Kışın Serada Ne Yetiştirilir? Isıtmalı ve Isıtmasız Sera İçin Liste
Küçük bir sera, kışı ürün vermeyen bir mevsim olmaktan çıkarır. Isıtmasız serada bile yapraklı sebzeler kış boyunca hasat verir; ısıtmalı serada ise yaz sebzeleri bile yetiştirilebilir.

Kışın ısıtmasız serada marul, ıspanak, roka, tere, maydanoz, dereotu, yeşil soğan, turp ve kışlık lahanagiller yetiştirilir. Gece 10–12 °C'nin üzerinde tutulan ısıtmalı serada domates, salatalık, biber ve ilkbahar fideleri de yetiştirilebilir. Kış serasında başarının anahtarı gündüz havalandırma, nemi düşük tutmak ve ışığı en iyi şekilde kullanmaktır.
Kışın serada ne yetiştirilir sorusu, küçük bir hobi serası kuran ya da kurmayı düşünen herkesin ilk merak ettiği konudur. Sera, güneş ışığını içeri alıp ısıyı tutarak dışarıdan birkaç derece daha sıcak bir ortam oluşturur. Bu birkaç derece, kışın bir sebzenin donup donmaması arasındaki farktır. Ancak sera kış aylarında iki temel sınırla karşı karşıyadır: kısa günler nedeniyle azalan ışık ve soğuk gecelerde düşen sıcaklık. Bu yazıda ısıtmasız ve ısıtmalı serada kışın neler yetiştirilebileceğini ve kış serası bakımının püf noktalarını anlatıyoruz.
Kışın serada ne yetiştirilir: ısıtmasız sera
Isıtmasız bir sera, gece sıcaklığını dışarıya göre genellikle 2–5 °C daha yüksek tutar ve rüzgârı tamamen keser. Bu, soğuğa dayanıklı sebzelerin kış boyunca büyümeye devam etmesi için yeterlidir.
| Sebze | Ekim / dikim | Hasat |
|---|---|---|
| Marul (yaprak ve yedikule) | Eylül – kasım | Kasım – mart |
| Ispanak | Eylül – kasım | Kasım – mart |
| Roka, tere | Eylül – şubat | 3–5 haftada bir |
| Maydanoz, dereotu | Eylül – ekim | Aralık – nisan |
| Yeşil soğan | Eylül – kasım | Aralık – mart |
| Turp | Ekim – ocak | 30–45 gün sonra |
| Kıvırcık lahana (kale) | Ağustos – ekim | Kasım – mart |
| Pazı | Eylül – ekim | Kasım – nisan |
| Çin lahanası | Eylül – ekim | Aralık – şubat |
| Bezelye (filiz için) | Ekim – aralık | Şubat – nisan |
Kışın serada ne yetiştirilir diye düşünenler için bu liste iyi bir başlangıçtır. Bu sebzeler serada açıktakinden çok daha temiz, gevrek ve verimli olur. Yapraklar yağmurdan ve çamurdan korunur, salyangoz zararı azalır.
Açıkta yetiştirilebilen kışlık sebzelerin tam listesi için kışlık sebzeler listesi yazımıza göz atabilirsiniz.
Isıtmalı sera: yaz sebzeleri ve fideler
Gece sıcaklığını 10–12 °C'nin üzerinde tutabilen bir serada seçenekler artar:
- Domates, biber, salatalık: Gece 12–15 °C, gündüz 20–25 °C ister. Kış ışığı az olduğu için verim yazdan düşüktür ve ek aydınlatma gerekebilir.
- İlkbahar fideleri: Ocak ve şubat aylarında domates, biber, patlıcan fideleri yetiştirmek için ısıtmalı sera idealdir.
- Çilek: Saksıda ya da yükseltilmiş masada erken ürün için.
- Kesme çiçekler ve süs bitkileri: Sardunya, begonvil gibi dona hassas bitkilerin kışlatılması.
Isıtma maliyeti yüksek olabilir; küçük hobi seralarında ısıtmayı yalnızca en soğuk gecelerde kullanmak ve ısıyı korumak için seranın iç yüzeyine kabarcıklı naylon kaplamak maliyeti azaltır.
Kış serasında ışık
Kış güneşi alçaktır ve günler kısadır. Işığı en iyi şekilde kullanmak için:
- Yön: Seranın uzun kenarını doğu-batı yönünde yerleştirmek, güney yüzeyinin kış güneşini en çok almasını sağlar.
- Temizlik: Sera örtüsünü sonbaharda yıkayın; toz ve yosun ışığı belirgin şekilde azaltır.
- Gölge: Yazın kullandığınız gölge filelerini sonbaharda kaldırın.
- Yerleşim: Uzun bitkileri kuzey tarafa, alçak bitkileri güney tarafa yerleştirin.
- Ek aydınlatma: Fide yetiştiriyorsanız LED bitki lambaları kısa günlerde fidelerin boylanmasını önler.
Havalandırma ve nem
Kış serasının en büyük düşmanı soğuk değil, nemdir. Gece soğuyan sera örtüsünde su yoğuşur ve damlalar bitkilere düşer. Bu nem mildiyö, kurşuni küf ve diğer mantar hastalıkları için ideal ortam oluşturur.
- Gündüz havalandırma: Güneşli günlerde, sıcaklık 15 °C'yi geçtiğinde havalandırma pencerelerini birkaç saat açın. Kışın bile kapalı serada gündüz sıcaklık 30 °C'ye çıkabilir.
- Sabah sulama: Sulamayı sabah yapın ki akşama kadar yüzey kurusun. Akşam sulamasından kaçının.
- Damla sulama: Yaprakları ıslatmadan suyu köke verir.
- Aralık: Bitkileri sık dikmeyin; hava dolaşımı hastalıkları azaltır.
- Temizlik: Sararan yaprakları ve bitki artıklarını seradan hemen çıkarın.
Toprak ve gübre
Serada aynı toprak yıllarca yoğun kullanıldığı için hızla yorulur ve hastalık yükü birikir.
- Her sezon başında toprağa bol olgun kompost ya da solucan gübresi ekleyin.
- Aynı bitki grubunu her yıl aynı yere dikmeyin; seranın içinde de ekim nöbeti uygulayın.
- Yükseltilmiş yataklar ve saksılar, toprağı yenilemeyi kolaylaştırır.
- Kışın aşırı azottan kaçının; düşük ışıkta azot yaprakta nitrat birikimine yol açar.
Sonbaharda toprak hazırlığının genel adımları için bahçe toprağı hazırlığı yazımıza bakabilirsiniz.
Soğuk gecelerde ek koruma
Isıtmasız serada bile çok soğuk gecelerde ek önlem almak mümkündür:
- Bitkilerin üzerine tarım tülbendi serin; sera içinde tülbent 2–3 °C ek koruma sağlar.
- Seranın içine su dolu bidonlar koyun; gündüz ısınan su gece ısı yayar.
- Kapı ve pencere aralıklarını kontrol edin, sızıntıları kapatın.
- Kar yağdığında seranın üstündeki karı temizleyin; ağır kar örtüyü yırtabilir ve ışığı keser.
Kış serasında sık karşılaşılan sorunlar
| Sorun | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Yapraklarda gri küf | Yüksek nem, havasızlık | Gündüz havalandırma, sabah sulama |
| Fideler incelip uzuyor | Yetersiz ışık, fazla sıcak | Daha aydınlık yer, ek ışık, gece sıcaklığını düşürme |
| Yapraklarda sarı köşeli lekeler | Mildiyö | Havalandırma, yaprakları kuru tutma |
| Beyaz sinek ve yaprak biti | Sıcak ve korunaklı ortam | Sarı yapışkan tuzak, yaprak kontrolü |
| Salyangoz | Nemli zemin | Akşam kontrol, zemini kuru tutma |
Seranın içinde kış planı
Küçük bir serada bile alanı akıllıca bölmek verimi artırır. Seranın en sıcak ve en aydınlık kısmını (genellikle güney kenarı ve orta raflar) fideler ve hassas bitkiler için ayırın. Kuzey kenarı ve zemin seviyesi ise ıspanak, marul ve roka gibi soğuğa dayanıklı yapraklı sebzeler için uygundur. Kış boyunca her 3–4 haftada bir küçük bir parti yeşillik ekmek, sürekli hasat sağlar. Şubat ayında ise yer açılan raflara domates, biber ve patlıcan fideleri için viyoller yerleştirilir. Böylece sera kış boyunca hem sofraya ürün verir hem de ilkbahar bahçesine hazırlık yapılır.
Mini sera ve soğuk çerçeve
Büyük bir sera kurmak için yeriniz yoksa balkon ve küçük bahçeler için mini seralar ve soğuk çerçeveler de aynı mantıkla çalışır. Marul, ıspanak, roka ve fideler için bu küçük yapılar bile kış boyunca ürün sağlar. Kışlık marul yetiştirmenin ayrıntıları için kışlık marul yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.
Kışın serada ne yetiştirilir sorusunun cevabı seranın ısıtmalı olup olmamasına bağlıdır; ama ısıtmasız bir sera bile kış boyunca taze yeşillik demektir.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Isıtmasız serada kışın ne yetişir?
Marul, ıspanak, roka, tere, maydanoz, dereotu, yeşil soğan, turp, pazı ve kıvırcık lahana ısıtmasız serada kış boyunca yetiştirilebilir.
Kışın serada domates yetişir mi?
Gece sıcaklığı 12–15 °C'nin üzerinde tutulan ısıtmalı serada yetişir. Kış ışığı az olduğu için verim düşer ve ek aydınlatma gerekebilir.
Kış serasında en büyük sorun nedir?
Nem ve yoğuşmadır. Gündüz havalandırma, sabah sulama ve yaprakları kuru tutmak mantar hastalıklarını önler.
Sera kışın havalandırılır mı?
Evet. Güneşli günlerde sıcaklık 15 °C'yi geçtiğinde havalandırma pencereleri birkaç saat açılmalıdır.









Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.