İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Lahana Hastalıkları ve Zararlıları: Kışlık Lahanagillerde Koruma
Sebze ve Meyve

Lahana Hastalıkları ve Zararlıları: Kışlık Lahanagillerde Koruma

Lahana, brokoli ve karnabahar aynı aileden gelir ve aynı hastalıkları paylaşır. Belirtileri erken tanımak ve ekim nöbetine uymak, kış bahçesindeki lahanagilleri sağlıklı tutmanın temelidir.

MÇ
· 4 dk okuma
Kara çürüklük görülen lahana yaprağı
Kısaca

En yaygın lahana hastalıkları siyah çürüklük (bakteriyel), kök uru (Plasmodiophora), mildiyö, Alternaria yaprak lekesi ve beyaz çürüklüktür. Lahana kurdu, yaprak biti, lahana sineği ve salyangoz ise başlıca zararlılardır. En az 4 yıllık ekim nöbeti, sağlıklı fide, süzek ve kireci dengeli toprak ve hastalıklı bitkilerin uzaklaştırılması en etkili önlemlerdir.

Lahana hastalıkları, kış bahçesinde lahanagil yetiştiren herkesin bilmesi gereken bir konudur. Lahana, karalahana, brokoli, karnabahar ve brüksel lahanası aynı bitki ailesine (Brassicaceae) aittir. Bu yüzden aynı hastalık ve zararlıları paylaşırlar; birinde başlayan sorun kısa sürede diğerlerine geçebilir. Sonbaharda dikilen ve kış boyunca hasat edilen bu sebzeler, uzun yetiştirme dönemleri boyunca farklı risklerle karşılaşır. Bu yazıda lahanagillerde en sık görülen hastalıkları ve zararlıları belirtileriyle tanıtıyor, önleme yollarını anlatıyoruz. İlaç dozu vermiyoruz; ruhsatlı bir ürün gerektiğinde etiketteki talimata uyulmalı, ürün seçimi için müşteri hizmetlerimize danışılmalıdır. Lahananın yetiştirilmesi için lahana ve karalahana yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.

Siyah çürüklük (Xanthomonas campestris)

Belirti: Yaprak kenarlarından başlayan, V harfi şeklinde içeri doğru ilerleyen sarı lekeler. Lekelerin içindeki damarlar siyahlaşır. Kesilen sapta iletim demetlerinde siyah halkalar görülür. Ağır durumlarda yapraklar dökülür ve baş çürür.

Neden: Bakteri tohumla, bulaşık fidelerle ve yağmur damlalarıyla yayılır. Sıcak ve nemli havada hızla ilerler.

Ne yapılır: Sağlıklı tohum ve fide kullanın. Hastalıklı bitkileri hemen sökün. Islak bitkiler arasında çalışmayın. Bu hastalık için etkili bir tedavi yoktur; önleme esastır.

Kök uru (Plasmodiophora brassicae)

Belirti: Bitki gündüz solar, gelişmesi durur, yapraklar morumsu-sarı renk alır. Kökler söküldüğünde şişkin, düzensiz, ur benzeri yumrular görülür.

Neden önemli? Hastalık etmeni toprakta 15–20 yıl canlı kalabilir. Asidik ve su tutan topraklarda çok daha yaygındır.

Ne yapılır: Bulaşık toprağı başka alanlara taşımayın. Toprağın pH'ını 7,0–7,5 civarına yükseltmek hastalığı baskılar; bunun için toprak ölçümüne göre kireçleme yapılabilir. Uzun bir ekim nöbeti ve iyi drenaj şarttır. Toprak asitliği hakkında bilgi için toprak pH nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Mildiyö (Hyaloperonospora parasitica)

Belirti: Yaprak üst yüzünde sarımsı köşeli lekeler, alt yüzünde gri-beyaz bir küf. Özellikle fide döneminde ve serin, nemli havada sık görülür.

Ne yapılır: Fideleri sık yetiştirmeyin, havalandırın, yaprakları akşam ıslak bırakmayın.

Alternaria yaprak lekesi

Belirti: Yapraklarda iç içe halkalı, koyu kahverengi-siyah yuvarlak lekeler. Karnabahar ve brokolide başlarda da koyu lekeler oluşabilir.

Ne yapılır: Hastalıklı yaprakları toplayın, bitki artıklarını bahçede bırakmayın, dengeli besleyin.

Lahanagillerde zararlılar

ZararlıBelirtiDoğal önlem
Lahana kelebeği tırtılıYapraklarda büyük delikler, yeşil dışkıTırtılları toplamak, ince tül örtü
Yaprak biti (lahana biti)Gri-mavi koloniler, kıvrılan yapraklarSu püskürtme, neem yağı
Lahana sineğiFideler solar, köklerde kurtlarFide dibine yaka koruyucu, ekim nöbeti
Salyangoz ve sümüklü böcekYapraklarda düzensiz delikler, parlak izAkşam toplama, bariyerler
Pire böceğiGenç yapraklarda küçük deliklerToprağı nemli tutmak, tül örtü

Sonbaharda dikilen lahanalarda kelebek tırtılları ilk haftalarda çok zarar verir. Fideleri ince bir tülle örtmek kelebeklerin yumurta bırakmasını engeller. Yaprak bitlerine karşı ilk adım su püskürtmek ve uğur böceği gibi doğal düşmanları korumaktır.

Fide döneminde lahanagiller

Lahana, brokoli ve karnabahar fideleri yaz sonunda viyollerde yetiştirilir ve bu dönem hastalıklar için en hassas zamandır. Fideleri sık yetiştirmek, aşırı sulamak ve havasız bir ortamda tutmak mildiyö ve fide çökertmesine yol açar. Viyolleri havadar ve aydınlık bir yerde tutmak, alttan sulamak ve fideleri dikimden önce birkaç gün dış ortama alıştırmak bu riskleri azaltır. Satın alınan fidelerde ise köklerde şişlik, yapraklarda sarı lekeler ve gövde dibinde kararma olup olmadığına bakın; bu belirtileri taşıyan fideler bahçeye yıllarca sürecek bir sorun getirebilir. Kök uru taşıyan tek bir fide bile bir yatağın toprağını bulaştırmaya yeter.

Dikimden sonraki ilk iki hafta fidelerin en savunmasız olduğu dönemdir. Bu sürede günlük kısa bir kontrol, tırtıl, pire böceği ve salyangoz zararını erken fark etmenizi sağlar.

Lahana hastalıkları ile karıştırılan sorunlar

  • Baş çatlaması: Uzun kuraklıktan sonra bol sulama ya da yağmur başın çatlamasına neden olur.
  • Karnabaharda kahverengileşme: Bor eksikliği ya da güneş yanığı. Başı iç yapraklarla örtmek renk bozulmasını önler.
  • Brokolide erken çiçeklenme: Sıcak, su stresi ya da geç hasat.
  • Mor yapraklar: Soğuk havada fosfor alımının yavaşlaması; genellikle geçicidir.
  • Uç yanığı: İç yaprak kenarlarında kahverengileşme, kalsiyumun taşınamamasından kaynaklanır.

Lahana hastalıkları nasıl önlenir?

  1. Ekim nöbeti: Aynı yere en az 4 yıl lahanagil (lahana, brokoli, karnabahar, turp, roka, şalgam) dikmeyin.
  2. Sağlıklı fide: Köklerinde şişlik olmayan, yaprakları lekesiz fideler seçin.
  3. Toprak: Süzek, organik maddesi yüksek ve pH'ı nötre yakın bir toprak hazırlayın.
  4. Aralık: Bitkiler arasında 50–60 cm bırakın; hava dolaşımı hastalıkları azaltır.
  5. Sulama: Dipten ve sabah saatlerinde sulayın.
  6. Örtü: Fidelerin ilk haftalarında ince tül örtü zararlıları büyük ölçüde engeller.
  7. Temizlik: Hasattan sonra kök ve sapları bahçede bırakmayın.

Kış bahçesinde lahanagillerin yanı sıra yetiştirilebilecek diğer sebzeler için kışlık sebzeler listesi yazımıza göz atabilirsiniz.

Kışın lahana bakımında dikkat

Lahanagiller soğuğa dayanıklıdır, ama kış boyunca birkaç noktaya dikkat etmek hastalık riskini azaltır. Yağışlı dönemlerde alt yaprakların toprağa değip çürümesini önlemek için sararan dış yaprakları temizleyin. Karnabahar ve brokolide başlar oluşmaya başladığında don beklenen gecelerde tülbentle örtün; donmuş başlar çözülünce kararır ve çürür. Kar yağışından sonra bitkilerin üzerindeki ağır karı nazikçe silkeleyin. Bu basit önlemler, kış ortasında kayıpları belirgin şekilde azaltır.

Sezon sonu

Hasattan sonra lahanagil artıkları, kökleri dahil, bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Siyah çürüklük ve Alternaria etmenleri artıklarda kışı geçirir. Kök uru görülen alanlarda bitkiler köklerindeki topraklarla birlikte dikkatlice çıkarılmalı ve kompost yığınına atılmamalıdır. Lahana hastalıkları ile mücadelede en güçlü araç, temiz bir başlangıç ve uzun bir ekim nöbetidir. Benzer önleme ilkeleri için marul hastalıkları yazımıza da göz atabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Beyaz Lahana Fidesi – Basık Yuvarlak Baş, 6 AdetBeyaz Lahana Fidesi – Basık Yuvarlak Baş, 6 Adet335 TL
Jersey Lahana Fidesi – Konik Baş, Erkenci, 6 AdetJersey Lahana Fidesi – Konik Baş, Erkenci, 6 Adet304 TL
Chrysamed Subon Bitki Yaprak Bakım Spreyi 500 MlChrysamed Subon Bitki Yaprak Bakım Spreyi 500 Ml375 TL
HG Organik Sebze Yetiştirme ToprağıHG Organik Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL

Sık Sorulan Sorular

Lahana yapraklarındaki V şeklindeki sarı lekeler nedir?

Yaprak kenarından içeri ilerleyen V şeklindeki sarı lekeler ve siyahlaşan damarlar siyah çürüklük hastalığının tipik belirtisidir.

Lahananın kökleri neden şişer?

Köklerde düzensiz şişlikler kök uru hastalığına işaret eder. Hastalık asidik ve su tutan topraklarda yaygındır, etmeni toprakta uzun yıllar yaşar.

Lahanayı kelebek tırtılından nasıl korurum?

Fideleri ince bir tülle örtmek kelebeklerin yumurta bırakmasını engeller. Görülen tırtıllar ve yumurtalar elle toplanabilir.

Lahanagillerde ekim nöbeti kaç yıl olmalı?

Aynı yere en az 4 yıl lahana, brokoli, karnabahar, turp gibi lahanagiller dikilmemelidir.

MÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü