İçeriğe geç
Ana Sayfa › Bahçe İpuçları › Defne Yetiştirme: Bahçede ve Saksıda Defne Ağacı Rehberi
Bahçe İpuçları

Defne Yetiştirme: Bahçede ve Saksıda Defne Ağacı Rehberi

Akdeniz'in simgesi defne, hem mutfakta hem bahçede değerli, her dem yeşil bir ağaçtır. Bahçede çit olarak, saksıda şekilli bir ağaç olarak yetiştirilebilir ve yıllarca yaprak verir.

Mehmet Fatih Çelik
· 4 dk okuma
Parlak koyu yeşil yapraklı defne dalı

Fotoğraf: Petro Stelte · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Defne yetiştirme için güneşli ya da yarı gölge, rüzgârdan korunaklı bir yer ve süzek bir toprak seçilir. Defne kireçli toprağa ve kuraklığa dayanıklıdır, yaklaşık –10 °C'ye kadar soğuğa dayanır. Fidanlar sonbaharda ya da ilkbaharda dikilir, şekil budaması ilkbaharda yapılır. Yapraklar yıl boyu toplanabilir ve gölgede kurutulur.

Defne, Akdeniz havzasının binlerce yıllık sembollerinden biridir ve defne yetiştirme hem bahçe hem balkon için kolay ve keyifli bir iştir. Antik çağda zaferin ve onurun simgesi olarak taç yapılan dalları, bugün mutfaklarımızda çorbalara, yemeklere ve turşulara aromasını veriyor. Ülkemiz, dünyanın en önemli defne yaprağı üreticilerinden biridir; Akdeniz ve Ege kıyılarında doğal olarak yetişen defne ormanları bu üretimin kaynağıdır. Bahçe için de çok değerli bir bitkidir: Her dem yeşildir, budamayla istenilen şekle sokulur, çit olarak kullanılır ve saksıda yıllarca yaşar. Bu yazıda bilmeniz gerekenleri; yer seçiminden dikime, budamadan yaprak hasadına kadar anlatıyoruz.

Defneyi tanıyalım

Defne (Laurus nobilis), doğal ortamında 5–10 metreye kadar boylanabilen, her dem yeşil bir ağaç ya da büyük bir çalıdır. Yaprakları sert, parlak, koyu yeşil ve kenarları hafif dalgalıdır; ezildiğinde güzel bir koku yayar. İlkbaharda küçük, sarımsı çiçekler açar.

Defne iki evciklidir: Erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkilerde bulunur. Siyah, zeytine benzeyen meyveleri yalnızca dişi bitkilerde, yakınlarda bir erkek bitki olduğunda oluşur. Yaprak için yetiştirilen defnelerde bu durum önemli değildir.

Defne yetiştirme için yer ve iklim

  • Işık: Defne güneşli ya da yarı gölge yerlerde iyi yetişir. Sıcak bölgelerde öğleden sonra hafif gölge yapraklarını korur.
  • Soğuk: Gelişmiş bitkiler yaklaşık –10 °C'ye kadar dayanır. Genç bitkiler ve saksıdaki defneler daha hassastır. Kışı sert geçen bölgelerde defne saksıda yetiştirilip kışın korunaklı bir yere alınmalıdır.
  • Rüzgâr: Soğuk ve kuru kış rüzgârları yaprakların kahverengileşmesine yol açar. Güneye bakan bir duvarın önü idealdir.
  • Toprak: Defne seçici değildir; kireçli topraklara da toleranslıdır. Önemli olan toprağın süzek olmasıdır. Su biriken ağır topraklarda kökler çürür.

Dikim

Defne fidanları ılıman bölgelerde sonbaharda, soğuk bölgelerde ilkbaharda dikilir.

  1. Fidanın kök topunun iki katı genişlikte bir çukur açın.
  2. Ağır topraklarda çukurun dibine drenaj için kaba malzeme koymak yerine, çukurdan çıkan toprağı kompost ve kumla karıştırarak hafifletin.
  3. Fidanı saksısında durduğu derinlikte dikin ve bol can suyu verin.
  4. Çit için fidanları 50–80 cm arayla dikin.
  5. İlk yıl kurak dönemlerde düzenli sulayın.

Fidan dikiminin genel kuralları için fidan çukuru nasıl hazırlanır yazımıza göz atabilirsiniz.

Saksıda defne

Defne, saksıda yetiştirmeye en uygun ağaçlardan biridir. Yavaş büyür, budamaya iyi cevap verir ve dar köklü bir saksıda yıllarca yaşayabilir.

  • Saksı: Genç bir bitki için 15–20 litrelik, büyüdükçe 40–60 litrelik bir saksı uygundur. Saksının altında mutlaka drenaj deliği olmalıdır.
  • Toprak: Süzek, kaliteli bir saksı toprağı kullanın; drenajı artırmak için bir miktar perlit ya da ince çakıl ekleyebilirsiniz.
  • Sulama: Toprağın üst birkaç santimetresi kuruduğunda sulayın. Defne fazla suya kuraklıktan daha hassastır.
  • Kış: Soğuk bölgelerde saksılı defneyi kışın ısıtılmayan ama donmayan, aydınlık bir yere alın.

Büyük saksılarda ağaç yetiştirmenin incelikleri için büyük saksıda ağaç yazımız ayrıntılı bilgi verir.

Budama ve şekil verme

Defne, budamaya çok iyi cevap verir; bu yüzden top, piramit, kesik koni ya da tek gövdeli bir ağaç formuna kolayca sokulabilir.

  • Zamanı: Ana şekil budaması, ilkbaharda yeni sürgünler başlamadan önce yapılır. Yaz başında yeni sürgünlerin uçlarını almak formu korur.
  • Çit budaması: Çit olarak dikilen defneler yılda bir ya da iki kez budanır.
  • Yaşlı bitkileri gençleştirme: Seyrekleşmiş yaşlı defneler, ilkbaharda sert budandığında yeniden sürgün verir.
  • Makas: Defnenin sert yaprakları ve odunu için keskin bir budama makası kullanın; büyük yaprakları ortadan ikiye kesmemek için çit makası yerine el makası tercih edin.

Budama makası seçimi ve bakımı için budama makası seçimi yazımıza bakabilirsiniz.

Zararlılar ve sorunlar

Defne biti: Defnenin en yaygın zararlısıdır. Genç yaprakların kenarları kıvrılır, kalınlaşır ve sararır; kıvrık yaprakların içinde beyaz, pamuksu salgılarla kaplı küçük böcekler bulunur. İlkbaharda kıvrılan yaprakları erkenden toplayıp uzaklaştırmak, zararı büyük ölçüde azaltır.

Kabuklu bit: Yaprak altlarında ve dallarda küçük, kabuklu kabarcıklar oluşturur; yapraklarda yapışkanlık ve üzerinde siyah bir küf görülebilir.

Kahverengi yapraklar: Kış rüzgârı ve donu, saksıda kök çürümesi ya da uzun süreli kuraklık nedeniyle görülebilir.

Yaprak hasadı ve kurutma

Defne yaprakları yıl boyu toplanabilir; ancak en aromatik yapraklar yaz sonunda olgunlaşmış, koyu yeşil yapraklardır.

  1. Dalları ya da yaprakları sabah, çiy kuruduktan sonra toplayın.
  2. Yaprakları tek tek, gölge ve havadar bir yerde, kâğıt ya da elek üzerinde 1–2 hafta kurutun. Güneşte kurutulan yapraklar rengini ve aromasını kaybeder.
  3. Kuruyan yaprakları ağzı kapalı bir kavanozda, ışıktan uzakta saklayın.

Taze yapraklar da yemeklerde kullanılabilir; tadları kurutulmuş yapraklardan daha keskindir.

Bahçede defne çit

Defne, sık yaprakları ve budamaya iyi cevap vermesi sayesinde Akdeniz ve Ege bahçelerinde çok güzel ve kullanışlı bir çit oluşturur. Çit olarak dikilen fidanlar ilk yıllarda uçlarından düzenli olarak budanırsa dipten sık dallanır ve birkaç yıl içinde yoğun, yeşil bir duvar hâline gelir. Defne çiti yazın gölge ve mahremiyet sağlar, kışın da yaprağını dökmez. Ayrıca çitin budanmasından çıkan dallar, mutfakta kullanılmak üzere kurutulabilir. Soğuk bölgelerde ise çit yerine, kışın korunaklı bir yere alınabilen saksılı defneler tercih edilmelidir.

Çoğaltma

Defne, yarı odunsu çeliklerle çoğaltılabilir; ancak köklenmesi yavaştır ve sabır ister. Yaz sonunda alınan 10–15 cm'lik çelikler, nemli ve ılık bir ortamda birkaç ayda köklenebilir. Tohumdan da yetiştirilebilir, ama bu yöntemle bitkinin büyümesi uzun sürer.

Defne yetiştirme, Akdeniz'in bir parçasını bahçenize ya da balkonunuza taşımanın en kolay yoludur. Süzek bir toprak, güneşli bir köşe ve yılda bir kez yapılan bir budamayla, defneniz size yıllarca hem göz zevki hem de mutfağınız için taze yapraklar sunar.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Genel Saksı Toprağı (Solucan Gübreli Özel Karışım)Genel Saksı Toprağı (Solucan Gübreli Özel Karışım)249 TL
Gölgelikli Sehpalı Sebze Yatağı 60×112 cm – Gölgelik Çerçeveli Balkon YatağıGölgelikli Sehpalı Sebze Yatağı 60×112 cm – Gölgelik Çerçeveli Balkon Yatağı11.970 TL
HG Fidan ToprağıHG Fidan Toprağı299 TL
Florist Tüm Bitkiler Genel Kullanım Bitki BesiniFlorist Tüm Bitkiler Genel Kullanım Bitki Besini390 TL

Sık Sorulan Sorular

Defne ağacı nerede yetişir?

Defne güneşli ya da yarı gölge, rüzgârdan korunaklı yerlerde ve süzek topraklarda yetişir. Kireçli toprağa ve kuraklığa dayanıklıdır; gelişmiş bitkiler yaklaşık –10 °C'ye kadar soğuğa dayanır.

Defne saksıda yetişir mi?

Yetişir. Defne yavaş büyüdüğü ve budamaya iyi cevap verdiği için saksıya çok uygundur. Drenaj delikli bir saksı ve süzek bir toprak kullanılmalı, soğuk bölgelerde kışın korunaklı bir yere alınmalıdır.

Defne ne zaman budanır?

Ana şekil budaması ilkbaharda yeni sürgünler başlamadan önce yapılır. Yaz başında yeni sürgünlerin uçlarını almak formu korur.

Defne yaprağı nasıl kurutulur?

Yapraklar sabah toplanır, gölge ve havadar bir yerde tek kat hâlinde 1–2 hafta kurutulur ve ağzı kapalı bir kavanozda ışıktan uzakta saklanır. Güneşte kurutmak aromayı azaltır.

Mehmet Fatih Çelik
HasTürk Gübre Kurucusu

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profili

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü