Bahçe Aletleri Kış Bakımı: Kürek, Makas ve Tırmığı Bahara Hazırlamak
Sezon sonunda toprağıyla bir köşeye bırakılan aletler kış boyunca paslanır, sapları çatlar ve makaslar körelir. Bir öğleden sonra yapılacak temizlik, bileme ve yağlama, aletlerin ömrünü yıllarca uzatır.

Fotoğraf: SpitfireTally-ho! / Spitfire at en.wikipedia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Bahçe aletleri kış bakımı dört adımdan oluşur: temizlik, dezenfeksiyon, bileme ve yağlama. Aletlerdeki toprak ve bitki özsuyu sertçe fırçalanır, pas lekeleri zımparalanır, kesici kenarlar bilenir, metal yüzeyler ince bir yağla kaplanır ve ahşap saplar keten yağıyla beslenir. Aletler kuru, havadar bir yerde asılarak saklanır.
Bahçe aletleri kış bakımı, sezonun son işi gibi görünür ama aslında gelecek baharın ilk işidir. Kasımda son yapraklar toplanıp son fidanlar dikildiğinde kürek, çapa ve makas çoğu zaman toprağıyla birlikte depoya bırakılır. Kış boyunca nemli toprak metali paslandırır, bitki özsuyu makas ağızlarını yapıştırır, ahşap saplar kurur ve çatlar. İlkbaharda aleti elinize aldığınızda körelmiş bir ağız, oynayan bir sap ya da sıkışmış bir yay ile karşılaşırsınız. Bu yazıda bir öğleden sonrada yapılabilecek basit bir bakımla aletlerinizi nasıl yıllarca yeni gibi tutacağınızı anlatıyoruz.
Neden önemli?
- Pas: Toprak nem tutar; toprağıyla bırakılan metal birkaç hafta içinde paslanmaya başlar.
- Hastalık taşınması: Budama makası ve testereler, hastalıklı bir daldan sağlıklı dala mantar ve bakteri taşıyabilir.
- Kesim kalitesi: Kör bir makas dalı keser yerine ezer; ezilen dokular geç iyileşir ve hastalığa açık kalır.
- Güvenlik: Gevşek saplar ve çatlak tutamaklar kazalara yol açar.
- Tasarruf: İyi bakılan bir alet on yıldan fazla kullanılabilir.
Bahçe aletleri kış bakımı: adım adım
1. Temizlik
- Aletlerdeki kuru toprağı bir tahta parçası ya da sert fırçayla kazıyın.
- Kalan toprağı suyla yıkayın, gerekirse tel fırça kullanın.
- Budama makası ve testerelerdeki yapışkan özsuyu ve reçineyi biraz sabunlu sıcak suyla ya da bir bez ve alkolle temizleyin.
- Aletleri hemen ve iyice kurulayın. Islak bırakılan metal temizlikten sonra bile paslanır.
2. Dezenfeksiyon
Hastalıklı bitkilerde kullanılan kesici aletleri dezenfekte etmek, ertesi yıl hastalığın yayılmasını önler. Ağızları %70'lik alkolle silin ya da birkaç dakika alkol emdirilmiş bir beze sarın. Dezenfeksiyon özellikle ateş yanıklığı, kanser ve şimşir yanıklığı gibi hastalıkların görüldüğü bahçelerde önemlidir. Elma ağaçlarında görülen hastalıkların taşınması hakkında bilgi için elma ağacı hastalıkları yazımıza göz atabilirsiniz.
3. Pas temizliği
- Hafif pas lekelerini ince zımpara ya da çelik yünüyle temizleyin.
- Daha kalın paslar için aleti birkaç saat beyaz sirkeye yatırıp sonra fırçalayabilirsiniz. Sirkeden sonra aleti bol suyla yıkayıp hemen kurulayın.
4. Bileme
Keskin bir alet hem işi kolaylaştırır hem de bitkiye zarar vermez.
- Kürek ve çapa: Kenarlarını bir eğe ile, aletin orijinal açısını koruyarak tek yönde bileyin. Çok keskin bir kenar gerekmez; toprağı kolayca kesecek kadar yeterlidir.
- Budama makası: Yalnızca kesen bıçağın eğimli yüzünü, bileme taşıyla ya da küçük bir elmas eğeyle bileyin. Düz yüzü bilemeyin; yalnızca çapağını alın. Makası sökmek bileme işini kolaylaştırır; vida ve yayın yerini not edin.
- Testere: Testere dişlerini bilemek özel alet gerektirir; körelmiş testerelerde bıçak değişimi daha pratiktir.
5. Yağlama
- Metal yüzeyleri ince bir makine yağı ya da bitkisel yağla silin. Bu ince tabaka kış boyunca nemi uzak tutar.
- Makasların eksen vidasına ve yayına birkaç damla yağ damlatın, birkaç kez açıp kapatarak yağın yayılmasını sağlayın.
6. Sap bakımı
- Ahşap sapları ince zımparayla düzeltin, kıymıkları giderin.
- Saplara keten yağı sürün ve emmesi için bir gün bekletin. Keten yağı ahşabın kurumasını ve çatlamasını önler.
- Gevşek sapları sıkıştırın, çatlak sapları değiştirin.
Hortum, pompa ve elektrikli aletler
Bahçe hortumu ve sulama sistemi kışın donma riski taşır; içlerindeki suyun boşaltılması gerekir. Ayrıntılı adımlar için hortum kışlatma yazımıza bakabilirsiniz. İlaçlama pompaları da kış öncesi iyice yıkanıp boşaltılmalı; akülü modellerin bataryası uygun doluluk oranında saklanmalıdır. Pompa bakımının ayrıntıları için akülü pompa bakımı ve kışlatma yazımız yol gösterecektir.
Çim biçme makinelerinde ise yakıt deposunu boşaltmak ya da yakıt stabilizatörü eklemek, bıçağı temizleyip bilemek ve hava filtresini kontrol etmek kış bakımının temel adımlarıdır.
Doğru saklama
| Alet | Saklama şekli |
|---|---|
| Kürek, çapa, tırmık | Duvara asılı, ağzı yere değmeden |
| Budama makası | Kapalı, kuru bir çekmecede ya da kılıfında |
| Testere | Kılıfıyla, asılı |
| Hortum | Boşaltılmış, gevşek sarılmış, askıda |
| Pompa | Boş, temiz, kapalı ve donmayan bir yerde |
- Kuru ve havadar yer: Nemli bodrumlar paslanmayı hızlandırır.
- Asarak saklama: Aletleri yere yaslamak yerine bir askı panosuna asmak hem düzen sağlar hem de ağızları korur.
- Kum kovası yöntemi: Bir kovayı kumla doldurup içine biraz yağ karıştırın. El küreği ve çapa gibi küçük aletleri kullanımdan sonra bu kuma batırmak, onları hem temizler hem de yağlar.
Ergonomi: doğru alet, yorulmayan bilek
Kış bakımı, aletlerinizin size ne kadar uyduğunu düşünmek için de iyi bir fırsattır. Çok ağır bir kürek, kısa saplı bir çapa ya da elinize büyük gelen bir makas, ilkbaharda saatlerce süren işlerde bileği ve beli yorar. Makas seçerken elinizin boyutuna uygun, tek elle rahatça açılıp kapanan modelleri tercih edin. Sap uzunluğu boyunuza uygun bir kürek ya da tırmık, eğilmeden çalışmanızı sağlar. Kaymayan ve tutması kolay saplar, özellikle ıslak ellerle çalışırken güvenlik sağlar. Uzun süre kullanılmayan aletlerin vidalarını sıkmak ve sapları ele oturacak şekilde zımparalamak da konforu artırır.
Eksikleri baharın başında değil, şimdi tamamlayın
Kış bakımı sırasında aletlerinizin durumunu da gözden geçirin. Ağzı çatlamış bir kürek, ekseni boşalmış bir makas ya da dişleri kırılmış bir tırmık, ilkbahar telaşında işinizi yarıda bırakabilir. Eksikleri kışın tamamlamak, ilk sıcak günde bahçeye hazır girmenizi sağlar.
Budama işleri için sağlam ve keskin bir makas, kış budamasında en çok ihtiyaç duyacağınız alettir.
Bahçenin kışa hazırlanmasıyla ilgili diğer işler için kış öncesi bahçe temizliği ve malçlama yazımıza göz atabilirsiniz. Bahçe aletleri kış bakımı için ayıracağınız birkaç saat, ilkbaharda hem zaman hem para kazandırır.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Bahçe aletleri kışın nasıl saklanır?
Temizlenip kurulandıktan ve metal yüzeyleri ince bir yağla silindikten sonra kuru, havadar ve donmayan bir yerde, mümkünse duvara asılarak saklanır.
Paslanmış bahçe aleti nasıl temizlenir?
Hafif pas ince zımpara ya da çelik yünüyle temizlenir. Kalın paslar için alet birkaç saat beyaz sirkede bekletilip fırçalanır, ardından yıkanıp kurulanır ve yağlanır.
Budama makası nasıl bilenir?
Yalnızca kesen bıçağın eğimli yüzü bileme taşı ya da elmas eğeyle, orijinal açısı korunarak bilenir. Düz yüzün yalnızca çapağı alınır, ardından eksen ve yay yağlanır.
Budama makası neden dezenfekte edilir?
Hastalıklı bir dalı kesen makas, mantar ve bakterileri sağlıklı dallara taşıyabilir. Ağızları %70'lik alkolle silmek bu riski azaltır.









Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.