Tohum Ekim Derinliği Tablosu: Sebze, Çiçek ve Aromatik Bitkiler
Tohumun kaç santimetre derine ekildiği, çimlenip çimlenmeyeceğini belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Genel kural tohumu kendi çapının 2–3 katı derinliğe ekmektir; ama ışıkta çimlenen tohumlar hiç örtülmemelidir.

Fotoğraf: peganum from Small Dole, England · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Tohum ekim derinliği için genel kural, tohumu kendi çapının 2–3 katı derinliğe ekmektir. Fasulye ve bakla gibi iri tohumlar 3–5 cm, domates ve biber 0,5–1 cm derine ekilir. Marul, petunya ve aslanağzı gibi ışıkta çimlenen tohumlar ise toprağın üzerine serpilip yalnızca hafifçe bastırılır.
Tohum ekim derinliği, tohumdan bitki yetiştirmeye başlayanların en sık hata yaptığı konulardan biridir. Çok derine ekilen bir tohum, içindeki sınırlı besinle toprak yüzeyine ulaşamadan tükenir. Çok yüzeye ekilen tohum ise kurur, kuşlara yem olur ya da kökü toprağa tutunamaz. Bazı tohumlar ise çimlenmek için ışığa ihtiyaç duyar ve toprakla örtüldüğünde hiç çimlenmez. Bu yazıda sebze, çiçek ve aromatik bitkiler için tohum ekim derinliği tablosunu ve derinliği etkileyen etkenleri bir arada sunuyoruz.
Genel kural: tohumun 2–3 katı
Pratik bir kural olarak tohum, kendi çapının (ya da en kalın yerinin) 2–3 katı derinliğe ekilir:
- Toz gibi küçük tohumlar (petunya, begonya, lobelya): Toprağın üzerine serpilir, örtülmez.
- Küçük tohumlar (marul, havuç, maydanoz): 0,3–0,5 cm. İnce bir toprak serpintisi yeterlidir.
- Orta tohumlar (domates, biber, lahana, turp): 0,5–1,5 cm.
- İri tohumlar (kabak, salatalık, mısır): 2–3 cm.
- Çok iri tohumlar (fasulye, bakla, bezelye): 3–5 cm.
Sebzeler için tohum ekim derinliği tablosu
| Sebze | Derinlik | Not |
|---|---|---|
| Bakla | 4–5 cm | Kumlu toprakta 6 cm'ye kadar |
| Bezelye | 3–4 cm | Sonbahar ekiminde biraz daha derin |
| Fasulye, barbunya | 3–4 cm | Soğuk toprağa ekilmez |
| Mısır | 3–4 cm | Sıcak toprak ister |
| Kabak, bal kabağı | 2–3 cm | Yassı yüzeyi yanlara gelecek şekilde |
| Salatalık, kavun, karpuz | 2 cm | |
| Pancar, pazı | 1,5–2 cm | Tohum yumağından birkaç fide çıkar |
| Ispanak | 1,5–2 cm | |
| Turp | 1–1,5 cm | |
| Lahana, karnabahar, brokoli | 0,5–1 cm | |
| Domates, biber, patlıcan | 0,5–1 cm | Viyolde ekim önerilir |
| Soğan (tohum) | 0,5–1 cm | |
| Havuç | 0,5 cm | Yüzey kurumamalı |
| Maydanoz, dereotu | 0,5 cm | Yavaş çimlenir |
| Roka, tere | 0,3–0,5 cm | |
| Marul | 0–0,3 cm | Işıkta çimlenir, çok ince örtülür ya da örtülmez |
| Semizotu | Yüzeye | Işıkta çimlenir |
Kasım ayında ekilebilecek sebzeler ve bölgesel takvimler için kışlık sebzeler listesi yazımıza göz atabilirsiniz.
Çiçekler için tohum ekim derinliği
| Çiçek | Derinlik | Not |
|---|---|---|
| Ayçiçeği | 2–3 cm | İri tohum |
| Nasturtium (latin çiçeği) | 2 cm | |
| Aynısefa (portakal nergisi) | 1 cm | |
| Kadife çiçeği | 0,5–1 cm | |
| Zinya | 0,5–1 cm | |
| Şebboy | 0,5 cm | |
| Hercai menekşe | 0,3–0,5 cm | Karanlıkta daha iyi çimlenir |
| Gelincik | Yüzeye | Işıkta çimlenir, sadece bastırılır |
| Petunya | Yüzeye | Toz gibi tohum |
| Aslanağzı | Yüzeye | Işıkta çimlenir |
| Begonya | Yüzeye | Çok ince tohum |
| Papatya | Yüzeye | Işıkta çimlenir |
| Lavanta | Yüzeye ya da çok ince örtü | Soğuklama ister |
Çiçek tohumlarının sonbahar ekimi için sonbaharda dikilecek çiçekler yazımız yol gösterecektir.
Aromatik bitkiler
| Bitki | Derinlik |
|---|---|
| Fesleğen | 0,3–0,5 cm |
| Kişniş | 1 cm |
| Nane | Yüzeye |
| Kekik | Yüzeye |
| Biberiye | 0,3 cm |
| Adaçayı | 0,5 cm |
| Tarhun | Yüzeye |
Işıkta çimlenen tohumlar
Bazı tohumlar çimlenmeyi başlatmak için ışık sinyaline ihtiyaç duyar. Bu tohumlar toprağın üzerine serpilir, avuç içiyle hafifçe bastırılır ve üzeri örtülmez. Nemi korumak için viyolün ya da saksının üzeri şeffaf bir kapak ya da streç filmle kapatılabilir. Marul, gelincik, petunya, aslanağzı, begonya, papatya, nane, kekik ve semizotu bu gruptadır. Gelincik ekiminin ayrıntıları için gelincik tohumu ekimi yazımıza bakabilirsiniz.
Karanlıkta çimlenen tohumlar
Bazı tohumlar ise ışıkta çimlenmez ya da daha yavaş çimlenir. Hercai menekşe, çuha çiçeği gibi bazı türler ile kişniş ve soğangiller bu gruptadır. Bu tohumları önerilen derinliğe ekip çimlenene kadar viyolün üzerini karton ya da koyu bir örtüyle kapatmak çimlenmeyi hızlandırır.
Tohum ekim derinliğini etkileyen etkenler
- Toprak tipi: Kumlu ve hafif topraklarda tohumlar biraz daha derine, ağır killi topraklarda biraz daha yüzeye ekilir. Killi toprakta yüzey kabuk bağlarsa fideler çıkmakta zorlanır.
- Mevsim: Sıcak ve kurak dönemlerde biraz daha derin ekim, nemi korur. Serin ve nemli ilkbaharda yüzeye yakın ekim, tohumun daha hızlı ısınmasını sağlar.
- Ekim yeri: Viyol ve saksıda nem kontrolü kolay olduğu için önerilen derinliğin alt sınırı yeterlidir. Açık tarlada üst sınıra yakın ekim, tohumu kurumaktan korur.
- Tohum yaşı: Eski ve zayıf tohumlar derine ekildiğinde yüzeye ulaşmakta daha çok zorlanır.
Doğru derinlikte ekim için pratik yöntemler
- Çizgi açma: Çapanın ya da bir çıtanın kenarıyla toprakta istenen derinlikte bir çizgi açın, tohumları içine dizin ve üzerini kapatın.
- Parmak ölçüsü: İşaret parmağınızın ilk boğumu yaklaşık 2–2,5 cm'dir; iri tohumlar için pratik bir ölçüdür.
- Fide dikme aleti: Ucu sivri bir dikme aletiyle aynı derinlikte delikler açmak hem tohum ekiminde hem de fide şaşırtmada kolaylık sağlar.
- Kapama: İnce tohumların üzerine elenmiş toprak, vermikülit ya da ince kum serpmek, kaymak bağlamayı önler ve nemi korur.
- Bastırma: Ekimden sonra toprağı hafifçe bastırmak, tohumun toprakla temasını artırır.
Viyolde ekim
Domates, biber, lahanagiller ve çoğu çiçek için viyolde ekim, derinlik kontrolünü ve nem yönetimini kolaylaştırır. İnce, elenmiş ve hastalık taşımayan bir fide toprağı, küçük tohumların düzgün çimlenmesi için önemlidir. Viyolle ekimin bütün adımları için fide viyolü ile tohum çimlendirme yazımıza bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Küçük tohumları parmakla derine bastırmak
- Işıkta çimlenen tohumları toprakla örtmek
- Ekimden sonra üstten sert su vererek tohumları açığa çıkarmak ya da derine itmek
- Tohum paketindeki derinlik bilgisini okumamak
- Killi ve kabuk bağlayan toprağa ince tohum ekmek
- Ekimden sonra yüzeyi kurutmak; özellikle yüzeye yakın ekilen küçük tohumlar birkaç saatlik kurumayla bile çimlenme gücünü kaybedebilir
Doğru tohum ekim derinliği, çimlenme oranını yükseltir, fidelerin aynı anda ve düzgün çıkmasını sağlar. Tohum paketinde bilgi yoksa "çapının 2–3 katı" kuralını ve ışıkta çimlenen tohumların listesini hatırlamak çoğu durumda yeterlidir.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Tohum kaç cm derine ekilir?
Genel kural, tohumu kendi çapının 2–3 katı derinliğe ekmektir. İri tohumlar 3–5 cm, orta tohumlar 0,5–1,5 cm, küçük tohumlar 0,3–0,5 cm derine ekilir.
Hangi tohumlar toprakla örtülmez?
Marul, gelincik, petunya, aslanağzı, begonya, papatya, nane ve kekik gibi ışıkta çimlenen tohumlar toprağın üzerine serpilip hafifçe bastırılır, örtülmez.
Domates tohumu kaç cm derine ekilir?
Domates tohumu 0,5–1 cm derine ekilir. Viyolde ekimde üzerine ince bir toprak serpintisi yeterlidir.
Fasulye tohumu kaç cm derine ekilir?
Fasulye tohumu 3–4 cm derinliğe ekilir. Kumlu topraklarda biraz daha derine ekilebilir.









Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.