İçeriğe geç
Ana Sayfa › Toprak Rehberi › Kireçli Toprakta Yetişen Bitkiler: Yüksek pH'lı Bahçeler İçin Doğru Seçimler
Toprak Rehberi

Kireçli Toprakta Yetişen Bitkiler: Yüksek pH'lı Bahçeler İçin Doğru Seçimler

Ülkemiz topraklarının önemli bir bölümü kireçlidir. Toprağı değiştirmeye çalışmak yerine bu koşullara uyum sağlamış bitkileri seçmek, bahçede hem emekten hem paradan tasarruf sağlar.

RA
· 4 dk okuma
Taşlı ve kireçli toprakta yetişen lavantalar

Fotoğraf: Agnieszka Kwiecień, Nova · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Kireçli toprakta yetişen bitkiler arasında lavanta, biberiye, kekik, zeytin, badem, incir, nar, leylak, defne, zakkum ve sebzelerden lahana, ıspanak, pancar ve bakla öne çıkar. Açelya, kamelya, ortanca ve yaban mersini ise kireçli toprakta sararır; bunlar asidik topraklı saksılarda yetiştirilmelidir.

Kireçli toprakta yetişen bitkiler, ülkemizdeki pek çok bahçe sahibinin aslında en çok ihtiyaç duyduğu bilgidir. İç Anadolu'dan Ege'ye, Akdeniz'den Güneydoğu'ya kadar toprakların önemli bir bölümü kireçlidir ve pH'sı 7'nin üzerindedir. Bu topraklarda bazı bitkiler sararır, zayıflar ve yıllarca uğraşılmasına rağmen bir türlü gelişmez. Oysa aynı topraklarda başka bitkiler doğal ortamlarındaymış gibi yetişir. Toprağı değiştirmeye çalışmak yerine toprağa uygun bitki seçmek, bahçecilikte en akıllıca yaklaşımdır. Bu yazıda kireçli toprağı nasıl tanıyacağınızı, hangi bitkilerin bu topraklarda başarılı olduğunu ve hangilerinden kaçınmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Kireçli toprak nedir?

Kireçli toprak, içinde bol miktarda kalsiyum karbonat (kireç) bulunan ve pH'sı genellikle 7,5–8,5 arasında olan topraktır. Bu topraklar çoğunlukla kireç taşı ve marn gibi kayaçların üzerinde oluşur.

Kireçli toprakların temel sorunu, yüksek pH'da demir, mangan, çinko ve fosfor gibi bazı besinlerin bitkiler tarafından alınmasının zorlaşmasıdır. Toprakta bu besinler bulunsa bile bitki onları kullanamaz. Kirece hassas bitkilerde bu durum genç yapraklarda damar arası sararma şeklinde kendini gösterir.

Toprağınız kireçli mi?

  • Basit sirke testi: Bir avuç kuru toprağın üzerine birkaç damla sirke damlatın. Toprak köpürüyor ve cızırdıyorsa, bol miktarda kireç içeriyor demektir.
  • Gözlem: Toprakta beyaz taş parçaları, açık renkli ve tebeşirimsi yapı, musluk suyunun da kireçli olması ipucu verir.
  • Kesin sonuç: Toprak analizi, pH değerini ve kireç oranını kesin olarak gösterir.

Toprak pH'sının ne olduğu ve bitkilere etkisi için toprak pH nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

Kireçli toprakta yetişen bitkiler: ağaçlar ve çalılar

GrupBitkiler
Meyve ağaçlarıZeytin, badem, incir, nar, erik, kayısı, ceviz, dut, ayva, Antep fıstığı, keçiboynuzu
Süs ağaçlarıIhlamur, akasya, erguvan, sofora, dişbudak, çınar, servi, Halep çamı, kızılcık
ÇalılarLeylak, zakkum, defne, biberiye, ılgın, mazı, şimşir, pirakanta, budleya, kartopu

Zeytin ve incir gibi Akdeniz meyveleri kireçli topraklara mükemmel uyum sağlar. Badem ve Antep fıstığı da kireçli, kurak ve taşlı yamaçların ağaçlarıdır. Kireçli bölgelerde zeytin dikimi için zeytin fidanı dikimi yazımıza bakabilirsiniz.

Kireçli toprakta yetişen çiçekler ve aromatik bitkiler

  • Aromatikler: Lavanta, biberiye, kekik, adaçayı, oregano. Bu bitkiler kireçli, taşlı ve süzek toprakları sever; zengin toprakta aromaları bile azalır.
  • Çok yıllık çiçekler: Karanfil, süsen, şakayık, gaura, salvia, kantaron, kır çiçekleri.
  • Soğanlılar: Lale, nergis, sümbül, çiğdem, süs soğanı.
  • Tırmanıcılar: Akasma (Clematis), hanımeli, begonvil (ılıman bölgelerde).
  • Çim ve yer örtücüler: Birçok çim türü, sus yoncası.

Lavanta yetiştirmenin ve budamanın incelikleri için lavanta budama yazımıza göz atabilirsiniz.

Kireçli toprakta yetişen sebzeler

Sebzelerin çoğu hafif kireçli topraklarda iyi yetişir. Özellikle şu sebzeler kireçli topraklara çok iyi uyum sağlar:

  • Lahana, karnabahar, brokoli ve diğer lahanagiller
  • Ispanak, pazı, kırmızı pancar
  • Bakla, bezelye, fasulye, nohut, mercimek
  • Soğan, sarımsak, pırasa
  • Kereviz, havuç

Domates, biber ve patlıcan da kireçli topraklarda yetişir; ancak çok yüksek pH'da demir eksikliği belirtileri görülebilir.

Kireçli toprakta zorlanan bitkiler

Asidik toprak seven bitkiler, kireçli toprakta demir alamaz ve genç yaprakları sararır:

  • Açelya, orman gülü (rhododendron), kamelya
  • Ortanca (mavi çiçek için asidik toprak şarttır)
  • Gardenya
  • Yaban mersini, aronya
  • Japon akçaağacı (bazı türler)
  • Kestane

Bu bitkileri kireçli bir bahçede yetiştirmek istiyorsanız, asidik toprakla doldurulmuş büyük saksılar ya da yükseltilmiş yataklar en güvenli çözümdür. Bahçe toprağına dikilen asit seven bitkiler, çevredeki kireçli toprak ve kireçli sulama suyu nedeniyle birkaç yıl içinde yeniden sararmaya başlar.

Asidik toprak isteyen bitkilerden kamelyanın bakımı için kamelya bakımı yazımıza bakabilirsiniz.

Kireçli toprağı iyileştirmek mümkün mü?

Kireçli bir toprağın pH'sını kalıcı olarak düşürmek çok zordur; çünkü toprakta bulunan bol kireç, eklenen asitleri sürekli nötralize eder. Ancak toprağın verimliliğini ve bitkilerin besin alımını iyileştirmek mümkündür:

  • Organik madde: Kompost, olgun gübre ve solucan gübresi, toprak canlılarını çoğaltır ve köklerin çevresinde besinlerin alınmasını kolaylaştırır.
  • Humik madde: Leonardit gibi humik madde kaynakları, demir ve çinko gibi besinlerin bitkiye geçişini destekleyebilir.
  • Malç: Toprağın nemini korur, yüzeyde organik madde birikimini sağlar.
  • Demir desteği: Sararma görülen bitkilerde, kireçli topraklar için geliştirilmiş demirli gübreler kullanılabilir.

Demir eksikliğinin belirtileri ve çözüm yolları için bitkilerde demir eksikliği yazımız yol gösterir.

Kireçli bahçede sulama ve bakım

Kireçli toprakların birçoğu aynı zamanda süzek ve taşlıdır; bu yüzden yazın hızlı kurur. Kireçli toprakta yetişen bitkiler arasında en başarılı olanlar, kuraklığa da dayanıklı Akdeniz bitkileridir. Bu bitkiler seyrek ama derin sulamayı sever; sık ve yüzeysel sulama hem suyu boşa harcar hem de kökleri yüzeyde tutar. Kireçli sulama suyu, zaten yüksek olan pH'yı daha da artırabilir; özellikle saksı bitkilerinde mümkün olduğunda yağmur suyu kullanmak faydalıdır. Ağaç ve çalıların dibine serilen malç, toprağın nemini korurken yıllar içinde ayrışarak yüzeyde organik maddece zengin bir katman oluşturur.

Bahçe planlamasında pratik bir yaklaşım

Kireçli bir bahçede en başarılı yöntem, bahçenin büyük bölümünü bu toprağı seven bitkilerle tasarlamak, asit seven birkaç gözde bitkiyi ise saksılarda ya da özel yataklarda yetiştirmektir. Örneğin bahçenin güneşli bir köşesinde lavanta, biberiye ve kekikten oluşan bir Akdeniz köşesi; sınırda leylak ve defne; meyve için zeytin, incir ve nar; terasta ise asidik toprakla dolu saksılarda bir ortanca ve bir kamelya. Bu yaklaşım, sürekli sararan bitkilerle uğraşmak yerine her bitkinin doğal olarak sağlıklı kalmasını sağlar.

Kireçli toprakta yetişen bitkiler, aslında ülkemizin doğasının en güzel ve dayanıklı bitkileridir. Toprağınızla savaşmak yerine onu tanıyıp uygun bitkileri seçtiğinizde, bahçeniz daha az emekle çok daha sağlıklı ve gösterişli olur.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HasTürk Solucan GübresiHasTürk Solucan Gübresi220 TL
Leonardit - Organik Toprak DüzenleyiciLeonardit - Organik Toprak Düzenleyici275 TL
HG Asidik TorfHG Asidik Torf250 TL
Altın Pancar Fidesi – Sarı Pancar, 6 AdetAltın Pancar Fidesi – Sarı Pancar, 6 Adet379 TL

Sık Sorulan Sorular

Kireçli toprakta hangi bitkiler yetişir?

Lavanta, biberiye, kekik, zeytin, badem, incir, nar, erik, leylak, akasya, defne, zakkum, ıhlamur ve sebzelerden lahana, ıspanak, pancar, bakla ve soğan kireçli topraklarda iyi yetişir.

Toprağın kireçli olduğu nasıl anlaşılır?

Bir avuç kuru toprağa birkaç damla sirke damlatıldığında köpürme ve cızırdama görülüyorsa toprak bol kireç içeriyordur. Kesin sonuç için toprak analizi yaptırılmalıdır.

Kireçli toprakta hangi bitkiler yetişmez?

Açelya, orman gülü, kamelya, mavi ortanca, gardenya, yaban mersini ve kestane gibi asit seven bitkiler kireçli toprakta demir alamaz ve sararır. Bunlar asidik toprakla dolu saksı ya da yataklarda yetiştirilmelidir.

Kireçli toprak iyileştirilebilir mi?

pH'yı kalıcı olarak düşürmek zordur; ancak organik madde, humik madde kaynakları, malç ve gerektiğinde demir desteğiyle toprağın verimliliği ve bitkilerin besin alımı iyileştirilebilir.

RA
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü