İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Meyve Ağacı Neden Meyve Vermez? 8 Neden ve Çözüm Yolları
Sebze ve Meyve

Meyve Ağacı Neden Meyve Vermez? 8 Neden ve Çözüm Yolları

Yıllardır büyüyen ama meyve vermeyen ya da bir yıl verip ertesi yıl hiç vermeyen bir ağaç, çoğu zaman tek bir sorunun değil, birkaç etkenin birleşiminin sonucudur. Nedenleri tek tek ele alıyoruz.

Halil İbrahim Çelik
· 5 dk okuma
Bahçede çiçek açmış yaşlı bir meyve ağacı

Fotoğraf: GabrielleMerk · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Meyve ağacı çoğunlukla şu nedenlerle meyve vermez: henüz meyve verme yaşına gelmemiştir, yakınında uygun bir tozlayıcı yoktur, çiçekleri geç dona yakalanmıştır, fazla azotla yalnızca sürgün yapmaktadır, yanlış budamayla meyve dalları kesilmiştir ya da yeterli soğuklama ve güneş alamamaktadır. Nedeni bulmak için önce çiçek açıp açmadığına bakılır.

Bahçesine fidan diken herkesin beklediği an, dalların meyveyle eğildiği o ilk yıldır. Ama bazen o yıl bir türlü gelmez. Ağaç her yıl büyür, yaprakları gürleşir, hatta bazen çiçek açar; yine de dallarda meyve görünmez. "Meyve ağacı neden meyve vermez?" sorusunun tek bir cevabı yoktur; çoğu zaman birkaç etkenin bir araya gelmesi söz konusudur. İyi haber şu ki bu nedenlerin büyük bölümü teşhis edilebilir ve düzeltilebilir. Bu yazıda en sık karşılaşılan sekiz nedeni ve her biri için yapılabilecekleri anlatıyoruz. Teşhise başlamadan önce kendinize tek bir soru sorun: Ağacım çiçek açıyor mu?

Meyve ağacı neden meyve vermez? Önce çiçeğe bakın

Bu soru, nedeni bulmanın en kısa yoludur. Meyve ağacı neden meyve vermez diye düşünürken üç durumu birbirinden ayırın:

  • Hiç çiçek açmıyorsa: Ağaç henüz genç olabilir, aşırı azotla yalnızca sürgün yapıyor olabilir, yanlış budamayla çiçek gözleri kesiliyor olabilir ya da yeterli güneş ve soğuklama alamıyor olabilir.
  • Çiçek açıyor ama meyve tutmuyorsa: Tozlaşma sorunu, çiçeklenme döneminde yaşanan geç don, yağmur ve soğuk nedeniyle arıların uçamaması ya da çiçeklenme döneminde yaşanan su stresi düşünülmelidir.
  • Meyve tutuyor ama dökülüyorsa: Su ve besin stresi, aşırı meyve yükü ya da zararlılar söz konusu olabilir.

1. Ağaç henüz meyve verme yaşına gelmemiştir

Her meyve türünün, fidan dikildikten sonra meyveye yatması için geçmesi gereken bir süre vardır. Bu süre, ağacın aşılı olup olmamasına ve aşılandığı anaca göre de değişir.

TürAşılı fidanda ilk meyve (yaklaşık)Not
ElmaBodur anaçta 2–3 yıl, kuvvetli anaçta 5–8 yılAnaç seçimi çok belirleyici
Armut4–6 yılAyva anacında daha erken
Kiraz4–6 yılBodur anaçlarda daha erken
Şeftali, nektarin2–4 yılEn erken meyve verenlerden
Erik3–5 yıl
CevizAşılıda 4–6 yılTohumdan yetişende 10 yılı bulabilir
Zeytin4–6 yıl
İncir2–3 yıl
Limon, mandalina3–5 yıl

Tohumdan yetişen ağaçlar ise hem çok daha geç meyve verir hem de meyveleri ana ağaca benzemeyebilir. Fidan seçiminde aşılı ve sertifikalı fidan tercih etmenin önemini meyve fidanı dikimi yazımızda anlattık.

2. Yakında uygun bir tozlayıcı yoktur

Elma, armut, kiraz, badem ve bazı erik çeşitleri kendine verimsizdir; yani kendi çiçek tozuyla meyve bağlamaz. Bu ağaçların meyve tutması için, yakınlarda aynı dönemde çiçek açan ve uyumlu başka bir çeşidin bulunması gerekir. Bahçenizde tek bir elma ya da kiraz ağacı varsa ve çevrede başka ağaç yoksa, ağaç her yıl bol çiçek açar ama meyve tutmaz.

Çözüm, uyumlu bir tozlayıcı çeşit dikmektir. Fidan alırken çeşidin kendine verimli olup olmadığını ve hangi çeşitlerle tozlaştığını mutlaka sorun. Şeftali, nektarin, ayva, incir ve birçok vişne çeşidi ise genellikle kendine verimlidir ve tek başına meyve verir.

3. Çiçekler geç dona yakalanmıştır

İlkbaharın sonundaki tek bir soğuk gece, açmış çiçeklerin dişi organlarını öldürmeye yeter. Bu durumda çiçekler dışarıdan sağlam görünebilir; ama ortasındaki dişicik kararmıştır ve meyve bağlanmaz. Kayısı, badem ve şeftali gibi erken çiçek açan türler en çok risk altındadır.

Çukur ve soğuk havanın biriktiği yerlerdeki ağaçlar daha sık dona yakalanır. Yeni fidan dikerken bu tür yerlerden kaçınmak, geç çiçek açan çeşitler seçmek ve don gecelerinde küçük ağaçları örtmek riski azaltır. Dondan korunma yöntemleri için bitkileri dondan koruma yolları yazımıza göz atabilirsiniz.

4. Fazla azot: Ağaç sürgün yapıyor, meyve değil

Ağacınız her yıl uzun ve gür sürgünler veriyor ama çiçek açmıyorsa, aşırı azot ilk şüpheli olmalıdır. Bol azot, ağacı vegetatif büyümeye yönlendirir; çiçek gözü oluşumu geri planda kalır. Çim alanının ortasındaki ağaçlar, çime verilen azotlu gübreden de pay alır.

Bu durumda azotlu gübreyi kesin ya da azaltın, dengeli ve organik kaynaklı bir besleme yapın. Meyve ağaçları için sonbahar beslemesinin incelikleri meyve ağaçlarında sonbahar gübrelemesi yazımızda anlatılıyor.

5. Yanlış budama meyve dallarını kesiyor

Birçok meyve ağacı, meyvelerini kısa ve kalın meyve dallarında ya da bir önceki yılın sürgünlerinde verir. Her kış bütün dalları uçtan kısaltmak, bu meyve gözlerini her yıl kesip atmak anlamına gelir. Ağaç da buna daha güçlü sürgünlerle cevap verir ve kısır bir döngü başlar.

  • Elma ve armutta kısa meyve dalları (topuzlar) korunmalıdır.
  • Şeftali bir önceki yılın sürgünlerinde meyve verir; budamada bu sürgünlerin bir kısmı bırakılmalıdır.
  • Aşırı sert budama yerine taç içini açan, sık ve çapraz dalları seyrelten bir budama tercih edilmelidir.

Temiz ve keskin bir budama makası, kesimlerin hızlı kapanmasını sağlar.

6. Bir yıl bol, bir yıl yok: Periyodisite

Elma, zeytin, armut ve fıstık gibi türlerde ağaç bir yıl çok bol meyve verir, ertesi yıl neredeyse hiç vermez. Buna periyodisite (münavebe) denir. Bol ürün yılında ağaç tüm enerjisini meyveye harcar ve ertesi yılın çiçek gözlerini oluşturamaz.

Bunu dengelemek için bol yıllarda meyvelerin bir kısmını erken dönemde seyreltmek, düzenli budama, dengeli besleme ve sulama gerekir.

7. Yetersiz soğuklama

Elma, kiraz, armut ve şeftali gibi türlerin tomurcukları, kışın belirli bir süre soğuk görmeden düzgün açılamaz. Kışı çok ılık geçen sahil bölgelerinde, soğuklama ihtiyacı yüksek çeşitler düzensiz çiçeklenir ve az meyve verir. Ilıman bölgelerde, soğuklama ihtiyacı düşük olan çeşitleri seçmek gerekir.

8. Gölge, su stresi ve zararlılar

  • Gölge: Meyve ağaçları günde en az 6–8 saat doğrudan güneş ister. Binaların ya da büyük ağaçların gölgesinde kalan ağaçlar az çiçek açar.
  • Su stresi: Yaz ortasında, gelecek yılın çiçek gözleri oluşurken yaşanan kuraklık, ertesi yılın ürününü azaltır.
  • Zararlılar ve hastalıklar: Çiçek ve genç meyveleri hedef alan zararlılar ve hastalıklar meyve tutumunu düşürür. Elma ağaçlarında görülen hastalıklar için elma ağacı hastalıkları yazımıza bakabilirsiniz.
  • Anaç sürgünleri: Aşı noktasının altından çıkan sürgünler kesilmezse, zamanla ağacın yerini aşısız anaç alabilir.

İlkbaharda çiçeklenme öncesi ve meyve tutumu döneminde verilen sıvı organik besinler ağacın bu dönemi daha az stresle geçirmesine yardımcı olur.

Meyve ağacı neden meyve vermez sorusunun cevabı genellikle bahçede, ağacın kendisinde saklıdır. Önce çiçek açıp açmadığına bakın, sonra yaşını, çevresindeki tozlayıcıları, gübre ve budama alışkanlıklarınızı gözden geçirin. Çoğu zaman bir iki küçük değişiklik, gelecek yaz dalların meyveyle eğilmesi için yeterli olur.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HG Fidan ToprağıHG Fidan Toprağı299 TL
HG Organik Sebze Yetiştirme ToprağıHG Organik Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL
HasTürk Hümix Sıvı Hümik AsitHasTürk Hümix Sıvı Hümik Asit315 TL
Ayın Kampanyası 20 Kg Katı Solucan Gübresi + 1 Lt Sıvı Solucan GübresiAyın Kampanyası 20 Kg Katı Solucan Gübresi + 1 Lt Sıvı Solucan Gübresi1.750 TL

Sık Sorulan Sorular

Meyve ağacı kaç yaşında meyve verir?

Türe ve anaca göre değişir. Aşılı fidanlarda şeftali ve incir 2–4 yılda, erik 3–5 yılda, armut, kiraz ve zeytin 4–6 yılda meyveye yatar. Elmada bodur anaçlar 2–3 yılda, kuvvetli anaçlar 5–8 yılda meyve verir.

Ağaç çiçek açıyor ama meyve tutmuyor, neden?

En sık nedenler tozlayıcı eksikliği, çiçeklenme döneminde geç don, yağmurlu ve soğuk havada arıların uçamaması ve bu dönemde yaşanan su stresidir. Elma, armut ve kiraz gibi kendine verimsiz türler yakınlarında uyumlu bir tozlayıcı çeşit ister.

Fazla gübre ağacın meyve vermesini engeller mi?

Özellikle fazla azot, ağacı sürgün ve yaprak büyütmeye yönlendirir ve çiçek gözü oluşumunu azaltır. Dengeli ve organik kaynaklı besleme meyve verimi için daha uygundur.

Meyve ağaçları neden bir yıl verip bir yıl vermez?

Buna periyodisite denir. Bol ürün yılında ağaç enerjisini meyveye harcar ve ertesi yılın çiçek gözlerini oluşturamaz. Bol yıllarda meyve seyreltme, düzenli budama ve dengeli besleme bu döngüyü dengeler.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü