İçeriğe geç
Ana Sayfa › Bahçe İpuçları › Japon Akçaağacı: Sonbaharın En Renkli Ağacını Bahçede ve Saksıda Yetiştirmek
Bahçe İpuçları

Japon Akçaağacı: Sonbaharın En Renkli Ağacını Bahçede ve Saksıda Yetiştirmek

Kırmızıdan altın sarısına dönen dantel gibi yapraklarıyla Japon akçaağacı, bahçelerin ve terasların en zarif ağaçlarındandır. Doğru yerde yetiştirildiğinde yıllarca sorunsuz yaşar.

MÇ
· 5 dk okuma
Sonbaharda kırmızıya dönmüş Japon akçaağacı yaprakları

Fotoğraf: Andy Mabbett · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Japon akçaağacı yarı gölge, rüzgârdan korunaklı bir yer ve hafif asidik, organik maddece zengin, süzek bir toprak ister. Sıcak öğleden sonra güneşi ve kuru rüzgâr yaprak kenarlarını yakar. Toprak düzenli nemli tutulur, dibine malç serilir. Yavaş büyüdüğü için büyük saksıda da yetişir; budama kış sonunda hafifçe yapılır.

Japon akçaağacı, sonbaharda bahçelerin en çok dikkat çeken ağacıdır. İnce dilimli, el ya da dantel gibi yaprakları ilkbaharda yeşil, kırmızı ya da bordo açar; sonbaharda ise ateş kırmızısından turuncuya, altın sarısından mora kadar uzanan renklerle bahçeyi bir tabloya dönüştürür. Yavaş büyümesi ve küçük kalması sayesinde küçük bahçeler, avlular ve teraslar için idealdir; büyük bir saksıda da yıllarca yaşayabilir. Ancak bu zarif ağaç, yer seçimi konusunda biraz seçicidir. Kasım ayı, hem sonbahar renklerinin tadını çıkarmak hem de yeni bir fidan dikmek için en uygun zamanlardan biridir. Bu yazıda bu ağacın yer, toprak ve su isteklerini, saksıda yetiştirmeyi, budamayı ve sık görülen sorunları anlatıyoruz.

Bu zarif ağacı tanıyalım

Japon akçaağacı (Acer palmatum), Japonya, Kore ve Çin kökenli, yaprak döken küçük bir ağaçtır. Doğada orman altlarında, büyük ağaçların hafif gölgesinde ve serin, nemli ortamlarda yetişir. Yüzlerce çeşidi vardır: dik büyüyen ağaç formlu çeşitler, yaprakları ince ince dilimlenmiş ve dalları aşağı sarkan dantel yapraklı çeşitler, ilkbaharda bordo yapraklarla açan çeşitler ve kışın mercan kırmızısı dallarıyla dikkat çeken çeşitler bunlardan bazılarıdır.

Çoğu çeşit 2–5 metreye kadar boylanır; bazı bodur çeşitler ise yıllar içinde ancak 1–2 metreye ulaşır.

Sonbahar renkleri neden her yıl farklı?

Yaprakların sonbaharda kırmızıya dönmesi, serin gecelerle güneşli günlerin art arda geldiği dönemlerde yapraklarda biriken renk maddelerinden kaynaklanır. Bu yüzden ılık ve bulutlu geçen bir sonbaharda renkler daha soluk kalabilir; serin ve açık havalı bir sonbaharda ise ağaç adeta alev alır. Yazı aşırı kurak geçen ya da fazla azotla gübrelenen ağaçlarda yapraklar renk değiştirmeden kahverengileşip dökülebilir. Işık da renge etki eder: tam gölgedeki ağaçların renkleri daha soluk, sabah güneşi alanlarınki ise daha canlıdır.

Japon akçaağacı için yer seçimi

Yer seçimi, ağacın sağlığını belirleyen en önemli etkendir.

Işık: Sabah güneşi ve öğleden sonra hafif gölge ideal bir dengedir. Bordo yapraklı çeşitler renklerini korumak için biraz daha fazla güneşe, ince yapraklı ve açık yeşil çeşitler ise daha fazla korumaya ihtiyaç duyar. Sıcak bölgelerde öğleden sonra güneşi yapraklarda kenar yanıklarına yol açar.

Rüzgâr: Kuru ve sert rüzgârlar ince yaprakları kurutur. Rüzgârdan korunaklı bir köşe, bir duvarın ya da büyük ağaçların koruması altı idealdir.

Bölge: Bu tür serin ve nemli iklimleri sever. Karadeniz ve Marmara bahçelerinde rahatça yetişir. İç Anadolu ve Ege'nin sıcak ve kurak bölgelerinde ise korunaklı, yarı gölge bir yer ve düzenli sulama şarttır. Kışın genellikle –15 °C'ye kadar soğuğa dayanır; ancak ilkbaharın geç donları yeni açan yapraklara zarar verebilir.

Toprak

Japon akçaağacı, hafif asidik ile nötr arası (pH 5,5–7), organik maddece zengin, nemi tutan ama iyi drene olan toprakları sever. Kireçli topraklarda yapraklar sararabilir; ağır ve su biriken topraklarda kökler çürür. Dikimden önce toprağa bol miktarda kompost ya da yaprak çürüntüsü karıştırmak, toprağın yapısını iyileştirir. Kireçli topraklarda dikim çukuruna asit seven bitkiler için hazırlanmış bir karışım eklemek faydalıdır.

Kireçli toprakta zorlanan bitkiler hakkında daha fazla bilgi için kireçli toprakta yetişen bitkiler yazımıza göz atabilirsiniz.

Dikim

Japon akçaağacı, yapraklarını döktükten sonra, sonbaharda ya da kış sonunda dikilir. Fidanı saksıda durduğu derinlikte dikin; derin dikim gövde çürümesine yol açabilir. Kök topunun iki katı genişlikte bir çukur açın, çukurdan çıkan toprağı kompostla karıştırın ve bol can suyu verin. Saksılı fidanların dikiminin ayrıntıları için tüplü fidan dikimi yazımıza bakabilirsiniz.

Sulama ve malç

Japon akçaağacı yüzeysel köklüdür ve kuraklığa hassastır. Özellikle ilk yıllarda ve yaz aylarında toprağı düzenli olarak nemli tutun; ancak su birikmesine izin vermeyin. Yaprak kenarlarının kahverengileşmesi, çoğu zaman kuraklığın ya da sıcak rüzgârın işaretidir.

Ağacın dibine 5–7 cm kalınlığında, gövdeye değdirmeden serilen malç, toprağın nemini korur, kökleri sıcaktan ve soğuktan korur ve zamanla toprağa organik madde kazandırır.

Gübreleme

Bu ağaç fazla gübre istemez. İlkbaharda dibe serilen olgun kompost ya da solucan gübresi genellikle yeterlidir. Aşırı azot, yumuşak ve uzun sürgünlere, yaprak renklerinin solmasına ve hastalıklara yatkınlığa yol açar. Yaz sonundan sonra gübre verilmez.

Saksıda Japon akçaağacı

Yavaş büyümesi ve küçük kalması sayesinde bu ağaç, saksıda yetiştirmeye en uygun ağaçlardan biridir. Özellikle bodur ve dantel yapraklı çeşitler, teras ve balkonlarda çok güzel durur. En az 40–50 litrelik, geniş ve drenaj delikli bir saksı seçin. Saksı toprağı, organik maddece zengin ve iyi drene olan, hafif asidik bir karışım olmalıdır. Saksıdaki ağaç yazın daha sık sulama ister; kışın ise kökleri soğuğa daha açık olduğu için saksıyı sarmak ya da korunaklı bir köşeye almak gerekir. Saksıda ağaç yetiştirmenin incelikleri için büyük saksıda ağaç yazımız yol gösterir.

Budama

Ağaç doğal olarak güzel bir form oluşturur ve sert budamaya ihtiyaç duymaz. Budama, kış sonunda ağaç yapraksızken ve dal yapısı net görülürken yapılır. Yalnızca kuru, hastalıklı, birbirini kesen ve formu bozan dallar çıkarılır. İlkbaharda özsu akışı başladığında yapılan kesimlerde dallardan bol özsu akar; bu yüzden geç kış en uygun zamandır. Yaz başında hafif şekil düzeltmeleri de yapılabilir.

Kış koruması

Toprağa dikili, yerleşmiş ağaçlar çoğu bölgede kışı sorunsuz geçirir. Asıl risk genç fidanlarda ve saksıdaki ağaçlardadır. Saksıda kökler toprağın yalıtımından yoksun kaldığı için, hava –5 °C'nin altına indiğinde saksıyı jüt, eski bir battaniye ya da kabarcıklı naylonla sarmak ve altına bir tahta koyarak soğuk zeminle temasını kesmek gerekir. Saksıyı ısıtılan bir salona almak ise doğru değildir; ağaç kış uykusuna ihtiyaç duyar ve sıcak ortamda erken uyanarak zayıflar. Isıtılmayan bir merdiven boşluğu, kapalı bir balkon ya da korunaklı bir duvar dibi daha uygundur.

İlkbaharda tomurcuklar patlamaya başladığında geç don uyarısı varsa, geceleri ağacın üzerine hafif bir örtü atmak yeni yaprakları korur. Donun yapraklarda bıraktığı izleri tanımak için don zararı belirtileri yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık görülen sorunlar

Yaprak kenarlarının kahverengileşip kıvrılması kuraklık, sıcak öğleden sonra güneşi ya da kuru rüzgârdan kaynaklanır. Yaprakların sararması kireçli topraktan ya da aşırı sulamadan, yeni açan yaprakların kararması geç ilkbahar donundan kaynaklanabilir. Dalların tek tek kuruması ise kök sorunlarına ya da toprak kökenli bir solgunluk hastalığına işaret edebilir. Ağaç kabuğunda görülen çatlaklar için ağaç kabuğu çatlaması yazımıza göz atabilirsiniz.

Japon akçaağacı, doğru yere dikildiğinde az emek isteyen ama her mevsim göz dolduran bir ağaçtır. Yarı gölge, korunaklı bir köşe, nemli ve hafif asidik bir toprak ve dibinde kalın bir malç; bu dört kural, sonbaharlarınızı yıllarca renklendirecek bir ağacın sırrıdır.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HG Asit Seven Bikiler İçin Özel Karışım Organik TorfHG Asit Seven Bikiler İçin Özel Karışım Organik Torf249 TL
Altın Pancar Fidesi – Sarı Pancar, 6 AdetAltın Pancar Fidesi – Sarı Pancar, 6 Adet379 TL
Modüler Yükseltilmiş Balkon ve Teras Sabit Sebze Yatağı No:4 (110x60)Modüler Yükseltilmiş Balkon ve Teras Sabit Sebze Yatağı No:4 (110x60)5.000 TL
Hastürk Katı Solucan Gübresi 20 KgHastürk Katı Solucan Gübresi 20 Kg1.475 TL

Sık Sorulan Sorular

Japon akçaağacı güneş sever mi?

Sabah güneşini ve öğleden sonra hafif gölgeyi sever. Sıcak öğleden sonra güneşi ve kuru rüzgâr ince yapraklarda kenar yanıklarına yol açar; bordo yapraklı çeşitler biraz daha fazla güneşe dayanır.

Japon akçaağacı saksıda yetişir mi?

Yetişir. Yavaş büyüdüğü ve küçük kaldığı için saksıya çok uygundur. En az 40–50 litrelik drenaj delikli bir saksı ve hafif asidik, organik maddece zengin bir toprak kullanılmalıdır.

Japon akçaağacının yaprakları neden kurur?

Yaprak kenarlarının kahverengileşip kuruması genellikle kuraklık, sıcak öğleden sonra güneşi ya da kuru rüzgârdan kaynaklanır. Düzenli sulama, malç ve korunaklı yarı gölge bir yer bu sorunu önler.

Japon akçaağacı ne zaman budanır?

Kış sonunda, ağaç yapraksızken yapılır. Yalnızca kuru, hastalıklı ve birbirini kesen dallar çıkarılır; sert budamaya ihtiyaç duymaz.

MÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü