İçeriğe geç
Ana Sayfa › Gübreleme › Organik Gübre Çeşitleri: Solucan, Yarasa, Leonardit ve Kompost Hangi İşe Yarar?
Gübreleme

Organik Gübre Çeşitleri: Solucan, Yarasa, Leonardit ve Kompost Hangi İşe Yarar?

Solucan gübresi mi, yarasa gübresi mi, leonardit mi? Organik gübre çeşitlerini tek tek tanıtıyor, hangisinin toprağı, hangisinin bitkiyi beslediğini ve birlikte nasıl kullanılacağını anlatıyoruz.

Halil İbrahim Çelik
· 4 dk okuma
Bahçede yan yana dizilmiş, organik atıkla dolu ahşap kompost kasaları

Fotoğraf: Michal Klajban · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Organik gübre çeşitleri iki gruba ayrılır: bitkiyi besleyenler (solucan gübresi, yarasa gübresi, olgun ahır gübresi) ve toprağı düzenleyenler (leonardit, biochar, kompost). En iyi sonuç ikisini birlikte kullanınca alınır: saksıda solucan gübresi, sebzede solucan gübresi ile leonardit, yorgun toprakta kompost ve biochar.

Bahçe marketine ya da internete baktığınızda organik gübre çeşitleri o kadar fazla ki hangisini alacağınıza karar vermek zorlaşıyor. Solucan gübresi, yarasa gübresi, leonardit, biochar, ahır gübresi, kompost… Hepsi "organik" ama hepsi aynı işi yapmıyor. Kimi doğrudan bitkiyi besliyor, kimi toprağın yapısını düzeltiyor, kimi de ikisini birden yapıyor. Bu yazıda en çok kullanılan organik gübreleri tek tek tanıtıyor, hangi durumda hangisini seçmeniz gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.

Organik gübre neden tercih edilir?

Kimyasal gübreler bitkiye hızlı ve yoğun besin verir; ama toprağın yapısına katkıları sınırlıdır ve yanlış miktarda kullanıldığında kökleri yakabilirler. Organik gübreler ise besinleri daha yavaş bırakır, topraktaki canlı yaşamı besler ve zamanla toprağın su tutma ve havalanma kapasitesini artırır. Bu yüzden organik gübre kullanan bir bahçede toprak yıldan yıla iyileşir.

Bu iki yaklaşımın farklarını ayrıntılı merak ediyorsanız solucan gübresi mi kimyasal gübre mi yazımıza göz atabilirsiniz.

Organik gübre çeşitleri: besleyenler ve düzenleyenler

Organik gübre çeşitlerini anlamanın en kolay yolu onları iki gruba ayırmaktır. Birinci grup bitkiyi besleyen gübrelerdir: Azot, fosfor, potasyum ve iz elementleri bitkiye ulaştırırlar. İkinci grup toprağı düzenleyen malzemelerdir: Bitkiye doğrudan çok besin vermezler ama toprağın yapısını, su tutmasını ve besin tutma gücünü iyileştirirler. İyi bir program genellikle her iki gruptan birer malzemeyi birlikte kullanır.

Solucan gübresi

Solucan gübresi, organik atıkların kırmızı Kaliforniya solucanları tarafından sindirilmesiyle oluşan, ince taneli ve kokusuz bir gübredir. Hem bitkiyi besler hem de toprağın organik madde dengesine katkı sağlar. Besinleri yavaş bıraktığı için kökleri yakmaz; bu nedenle saksı bitkilerinden sebze bahçesine, meyve ağaçlarından çime kadar en güvenli seçeneklerden biridir. HasTürk katı solucan gübresi ürün açıklamasında belirtildiği gibi kimyasal katkı içermez ve sebzeden süs bitkisine geniş bir kullanım alanına sahiptir.

Sıvı solucan gübresi ise katı gübrenin sıvılaştırılmış hâlidir. Sulama suyuyla verildiği için bitki besinleri daha çabuk alır; büyüme dönemindeki sebzeler, saksı bitkileri ve fideler için pratik bir destektir. Kullanım ayrıntıları için solucan gübresi nedir, nasıl kullanılır ve sıvı solucan gübresi nasıl kullanılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yarasa gübresi (guano)

Yarasa gübresi, yarasa dışkısının kurutulup öğütülmesiyle elde edilen geleneksel bir organik gübredir. Besinleri zamana yayarak bırakır ve genellikle dikim öncesinde toprağa ya da harca karıştırılır. Temel bir besin programının üzerine ek olarak kullanılır; özellikle çiçeklenme ve meyve döneminde destek isteyen bitkilerde tercih edilir. Ayrıntılı kullanım için yarasa gübresi nasıl kullanılır yazımıza göz atabilirsiniz.

Leonardit

Leonardit, doğada uzun sürede oluşmuş, hümik ve fulvik maddelerce zengin bir organik toprak düzenleyicidir. Bitkiyi doğrudan beslemekten çok topraktaki mikrobiyal yaşamı hareketlendirir, suyu tutar ve besinlerin bitkiye ulaşmasını kolaylaştırır. Kumlu, organik maddesi düşük ve yorgun topraklarda farkı daha belirgin görülür. Leonarditi tanımak için leonardit nedir yazımızı okuyabilirsiniz.

Biochar

Biochar, odunun oksijensiz ortamda yüksek ısıyla karbona dönüştürülmesiyle elde edilir. Gözenekli yapısı sayesinde toprağın su ve besin tutma kapasitesini artırır, sıkışmış toprakları gevşetir. Mağazamızdaki biochar ürün açıklamasında belirtildiği gibi besin yüklemesi yapılmamış saf formdadır ve pH değeri bazik tarafta yer alır; bu yüzden toprağa karıştırılmadan önce kompost ya da sıvı gübreyle zenginleştirilmesi iyi sonuç verir. Ayrıntılar biochar nedir, toprakta nasıl kullanılır yazımızda.

Ahır ve tavuk gübresi

Hayvan gübreleri köklü bir geleneğe sahiptir ve besin değeri yüksektir. Ancak taze kullanıldıklarında kökleri yakabilir, ot tohumu ve hastalık taşıyabilirler. Bu nedenle mutlaka olgunlaştırılmış ya da kompostlanmış olarak kullanılmalıdır. Hayvan gübresini kışa girerken toprağa karıştırmanın yolunu bahçe toprağı hazırlığı yazımızda anlattık.

Kompost

Kompost, mutfak ve bahçe artıklarının çürütülmesiyle hazırlanan ev yapımı bir toprak düzenleyicidir. Bitkiye ılımlı miktarda besin verir, asıl gücü ise toprağın yapısını iyileştirmesidir. Dökülen yaprakları değerlendirmek için yaprak kompostu yazımız iyi bir başlangıç noktasıdır.

Hangi durumda hangi organik gübre?

DurumÖne çıkan seçimNeden
Saksı ve salon bitkileriSolucan gübresi (katı + sıvı)Kokusuz, yakmaz, ölçülü besler
Sebze bahçesi ve yükseltilmiş yatakSolucan gübresi + leonarditBesin ve toprak yapısı birlikte
Çiçek ve meyve döneminde destekYarasa gübresi (ek olarak)Temel programın üzerine ek besin
Kumlu, su tutmayan toprakLeonardit, biochar, kompostSu ve besin tutma kapasitesi
Ağır, sıkışmış toprakKompost, biocharHavalanma ve gevşeme
Tarla ve büyük alanSolucan gübresi + olgun ahır gübresiEkonomik ve kalıcı iyileşme

Organik gübreleri birlikte kullanmak

Organik gübre çeşitleri birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Örneğin bir sebze yatağını hazırlarken toprağa kompost ve leonarditi karıştırıp toprağın yapısını düzeltebilir, dikimle birlikte solucan gübresi verebilir, büyüme döneminde de sıvı solucan gübresiyle destekleyebilirsiniz. Saksı bitkilerinde ise iyi bir saksı toprağına yılda birkaç kez katı solucan gübresi eklemek ve büyüme mevsiminde sıvı gübreyle beslemek çoğu bitki için yeterlidir.

Karıştırırken dikkat edilecek tek nokta miktardır. Organik gübreler yakma riski düşük olsa da her ürünü etiketindeki miktarda kullanın; fazlası her zaman daha iyi değildir. Saksı bitkilerinde mevsime göre zamanlama için saksı bitkileri gübreleme takvimi yazımıza bakabilirsiniz.

Organik gübre alırken nelere dikkat edilmeli?

İyi bir organik gübre kokusuz ya da toprak kokulu olmalı, ufalanan bir yapıda bulunmalı, içinde iri taş, plastik ya da çürümemiş parça olmamalıdır. Etiketinde içerik, kullanım miktarı ve uygun bitki grupları açıkça yazmalıdır. Yorgun ya da verimi düşmüş bir bahçeniz varsa hangi organik gübreyle başlamanız gerektiğini müşteri hizmetlerimize (+90 553 727 2929) danışabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HasTürk Solucan GübresiHasTürk Solucan Gübresi220 TL
HasTürk Sıvı Solucan GübresiHasTürk Sıvı Solucan Gübresi350 TL
Leonardit - Organik Toprak DüzenleyiciLeonardit - Organik Toprak Düzenleyici275 TL
Biochar Meşe Odunu Bazlı Karbon Toprak DüzenleyiciBiochar Meşe Odunu Bazlı Karbon Toprak Düzenleyici390 TL

Sık Sorulan Sorular

En iyi organik gübre hangisi?

Tek bir en iyi gübre yoktur. Saksı ve sebze için solucan gübresi en güvenli ve çok yönlü seçenektir; toprak yapısını düzeltmek için leonardit, biochar ve kompost, çiçek ve meyve döneminde ek destek için yarasa gübresi öne çıkar.

Organik gübre bitkiyi yakar mı?

Olgunlaşmış organik gübreler besinleri yavaş bıraktığı için yakma riski düşüktür. Taze ahır ve tavuk gübresi ise kökleri yakabilir; bunlar mutlaka olgunlaştırılarak ya da kompostlanarak kullanılmalıdır.

Solucan gübresi ile leonardit birlikte kullanılır mı?

Evet. Solucan gübresi bitkiyi besler, leonardit toprağın su ve besin tutmasını iyileştirir; birlikte kullanıldıklarında birbirini tamamlarlar.

Organik gübre ne zaman verilir?

Toprağı hazırlarken ve dikimle birlikte katı gübre, büyüme mevsiminde ise sıvı gübre verilir. Saksı bitkilerinde kış aylarında gübreleme azaltılır.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü