyılarının toprakları genellikle kireçli ve yaz sıcağında organik maddesi hızla tükenmiş durumdadır. Kış sebzelerini ekmeden önce:
- Yaz bitkilerinin artıklarını temizleyin.
- Metrekareye 3–5 kg olgun kompost ya da solucan gübresi karıştırın.
- Kireçli topraklarda organik maddeyi artırmak demir ve mikro element alımını kolaylaştırır.
- Kış sağanaklarında su birikmesine karşı masura (yastık) yapın.
Toprak hazırlığının bütün adımları için bahçe toprağı hazırlığı yazımıza göz atabilirsiniz.
Kış sebzelerinde bakım
- Sulama: Kış yağışları genellikle yeterlidir. Kurak geçen haftalarda ve yeni ekimlerde sulama gerekir. Sabah saatlerinde sulayın.
- Malç: Sağanakların toprağı sıkıştırmasını ve kabuk bağlamasını önler.
- Yabani ot: Ilık ve yağışlı kışta yabani otlar hızla büyür. Düzenli çapa ya da malç önemlidir.
- Zararlılar: Ilık kışta yaprak biti, salyangoz ve lahana tırtılları aktif kalabilir. Düzenli kontrol yapın.
- Hastalık: Nemli dönemlerde mildiyö ve yaprak lekeleri yayılabilir; bitkiler arasında hava dolaşımı sağlayın.
Ara sıra gelen donlar
Akdeniz kıyılarında bazı kışlar birkaç gece -2 / -3 °C'ye inen kısa donlar görülebilir. Bu donlar özellikle karnabahar başlarına, marula ve genç fidelere zarar verebilir. Don beklenen gecelerde hassas sebzelerin üzerine tarım tülbendi sermek yeterlidir. Toprağın nemli olması da donun etkisini azaltır.
Hazır tohum setleri
Akdeniz'in uzun kış sezonunda farklı sebzeleri denemek için sonbahar ekimine uygun tohum setleri iyi bir başlangıçtır. Eylül ve ekim ekimlerine göre hazırlanmış setler Akdeniz'de kasım başına kadar rahatlıkla kullanılabilir.
Balkon ve teras
Antalya ve Mersin'in güneye bakan balkonları kışın bol güneş alır ve sıcaklıklar ılımandır. Bu balkonlarda kış boyunca marul, ıspanak, roka, maydanoz, yeşil soğan ve hatta çeri domates yetiştirmek mümkündür. Saksıda sebze toprağının nasıl olması gerektiği için saksıda sebze toprağı yazımıza göz atabilirsiniz.
Yağmur ve sulama dengesi
Akdeniz kıyılarında yağışın büyük kısmı kasım ile şubat arasında düşer. Bu, kış bahçesinin çoğu zaman sulama istemediği anlamına gelir; ama yağmurlar düzensizdir. Bir hafta sağanak, ardından iki üç hafta güneşli ve ılık hava görülebilir. Bu kuru dönemlerde özellikle yeni dikilen fideler ve tohumdan yeni çıkan sebzeler sulanmalıdır. Elinizi toprağa 3–4 cm sokup kuruluğu kontrol etmek en güvenilir yöntemdir.
Aşırı yağışlı dönemlerde ise sorun su birikmesidir. Killi ova topraklarında masura ya da yükseltilmiş yatak, kök çürüklüğü ve mantar hastalıklarına karşı en etkili önlemdir.
Ilık kışın getirdiği hastalık ve zararlılar
Soğuk bölgelerde kış, zararlıların çoğunu durdurur. Akdeniz'de ise ılık hava nedeniyle yaprak biti, beyaz sinek ve salyangozlar kış boyunca etkin kalabilir. Nemli ve ılık günler mildiyö ve külleme gibi mantar hastalıkları için de uygundur. Bu yüzden Akdeniz kış ekimi yapan bahçelerde haftalık kontrol, bitkiler arasında hava dolaşımı ve hastalıklı yaprakların erken uzaklaştırılması iç bölgelere göre daha önemlidir. Lahanagillerde görülen sorunlar için lahana hastalıkları yazımıza bakabilirsiniz.
Diğer bölgelerle karşılaştırma
Akdeniz kış ekimi takvimi Ege'ye benzer, ama Akdeniz'de kış daha ılık olduğu için ekimler 2–3 hafta daha geç başlayabilir ve ocak ayına kadar sürebilir. Ege kıyıları için ayrıntılı takvimi ege kışlık sebze takvimi yazımızda bulabilirsiniz.
Akdeniz kış ekimi, doğru takvimle uygulandığında kasımdan mayısa kadar kesintisiz taze sebze demektir. Yaz sıcağında dinlenen bahçe, kışın en verimli dönemini yaşar.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Antalya'da kışın hangi sebzeler ekilir?
Lahana, karnabahar, brokoli, pırasa, ıspanak, marul, roka, maydanoz, turp, havuç, pancar, bakla, bezelye, sarımsak ve soğan kış boyunca açıkta yetiştirilebilir.
Akdeniz'de bakla ne zaman ekilir?
Kıyı ovalarında kasım ve aralık aylarında ekilir, şubat-nisan aylarında hasat edilir.
Akdeniz'de kışın sebzeler sulanır mı?
Kış yağışları genellikle yeterlidir. Kurak haftalarda ve yeni ekimlerde sabah saatlerinde sulama yapılır.
Akdeniz'de kışın don olur mu?
Kıyı ovalarında nadir ve kısa süreli hafif donlar görülebilir. Bu gecelerde hassas sebzeler tarım tülbendiyle korunur.










Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.