İçeriğe geç
Ana Sayfa › Bahçe İpuçları › Kışın Bahçe Sulaması: Ağaç, Çalı ve Her Dem Yeşillere Su Gerekir mi?
Bahçe İpuçları

Kışın Bahçe Sulaması: Ağaç, Çalı ve Her Dem Yeşillere Su Gerekir mi?

Bitkiler kışın dinlenir ama tamamen susuz kalmaz. Özellikle kar ve yağmurun az olduğu kışlarda her dem yeşil çalılar, yeni dikilen fidanlar ve dışarıdaki saksılar kuraklıktan zarar görebilir. Kışın ne zaman ve nasıl sulama yapılacağını anlattık.

Halil İbrahim Çelik
· 4 dk okuma
Sulama kabıyla bahçedeki bitkilerin dibine su verilmesi

Fotoğraf: Shixart1985 · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Yağışlı kışlarda bahçe sulamaya gerek duymaz. Kar ve yağmurun az olduğu kurak kışlarda ise toprak donmamışken, hava 5 °C'nin üstündeyken ve öğle saatlerinde ayda bir ya da iki kez derin sulama yapılır. En çok ihtiyaç duyanlar her dem yeşil çalılar, ilk kışını geçiren fidanlar ve dışarıdaki saksılardır.

Kış gelince hortumlar toplanır, damla sulama boşaltılır ve bahçe kendi haline bırakılır. Çoğu yıl bu doğrudur, çünkü yağmur ve kar toprağın nemini korur. Ama bazı kışlar beklenenden kurak geçer ve bitkiler bahara kahverengileşmiş yapraklarla, kurumuş dal uçlarıyla çıkar. Bunun sebebi çoğu zaman soğuk değil, kışın susuz kalmaktır. Bu yazıda kışın bahçe sulaması gerekip gerekmediğini, hangi bitkilerin ihtiyaç duyduğunu ve sulamanın ne zaman yapılacağını anlattık.

Bitkiler kışın neden su kaybeder?

Yaprağını döken ağaçlar kışın büyük ölçüde dinlenir ve çok az su harcar. Ama her dem yeşil bitkiler, yani defne, şimşir, leylandi, mazı, çam ve zakkum gibi yaprağını dökmeyenler, kışın da yapraklarından su buharlaştırmaya devam eder. Güneşli ve rüzgârlı kış günlerinde bu kayıp artar.

Toprak kuruysa ya da donmuşsa kökler kaybedilen suyu yerine koyamaz. Sonuç "kış kuraklığı" denen durumdur: yaprak uçları ve kenarları kahverengileşir, iğne yapraklılarda rüzgâr alan yüz kızarıp kurur. Bu zarar çoğu zaman ilkbaharda fark edilir ve dondan sanılır. Leylandi gibi çit bitkilerinde görülen kahverengileşmenin sebeplerini leylandi bakımı yazımızda ayrıca anlattık.

Kışın sulama hangi bitkilere gerekir?

Kışın bahçe sulaması her bitki için aynı önemde değildir. Öncelik sırası şöyledir:

  1. İlk kışını geçiren fidan ve çalılar: Kökleri henüz geniş bir alana yayılmamıştır. Sonbaharda dikilen meyve fidanları ve çit bitkileri kurak kışta en çok zarar görenlerdir. Dikim sonrası bakım için meyve fidanı dikimi yazımıza bakabilirsiniz.
  2. Her dem yeşil çalı ve ağaçlar: Defne, şimşir, leylandi, mazı, taflan, çamlar ve zeytin.
  3. Dışarıdaki saksılar ve yükseltilmiş yataklar: Saksı toprağı az olduğu için çabuk kurur; üstelik yağmur saksıya beklendiği kadar ulaşmaz.
  4. Duvar dibi ve saçak altındaki bitkiler: Yağmur ve kar bu noktalara çoğu zaman düşmez.
  5. Kumlu ve süzek topraktaki bitkiler: Su tutma kapasitesi düşük topraklar kışın da çabuk kurur.

Yaprağını dökmüş yetişkin meyve ağaçları ve derin köklü ağaçlar, normal yağış alan bir kışta genellikle ek suya ihtiyaç duymaz.

Kışın bahçe sulaması ne zaman yapılır?

Doğru zamanı bulmak, sulamanın kendisi kadar önemlidir:

  • Toprak donmamış olmalı. Donmuş toprağa verilen su içeri işlemez, yüzeyde buz tutar.
  • Hava 5 °C'nin üstünde olmalı. Kışın ılık geçen, güneşli günleri seçin.
  • Öğle saatlerini tercih edin. Su gece soğuğundan önce toprağa işler; akşam verilen su yüzeyde donabilir.
  • Ayda bir ya da iki kez yeterlidir. Kışın sık ve az sulama değil, seyrek ve derin sulama yapılır.
  • Yağıştan sonra ara verin. Son iki üç haftada yeterli yağmur ya da kar yağdıysa sulamaya gerek yoktur.

Toprağın durumunu anlamak için bir mala ya da küreğin ucuyla 10–15 cm derine bakın. Toprak bu derinlikte de kuru ve tozluysa sulama zamanı gelmiştir; nemli ve soğuksa beklemek daha doğrudur.

Ne kadar su verilmeli?

Kışın amaç toprağı ıslak tutmak değil, kök bölgesini nemlendirmektir:

  • Genç fidan ve çalılar: Her sulamada bitki başına 10–20 litre, yavaş yavaş, suyun akıp gitmesine izin vermeden.
  • Yetişkin her dem yeşil ağaçlar: Taç izdüşümü boyunca halka şeklinde, toprak 20–30 cm derinliğe kadar nemlenecek kadar.
  • Saksılar: Saksı altındaki delikten su çıkana kadar; ardından tabakta kalan suyu dökün. Kışın tabakta bekleyen su donar ve kökleri çürütür.

Hortumu tam açıp kısa süre tutmak yerine düşük basınçla uzun süre vermek, suyun toprağa işlemesini sağlar. Kış sezonu boyunca hortumu her kullanımdan sonra boşaltıp içeride saklayın; hortum kışlatma yazımızda bunun nasıl yapılacağını anlattık. Kireçli musluk suyunun saksılara etkisini merak ediyorsanız musluk suyu bitkilere zararlı mı yazısına da göz atabilirsiniz.

Malç ve rüzgâr kesici: suyu tutmanın yolu

Kışın verilen suyun boşa gitmemesi için toprağı örtmek en etkili yöntemdir. Ağaç ve çalıların dibine 5–10 cm kalınlığında yaprak, saman ya da odun yongası sermek nem kaybını azaltır ve toprak sıcaklığını dengeler. Malçın gövdeye değmemesine dikkat edin. Adım adım uygulama için ağaç dibi malçlama yazımıza bakabilirsiniz.

Sürekli rüzgâr alan genç her dem yeşillerin rüzgâr gelen yönüne çuval bezi ya da file gererek su kaybını önemli ölçüde azaltabilirsiniz. Saksılarda toprak yüzeyine bir kat kil bilyesi sermek de buharlaşmayı yavaşlatır.

Bölgelere göre kışın sulama

Türkiye'nin kışı bölgeden bölgeye çok farklı geçer, sulama ihtiyacı da buna göre değişir:

  • Akdeniz ve Ege kıyıları: Kış ılık ve genellikle yağışlıdır, ama yağmursuz geçen iki üç haftalık dönemler olur. Bu dönemlerde narenciye, zeytin ve yeni dikilen fidanlar kontrol edilmelidir.
  • Marmara ve Karadeniz: Yağış çoğu zaman yeterlidir. Saçak altı, duvar dibi ve dışarıdaki saksılar dışında ek sulama nadiren gerekir.
  • İç Anadolu ve Doğu: Toprak uzun süre donuk kalır; sulama ancak çözülmenin olduğu ılık günlerde yapılabilir. Kar örtüsü az olan kışlarda her dem yeşillerin kış kuraklığına en açık olduğu bölgelerdir.

Kar, toprağa yavaş yavaş işleyen en iyi kış suyudur. Kar yağdığında çalı ve ağaç diplerine biriken karı dağıtmayın; eridikçe kök bölgesini nemlendirir.

Aşırı sulamaya dikkat

Kışın en sık yapılan hata, yaz alışkanlığıyla sık sulamaktır. Soğuk ve ıslak toprak kökleri havasız bırakır, kök çürüklüğüne yol açar. Özellikle killi topraklarda ve drenajı zayıf saksılarda kışın verilen su uzun süre çekilmez. Sulamadan önce her seferinde toprağı kontrol edin; nemliyse bekleyin.

Kısacası kışın bahçe sulaması bir rutin değil, kurak geçen kışlara karşı alınan bir önlemdir. Doğru bitkiye, doğru günde ve derin verilen birkaç sulama, bahara sağlıklı yapraklarla çıkmanızı sağlar.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
SGS Thermo Flex 1/2" 20 Metre Esnek Bahçe Sulama HortumuSGS Thermo Flex 1/2" 20 Metre Esnek Bahçe Sulama Hortumu975 TL
HG Kil BilyesiHG Kil Bilyesi750 TL
HG Fidan ToprağıHG Fidan Toprağı299 TL
Genel Saksı Toprağı (Solucan Gübreli Özel Karışım)Genel Saksı Toprağı (Solucan Gübreli Özel Karışım)249 TL

Sık Sorulan Sorular

Kışın bahçe sulanır mı?

Yağışlı kışlarda gerek yoktur. Kar ve yağmurun az olduğu kurak kışlarda ise toprak donmamışken, hava 5 °C'nin üstündeyken ve öğle saatlerinde ayda bir ya da iki kez derin sulama yapılır.

Her dem yeşil bitkiler kışın neden kahverengileşir?

Yaprağını dökmeyen bitkiler kışın da yapraklarından su kaybeder. Toprak kuru ya da donmuşsa kökler bu suyu karşılayamaz ve yaprak uçları kurur. Buna kış kuraklığı denir ve çoğu zaman dondan sanılır.

Kışın saksılar ne sıklıkla sulanır?

Dışarıdaki saksılar toprağın 3–4 cm derinliği kuruduğunda, ılık bir günün öğle saatlerinde sulanır. Tabakta kalan su mutlaka dökülmelidir; donan su kökleri çürütür.

Donmuş toprak sulanır mı?

Hayır. Donmuş toprağa verilen su içeri işlemez, yüzeyde buz tutar. Toprak çözüldükten sonra ılık bir günde sulama yapılır.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü