Orkide Çiçek Dalı: Çiçekler Döküldükten Sonra Kesilir mi?
Kelebek orkidenin çiçekleri döküldükten sonra elinizde kalan uzun dal ne olacak? Orkide çiçek dalının ne zaman kesileceğini, yeniden çiçek açtırmanın yollarını ve yeni dalları nasıl destekleyeceğinizi anlatıyoruz.

Fotoğraf: Agnes Monkelbaan · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Kelebek orkidede çiçekler döküldükten sonra orkide çiçek dalı yeşilse, alttan ikinci ya da üçüncü gözün 1–2 cm üzerinden kesilebilir; bu gözden birkaç ay içinde yan dal çıkabilir. Dal kahverengileşip kuruduysa dibinden kesilir. Yeni bir çiçek dalı için sonbaharda birkaç hafta gece ile gündüz arasında 5–8 °C'lik serinlik gerekir.
Orkide çiçek dalı, kelebek orkide sahiplerinin en çok soru sorduğu konuların başında gelir. Aylarca açık kalan çiçekler birer birer döküldüğünde, saksının ortasında uzun ve çıplak bir dal kalır. Bu dalı kesmeli misiniz, yoksa yeniden çiçek açacağını umarak beklemeli misiniz? Dalın rengi yeşilken mi, kuruduktan sonra mı kesilmeli? Doğru cevap, dalın durumuna ve bitkinin gücüne bağlıdır. Kış başı, hem bir önceki çiçeklenmenin sona erdiği hem de yeni çiçek dallarının oluşmaya başladığı dönemdir. Bu yazıda orkide çiçek dalını tanımayı, ne zaman ve nereden keseceğinizi, yeni bir dal çıkarmak için neler yapabileceğinizi ve dalları nasıl destekleyeceğinizi anlatıyoruz.
Orkide çiçek dalını tanıyalım
Evlerimizde en çok yetiştirilen kelebek orkideler (Phalaenopsis), yaprakların arasından çıkan uzun dallarda çiçek açar. Bu dal üzerinde, belirli aralıklarla küçük, üçgen şeklinde kabuklarla örtülü gözler, yani uyuyan tomurcuklar bulunur. Çiçeklenme sona erdiğinde dalın ucu genellikle kurur; ama alttaki gözler canlı kalır ve uygun koşullarda bunlardan biri uyanarak yeni bir yan dal oluşturabilir.
Yeni çıkan bir çiçek dalını hava kökünden ayırmak da önemlidir. Çiçek dalının ucu yassı ve eldiven parmağına benzer bir şekle sahiptir, genellikle yukarı ya da yana doğru büyür. Hava kökünün ucu ise yuvarlak ve parlak yeşildir. Hava kökleri hakkında ayrıntılı bilgi için orkide hava kökleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Çiçekler döküldükten sonra dal kesilir mi?
Bu sorunun cevabı dalın rengine bağlıdır:
| Dalın durumu | Ne yapmalı? |
|---|---|
| Dal tamamen kahverengi ya da sarı, kuru | Dibinden, yaprakların 1–2 cm üzerinden kesin |
| Dal yeşil, sağlıklı; bitki güçlü | Alttan ikinci ya da üçüncü gözün 1–2 cm üzerinden kesin; yan dal çıkabilir |
| Dal yeşil ama bitki zayıf, az yapraklı ya da kökleri sorunlu | Dibinden kesin; bitkinin enerjisini kök ve yaprağa vermesine izin verin |
| Dalın ucunda yeni tomurcuklar var | Hiç kesmeyin; çiçeklenme devam ediyor |
Yeşil dalı bir gözün üzerinden kestiğinizde, orkide genellikle birkaç hafta ile birkaç ay içinde bu gözden yeni bir yan dal çıkarır ve yeniden çiçek açar. Ancak bu ikinci çiçeklenme genellikle daha az çiçekli olur ve bitkiyi yorar. Bu yüzden genç, az yapraklı ya da yakın zamanda saksı değiştirilmiş bitkilerde dalı dibinden kesip bitkinin dinlenmesine izin vermek, uzun vadede daha güçlü bir bitki ve daha bol çiçekli bir sonraki çiçeklenme sağlar.
Doğru kesim nasıl yapılır?
Kesim için temiz ve keskin bir makas ya da bıçak kullanın; aleti kesimden önce alkolle silin. Gözün hemen üzerinden değil, 1–2 cm yukarısından kesin; böylece gözün kurumasını önlersiniz. Kesim yüzeyinin düzgün olması, enfeksiyon riskini azaltır. Kesilen dalın ucu zamanla kuruyarak kendiliğinden kapanır.
Yeni bir çiçek dalı çıkarmak
Kelebek orkidenin yeni bir çiçek dalı oluşturması için en önemli tetikleyici, sonbaharda birkaç hafta boyunca gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkıdır. Gece sıcaklığının gündüze göre 5–8 °C daha düşük olduğu, yani gündüz 20–24 °C, gece 14–17 °C civarında olduğu bir ortam, bitkiyi çiçek dalı oluşturmaya teşvik eder.
Bunun için sonbaharda orkidenizi geceleri biraz daha serin olan bir odaya, örneğin ısıtılmayan bir yatak odasının pencere önüne almak yeterli olabilir. Ancak gece sıcaklığının 12 °C'nin altına inmemesine ve bitkinin soğuk camla temas etmemesine dikkat edin.
Işık da çok önemlidir. Doğrudan güneş almayan ama gün boyu aydınlık kalan bir pencere önü idealdir. Yetersiz ışıkta orkide yaprak çıkarmaya devam eder ama çiçek dalı oluşturmaz. Orkidenin genel bakımı ve yeniden çiçek açtırmanın diğer sırları için orkide bakımı yazımıza göz atabilirsiniz.
Besleme
Yeni yaprak ve çiçek dalı oluşturma döneminde orkidenin düzenli ama hafif beslenmesi gerekir. Orkideler için hazırlanmış bir besini, etiketteki önerinin yarısı kadar seyrelterek her iki üç sulamada bir vermek yeterlidir. Çiçek dalı oluşmaya başladığında çiçekli bitkiler için dengelenmiş bir besine geçmek tomurcukları destekler. Ayrıntılar için orkide gübreleme yazımıza bakabilirsiniz.
Hafif ve pratik bir besleme isteyenler için yaprak ve köklere püskürtülen hazır orkide besinleri de kullanılabilir.
Yeni çiçek dalını desteklemek
Yeni çiçek dalı 10–15 cm uzunluğa ulaştığında, saksıya ince bir destek çubuğu yerleştirin ve dalı gevşek klipslerle ya da yumuşak bir bağla çubuğa tutturun. Çubuğu köklere zarar vermeden, saksının kenarına yakın bir yerden kabuk ortamına batırın. Dal büyüdükçe birkaç santimetrede bir yeni bir klips ekleyin.
Çiçek dalı büyürken saksının yönünü değiştirmeyin. Dal ışığa doğru yönelir; saksıyı döndürmek dalın kıvrılmasına ve tomurcukların düzensiz açılmasına neden olabilir. Tomurcuklar oluştuktan sonra bitkiyi yerinden oynatmak da tomurcuk dökümüne yol açabilir.
Çiçek dalında yavru bitki
Bazen çiçek dalı üzerindeki bir gözden çiçek yerine küçük yapraklar ve kökler çıkar. Buna keiki denir ve aslında ana bitkinin bir kopyası olan yavru bir orkidedir. Yavru bitki en az iki üç yaprak ve 3–5 cm uzunluğunda birkaç kök çıkardığında, dalın 1–2 cm altından ve üstünden kesilerek ayrılabilir ve küçük bir saksıya orkide ortamıyla dikilebilir.
Neden çiçek dalı çıkmıyor?
Orkideniz yıllardır çiçek açmıyorsa en sık nedenler yetersiz ışık, sonbaharda gece ile gündüz arasında sıcaklık farkı olmaması, aşırı ya da yetersiz besleme ve kök sorunlarıdır. Kökleri kontrol edin; sağlıklı kökler gümüşi ya da yeşil ve sağlamdır. Kökler çürümüşse önce saksı değişimi yapılmalı ve bitkinin güçlenmesi beklenmelidir.
Orkide çiçek dalı, bitkinizin size verdiği bir hediyedir; onu doğru zamanda kesip doğru koşulları sağladığınızda, kelebek orkideniz her yıl yeniden çiçeklerle dolacaktır.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Orkide çiçek dalı kesilir mi?
Dal kuruyup kahverengileştiyse dibinden kesilir. Dal yeşil ve bitki güçlüyse alttan ikinci ya da üçüncü gözün 1–2 cm üzerinden kesilebilir; bu gözden yeni bir yan dal çıkabilir. Bitki zayıfsa dal dibinden kesilerek dinlenmesi sağlanır.
Orkide yeniden nasıl çiçek açar?
Sonbaharda birkaç hafta boyunca gece sıcaklığının gündüze göre 5–8 °C daha düşük olduğu, gün boyu aydınlık ama doğrudan güneş almayan bir ortam ve hafif düzenli besleme yeni bir çiçek dalını tetikler.
Orkide çiçek dalı ile hava kökü nasıl ayırt edilir?
Çiçek dalının ucu yassı ve eldiven parmağına benzer, genellikle yukarı ya da yana büyür. Hava kökünün ucu ise yuvarlak ve parlak yeşildir.
Orkide dalındaki yavru bitki ne yapılır?
Yavru bitki en az iki üç yaprak ve 3–5 cm uzunluğunda kökler çıkardığında dalın altından ve üstünden kesilerek ayrılır ve küçük bir saksıya orkide ortamıyla dikilir.









Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.