İçeriğe geç
Ana Sayfa › Çiçekler › Orkide Hava Kökleri: Saksıdan Taşan Kökler Kesilir mi?
Çiçekler

Orkide Hava Kökleri: Saksıdan Taşan Kökler Kesilir mi?

Saksının kenarından dışarı uzanan gümüşi kökler, orkide sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biridir. Hava köklerinin ne işe yaradığını, ne zaman kesileceğini ve köklerden bitkinin sağlığını okumayı anlatıyoruz.

HÇ
· 4 dk okuma
Şeffaf saksıda ve saksının dışında orkide kökleri

Fotoğraf: DenesFeri · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Orkide hava kökleri, doğada ağaç kabuklarına tutunan orkidelerin havadaki nemi ve besinleri almasını sağlayan doğal köklerdir; sağlıklı bitkinin işaretidir ve kesilmez. Kökler kuruyken gümüşi, ıslakken yeşildir. Yalnızca kurumuş, içi boş ya da kahverengi ve yumuşak, çürümüş kökler temiz bir makasla kesilir.

Orkide hava kökleri, evinde orkide yetiştiren hemen herkesin bir gün karşılaştığı ve çoğu zaman endişelendiği bir durumdur. Saksının kenarından, yaprakların arasından ya da gövdenin dibinden dışarıya doğru uzanan kalın, gümüşi kökler, ilk bakışta bitkinin saksısına sığmadığını ya da bir sorun yaşadığını düşündürür. Pek çok kişi bu kökleri düzgün görünmedikleri için keser ya da zorla saksının içine sokmaya çalışır. Oysa bu kökler, orkidenin doğasının bir parçasıdır ve çoğu zaman bitkinin sağlıklı olduğunun işaretidir. Kalorifer yanan evlerde havanın kuruduğu kış aylarında hava kökleri daha da belirgin hâle gelir. Bu yazıda bu köklerin neden oluştuğunu, hangi durumlarda kesilmesi gerektiğini ve köklerden bitkinizin sağlığını nasıl okuyacağınızı anlatıyoruz.

Orkide hava kökleri neden oluşur?

Evlerimizde en çok yetiştirilen kelebek orkideler (Phalaenopsis), doğada toprakta değil, tropik ormanlarda ağaçların gövdelerine ve dallarına tutunarak yaşar. Bu bitkilere epifit denir. Kökleri, ağaç kabuğuna sıkıca sarılarak bitkiyi tutar; aynı zamanda yağmur suyunu, havadaki nemi ve kabuğun üzerinde biriken organik maddelerden gelen besinleri emer.

Kökleri saran gümüşi beyaz, süngerimsi tabakaya velamen denir. Velamen, suyu hızla emen ve kökün içindeki dokuyu koruyan özel bir katmandır. Orkidenin kökleri yeşil renkli oldukları için fotosentez de yapabilir. Yani bu kökler, bitkinin hem su ve besin alan hem de besin üreten organlarıdır.

Kısacası orkide hava kökleri, bitkinin doğadaki yaşamından getirdiği bir özelliktir. Saksıda yetişen bir orkidede bazı köklerin saksının dışına doğru büyümesi bu doğal davranışın devamıdır. Bitki, tutunacak ve nem alabilecek yeni yüzeyler aramaktadır.

Hava kökleri kesilir mi?

Kısa cevap: sağlıklı hava kökleri kesilmez. Bu kökler bitkiye su, besin ve enerji sağlar; kesildiklerinde bitki zayıflar ve yeni kök yapmak için enerji harcamak zorunda kalır. Düzgün görünmeseler bile sağlıklı kökleri olduğu gibi bırakın.

Kesilmesi gereken kökler yalnızca ölü ve çürük olanlardır:

  • Kuru ve içi boş kökler: Kâğıt gibi kurumuş, sıkıldığında ezilen, kahverengi ya da sarımsı kökler ölmüştür.
  • Çürük kökler: Kahverengi ya da siyah, yumuşak, kaygan ve kötü kokulu kökler çürümüştür; çürüme sağlıklı köklere yayılabilir.

Bu kökleri temiz ve keskin, alkolle silinmiş bir makasla sağlam dokuya kadar kesin. Emin olamadığınız kökleri kesmeyin.

Köklerin rengi ne anlatır?

Orkidenin kökleri, bitkinin sağlığını ve su ihtiyacını gösteren bir gösterge gibidir. Saydam saksılarda yetiştirmenin en büyük avantajı da kökleri kolayca izleyebilmektir.

Kök görünümüAnlamı
Gümüşi beyaz, dolgun, sertSağlıklı, kurumuş; sulama zamanı yaklaşıyor
Parlak yeşil, dolgunSağlıklı, yeni sulanmış
Yeşil uç kısımKök aktif olarak büyüyor
Kahverengi, yumuşak, kayganÇürümüş; genellikle fazla su ya da bozulmuş ortam
Kahverengi, kuru, kâğıt gibiÖlmüş; uzun süre susuz kalmış ya da yaşlanmış

Saydam saksıdaki kökler gümüşi beyaza döndüğünde sulama zamanı gelmiştir. Kökler hâlâ yeşilse beklemeye devam edin. Sulamanın doğru yöntemi ve çiçek açtırmanın sırları için orkide bakımı yazımıza göz atabilirsiniz.

Hava köklerine nasıl bakılır?

Orkide hava kökleri en çok kuru havadan zarar görür. Saksının dışındaki köklerin kurumaması için ortamın nemli olması önemlidir. Kalorifer yanan evlerde hava çok kuruduğunda hava kökleri kurur ve uçları kararabilir. Orkideyi ıslak çakıl dolu bir tabağın üzerine koymak, diğer bitkilerle gruplamak ya da odaya bir nemlendirici yerleştirmek nemi artırır. Kışın evde nem dengesini korumanın yolları için kışın bitkiler için nem yazımıza bakabilirsiniz.

Sulama sırasında hava köklerini de ıslatabilirsiniz; ancak suyun yaprakların birleştiği noktada, yani bitkinin tacında birikmemesine dikkat edin. Taçta biriken su çürümeye yol açar. Hava köklerine ara sıra yumuşak bir su püskürtmek de işe yarar; bunu sabah yapın ki gün içinde kurusun.

Kökler saksıdan taşıyorsa saksı değişimi gerekir mi?

Birkaç hava kökü olması tek başına saksı değişimi için bir neden değildir. Ancak şu durumlarda saksı değişimi düşünülmelidir:

  • Saksının içindeki kabuk ortamı bozulmuş, ufalanmış ve toprak gibi olmuşsa
  • Saksının içindeki köklerin çoğu çürümüş ya da kurumuşsa
  • Kökler saksıyı tamamen doldurmuş ve bitki saksıdan yükselmişse
  • Ortam iki üç yıldır değiştirilmemişse

Saksı değişimi için en uygun zaman, çiçeklenme bittikten sonra, bitkinin yeni kök ve yaprak çıkarmaya başladığı dönemdir. Yeni saksıya geçerken orkideler için hazırlanmış, iri kabuk parçalarından oluşan havadar bir ortam kullanın; normal saksı toprağı orkide köklerini boğar. Saksı değiştirmenin adımlarını orkide saksı değişimi yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Saksı değiştirirken sağlıklı hava köklerini zorla saksının içine sokmaya çalışmayın; kırılabilirler. Esnek olanları nazikçe yönlendirebilir, sert olanları dışarıda bırakabilirsiniz. Dışarıda kalan kökler zamanla ortama alışır.

Besleme ve kökler

Sağlıklı ve aktif büyüyen kökler, düzenli ama hafif bir beslemeden hoşlanır. Büyüme döneminde orkideler için hazırlanmış besinle, etiketteki öneriden daha seyreltik olarak gübreleme yapmak kök gelişimini destekler. Fazla gübre köklerin uçlarını yakar ve kararmasına yol açar. Ayrıntılar için orkide gübreleme yazımıza göz atabilirsiniz.

Yeni başlayanlar için ortam, besin ve bakım malzemelerini bir arada sunan setler, ilk saksı değişimini kolaylaştırır.

Hava kökleri ve çiçeklenme

Pek çok orkide sahibi, yeni çiçek dalının çıktığını ilk gördüğünde onu bir hava kökü sanır. Çiçek dalının ucu genellikle yassı ve eldiven parmağına benzer bir şekle sahiptir ve yukarı doğru büyür; hava kökünün ucu ise yuvarlak, parlak yeşildir ve çoğunlukla yana ya da aşağıya doğru uzanır. Bu farkı bilmek, yanlışlıkla bir çiçek dalını kesmenizi önler.

Kısacası, orkidenizin saksısından taşan gümüşi kökler bir sorun değil, onun ormandaki yaşamından getirdiği bir mirastır. Sağlıklı kökleri olduğu gibi bırakın, yalnızca ölü ve çürük olanları temizleyin; orkideniz size her yıl yeni çiçeklerle teşekkür edecektir.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Gartengold Orkide Toprağı 2.5 LtGartengold Orkide Toprağı 2.5 Lt275 TL
Florist Konsantre Orkide BesiniFlorist Konsantre Orkide Besini390 TL
Orkide Bakım SetiOrkide Bakım Seti1.015 TL
Genel Saksı Toprağı (Solucan Gübreli Özel Karışım)Genel Saksı Toprağı (Solucan Gübreli Özel Karışım)249 TL

Sık Sorulan Sorular

Orkide hava kökleri kesilir mi?

Sağlıklı hava kökleri kesilmez; bitkiye su, besin ve enerji sağlarlar. Yalnızca kâğıt gibi kurumuş ya da kahverengi, yumuşak ve kaygan çürümüş kökler temiz bir makasla kesilir.

Orkide neden hava kökü yapar?

Kelebek orkideler doğada ağaç kabuklarına tutunarak yaşar ve kökleriyle havadaki nemi emer. Saksının dışına uzanan kökler bu doğal davranışın devamıdır ve çoğu zaman sağlıklı bir bitkinin işaretidir.

Orkide kökleri neden gümüşi renkte olur?

Kökleri saran süngerimsi velamen tabakası kuruyken gümüşi beyaz, ıslakken yeşil görünür. Kökler gümüşi beyaza döndüğünde sulama zamanı yaklaşmış demektir.

Hava kökleri saksıya sokulmalı mı?

Zorla sokulmamalıdır; sert kökler kırılabilir. Saksı değişimi sırasında esnek kökler nazikçe yönlendirilebilir, diğerleri dışarıda bırakılabilir.

HÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü