İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Pazı Yetiştirme: Kış Boyu Yaprak Hasadı İçin Ekim ve Bakım
Sebze ve Meyve

Pazı Yetiştirme: Kış Boyu Yaprak Hasadı İçin Ekim ve Bakım

Pazı, soğuğa ve sıcağa dayanıklı, bir kez ekildiğinde aylarca yaprak veren cömert bir sebzedir. Bahçede, balkonda ve serada kolayca yetişir; dıştan yaprak koparılarak sürekli hasat edilir.

Halil İbrahim Çelik
· 4 dk okuma
Bahçede renkli saplı pazı yaprakları

Fotoğraf: mercedesfromtheeighties · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Pazı yetiştirme için tohumlar ilkbaharda (mart-mayıs) ya da yaz sonu ile sonbaharda (ağustos-ekim) 2–3 cm derinliğe ekilir. Bitkiler 25–30 cm arayla seyreltilir. Pazı -5 / -7 °C'ye kadar dayanır. Dış yapraklar dipten koparılarak hasat edildiğinde bitki ortadan yeni yaprak vermeye devam eder.

Pazı yetiştirme, bahçede en az emekle en uzun süre ürün almanın yollarından biridir. Pazı (Beta vulgaris var. cicla), pancarın yaprağı için yetiştirilen akrabasıdır. Geniş, parlak yaprakları ve beyaz, kırmızı, sarı ya da turuncu renkli kalın sapları vardır. Hem soğuğa hem sıcağa diğer yapraklı sebzelerden daha dayanıklıdır; ıspanak gibi sıcakta hemen tohuma kalkmaz. Bir kez ekildiğinde, dış yaprakları kopardıkça yenilerini verir ve aylarca hasat sağlar. Bu yazıda pazının ekiminden hasadına kadar bütün aşamaları anlatıyoruz.

Pazının özellikleri

  • İki yıllık bitki: Pazı ilk yıl yaprak verir, ikinci yıl tohuma kalkar. Bahçede genellikle tek yıllık gibi yetiştirilir.
  • Dayanıklılık: -5 / -7 °C'ye kadar soğuğa, yaz sıcağına da ıspanaktan çok daha iyi dayanır.
  • Renkli çeşitler: Kırmızı, sarı ve turuncu saplı çeşitler bahçeye ve balkona dekoratif bir görünüm katar.
  • Besleyici: Yaprakları demir, magnezyum, A ve K vitamini bakımından zengindir.

Pazı yetiştirme için ekim zamanı

Bölgeİlkbahar ekimiSonbahar ekimi
Akdeniz, EgeŞubat – nisanEylül – kasım
Marmara, KaradenizMart – mayısAğustos sonu – ekim
İç ve Doğu AnadoluNisan – mayısAğustos (kış için korumalı)

Sonbahar ekimleri kış boyunca ve ilkbaharın başına kadar hasat verir. İlkbahar ekimleri ise yaz ve sonbahar boyunca ürün sağlar. Kıyı bölgelerinde iki ekimle neredeyse yıl boyu pazı toplamak mümkündür.

Tohum hazırlığı

Pazı tohumları aslında birkaç tohum içeren küçük meyve kümeleridir. Bu yüzden bir "tohum"dan genellikle 2–4 fide çıkar.

  1. Tohumları ekimden önce 12–24 saat ılık suda bekletin; sert kabuk yumuşar ve çimlenme hızlanır.
  2. 2–3 cm derinliğe, 10 cm arayla ekin.
  3. Sıra arası 35–40 cm bırakın.
  4. Çimlenme 7–14 gün sürer.

Seyreltme

Fideler 3–4 yapraklı olduğunda, her kümede en güçlü fideyi bırakıp diğerlerini kesin. Son aralık bitkiler arasında 25–30 cm olmalıdır. Seyreltmede çıkan genç fideler salatalarda bebek yaprak olarak tüketilebilir.

Toprak ve gübre

Pazı organik maddesi yüksek, nemi tutan ama süzek bir toprak ister. Hafif asidikten hafif alkaliye kadar (pH 6–7,5) geniş bir aralığa uyum sağlar.

  • Ekimden önce metrekareye 3–4 kg olgun kompost ya da solucan gübresi karıştırın.
  • Pazı yaprak için yetiştirildiği için azot ihtiyacı orta-yüksektir. Büyüme döneminde ayda bir sıraların arasına solucan gübresi serpmek ya da sıvı besin vermek verimi artırır.
  • Kışın aşırı azottan kaçının; düşük ışıkta yapraklarda nitrat birikebilir.

Sonbaharda toprak hazırlığının adımları için bahçe toprağı hazırlığı yazımıza bakabilirsiniz.

Sulama

Pazının geniş yaprakları çok su buharlaştırır. Toprağın düzenli nemli tutulması yaprakların gevrek ve tatlı olmasını sağlar. Kuraklıkta yapraklar sertleşir ve acılaşır. Kışın ise sulama ihtiyacı belirgin şekilde azalır; toprağın derinden kurumasını beklemeden ama fazla da ıslatmadan sulayın.

Hasat: sürekli yaprak toplama

Pazı yetiştirmenin en güzel yanı sürekli hasattır:

  1. Bitki 8–10 yaprağa ulaştığında hasada başlayın (ekimden 50–60 gün sonra).
  2. En dıştaki büyük yaprakları saplarıyla birlikte dipten koparın ya da toprağa 2–3 cm kala kesin.
  3. Ortadaki genç yaprakları ve büyüme noktasını bırakın.
  4. Her seferinde bitkinin yapraklarının en fazla üçte birini alın.
  5. Bitki her 1–2 haftada bir yeni yapraklar verir.

Bu yöntemle tek bir bitkiden aylarca hasat yapılabilir. Yaşlanan ve sertleşen dış yaprakları düzenli toplamak bitkiyi genç tutar.

Saksıda pazı yetiştirme

Pazı saksıda ve balkon çiçekliklerinde çok iyi yetişir:

  • Saksı: En az 20–25 cm derinliğinde, bitki başına 8–10 litre toprak.
  • Konum: Günde 4–6 saat güneş yeterlidir; yarı gölgeye de toleranslıdır.
  • Toprak: Besinli ve süzek bir sebze toprağı.
  • Hasat: Dış yapraklardan, sürekli.

Renkli saplı pazılar balkon saksılarında hem sebze hem de süs bitkisi görevi görür. Balkonda kışın yetiştirilebilecek diğer sebzeler için balkonda kışlık sebze yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.

Kış bakımı

  • Pazı -5 / -7 °C'ye kadar dayanır. Daha sert soğuklarda yapraklar donar, ama kök boğazı sağlam kalırsa ilkbaharda yeniden sürer.
  • Soğuk bölgelerde bitkilerin dibine saman malçı serin ve sert gecelerde tülbentle örtün.
  • Kışın hasadı azaltın; bitki yavaş büyür ve fazla yaprak kaybı onu zayıflatır.
  • Tünel ya da serada kış boyunca hasat devam eder.

Sık karşılaşılan sorunlar

SorunNedenÇözüm
Yapraklarda yuvarlak kahverengi lekelerCercospora yaprak lekesiHastalıklı yaprakları toplayın, aralığı açın
Yapraklarda tünellerYaprak galeri sineğiEtkilenen yaprakları koparın
Yapraklarda düzensiz deliklerSalyangozAkşam kontrolü
Erken tohuma kalkmaİkinci yıl ya da soğuk şokuYeni ekim
Sert ve acı yapraklarKuraklık, yaşlı yaprakDüzenli sulama, sık hasat

Pazıyı ıspanaktan ayıran özellikler

Pazı ile ıspanak mutfakta benzer şekilde kullanılsa da bahçede farklı davranırlar. Ispanak serin havayı sever ve günler uzayıp hava ısındığında hızla tohuma kalkar; pazı ise yaz sıcağında bile yaprak vermeye devam eder. Ispanak kısa sürede tek seferde hasat edilirken pazı aylarca dıştan yaprak koparılarak toplanır. Pazının sapları kalın ve etli olduğu için ayrı bir sebze gibi değerlendirilir. Bu özellikler pazıyı, özellikle küçük bahçelerde ve balkonlarda yıl boyu yeşillik isteyenler için ideal bir seçim yapar. İki sebzeyi birlikte ekmek de mümkündür: Ispanak kış ve ilkbahar başında hasat edilirken pazı onun bıraktığı boşluğu doldurur.

Mutfakta pazı

Pazının yaprakları ıspanak gibi pişirilir; kalın sapları ise ayrı olarak kavrulabilir ya da zeytinyağlı yemeklerde kullanılabilir. Karadeniz mutfağında pazı çorbası, sarması ve böreği çok sevilir. Genç yapraklar çiğ olarak salatalara da eklenebilir.

Pazı yetiştirme, yeni başlayan bahçıvanlar için bile neredeyse garantili bir başarıdır. Bir kez ekin, aylarca toplayın. Benzer yapraklı sebzeler için saksıda ıspanak yetiştirme yazımıza da göz atabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Geniş Yaprak Pazı Fidesi, 6 AdetGeniş Yaprak Pazı Fidesi, 6 Adet379 TL
Altınvadi Pazı Tohumu 10 Gr | Geniş YapraklıAltınvadi Pazı Tohumu 10 Gr | Geniş Yapraklı73 TL
HG Organik Sebze Yetiştirme ToprağıHG Organik Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL
Gölgelikli Sehpalı Sebze Yatağı 60×112 cm – Gölgelik Çerçeveli Balkon YatağıGölgelikli Sehpalı Sebze Yatağı 60×112 cm – Gölgelik Çerçeveli Balkon Yatağı11.970 TL

Sık Sorulan Sorular

Pazı ne zaman ekilir?

İlkbaharda mart-mayıs, sonbaharda ağustos-ekim arasında ekilir. Kıyı bölgelerinde sonbahar ekimi kış boyunca hasat verir.

Pazı kaç günde hasat edilir?

Ekimden yaklaşık 50–60 gün sonra hasada başlanır. Bebek yaprak için 30 gün yeterlidir.

Pazı nasıl hasat edilir?

Dış yapraklar dipten koparılır ya da kesilir, ortadaki genç yapraklar bırakılır. Bitki ortadan yeni yaprak vermeye devam eder.

Pazı kışa dayanır mı?

-5 / -7 °C'ye kadar dayanır. Daha sert soğuklarda malç ve tülbentle korunur; kök boğazı sağlam kalırsa ilkbaharda yeniden sürer.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü