İçeriğe geç
Ana Sayfa › Sebze ve Meyve › Fiğ Ekimi: Yem Bitkisi ve Yeşil Gübre Olarak Yetiştirme Rehberi
Sebze ve Meyve

Fiğ Ekimi: Yem Bitkisi ve Yeşil Gübre Olarak Yetiştirme Rehberi

Fiğ, hem kaliteli bir hayvan yemi hem de toprağa azot kazandıran değerli bir baklagildir. Sonbaharda ekilen fiğ, ilkbaharda biçilir ya da toprağa karıştırılarak bir sonraki ürüne zengin bir toprak bırakır.

AÇ
· 4 dk okuma
Mor çiçekli adi fiğ bitkileri

Fotoğraf: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Kışlık fiğ ekimi kıyı bölgelerinde ekim-kasım, İç Anadolu'da eylül sonu – ekim ortasında yapılır. Dekara saf ekimde 8–10 kg, arpa ya da yulafla karışık ekimde 6–8 kg fiğ ve 4–6 kg tahıl tohumu kullanılır. Ot için çiçeklenmenin başında, yeşil gübre olarak ise çiçeklenmeden önce toprağa karıştırılır.

Fiğ ekimi, hayvancılık yapan işletmelerin ve toprağını iyileştirmek isteyen bahçıvanların ortak noktasıdır. Fiğ (Vicia), baklagiller ailesinden bir yem bitkisidir; hem protein bakımından zengin bir kaba yem sağlar hem de kökleriyle havadaki azotu toprağa bağlar. Kışlık olarak ekilen fiğ, tarlanın kış boyunca boş kalmasını önler, erozyonu azaltır ve ilkbaharda biçildiğinde ya da toprağa karıştırıldığında bir sonraki ürüne zengin bir toprak bırakır. Bu yazıda fiğ ekimini, tohum miktarını ve fiğin yem ile yeşil gübre olarak kullanımını anlatıyoruz.

Fiğ türleri

  • Adi fiğ (Vicia sativa): En yaygın ekilen türdür. Hem kışlık hem yazlık çeşitleri vardır. Ot verimi ve kalitesi yüksektir.
  • Tüylü fiğ (Vicia villosa): Soğuğa ve kurağa daha dayanıklıdır, fakir topraklarda bile iyi gelişir. Kışı sert geçen bölgeler için uygundur.
  • Macar fiği (Vicia pannonica): Soğuğa çok dayanıklıdır, İç Anadolu'da yaygındır.

Bölgenize uygun tür ve çeşidi seçmek için müşteri hizmetlerimizden bilgi almak iyi bir başlangıçtır.

Fiğ ekimi ne zaman yapılır?

BölgeKışlık ekim
Akdeniz, EgeEkim sonu – kasım
Marmara, KaradenizEkim – kasım başı
İç Anadolu (geçit bölgeleri)Eylül sonu – ekim ortası
Doğu Anadoluİlkbahar ekimi (mart – nisan)

Kışlık fiğin kışa 10–15 cm boyunda, kök salmış olarak girmesi hedeflenir. Geç ekilen fiğ kışta zarar görebilir; çok erken ekilen fiğ ise kışa fazla gelişmiş girer.

Saf ekim mi, karışık ekim mi?

Fiğ sarılıcı bir bitkidir; tek başına ekildiğinde yatma eğilimi gösterir, alt yaprakları çürür ve biçim zorlaşır. Bu yüzden genellikle arpa, yulaf ya da buğday gibi bir tahılla karışık ekilir. Tahıl, fiğin tutunacağı bir destek görevi görür.

Karışık ekimin avantajları:

  • Yatma azalır, biçim kolaylaşır.
  • Ot verimi ve kurutma kolaylığı artar.
  • Tahılın enerjisi ile fiğin proteini birleşerek dengeli bir yem oluşur.
  • Yabancı otlar daha iyi baskılanır.

Dekara tohum miktarı

Ekim şekliFiğTahıl
Saf fiğ8–10 kg–
Fiğ + arpa6–8 kg4–6 kg
Fiğ + yulaf6–8 kg4–6 kg
Yeşil gübre amaçlı (bahçe)Metrekareye 8–12 g–

Ekim derinliği 3–5 cm'dir. Kuru topraklarda biraz daha derin ekilebilir. Mibzerle ekimde sıra arası 15–20 cm uygundur.

Toprak hazırlığı ve gübreleme

Fiğ birçok toprakta yetişir, ama su biriken ve aşırı asidik topraklarda zayıflar. Tohum yatağı tahıllardaki gibi hazırlanır: Toprak işlenir, kesekler kırılır ve yüzey düzlenir. Sonbaharda toprak işlemenin ilkeleri için sonbaharda tarla sürümü yazımıza bakabilirsiniz.

Fiğ kendi azotunu bağladığı için azotlu gübre gerekmez. Ekimle birlikte bir miktar fosforlu gübre kök ve nodül gelişimini destekler; miktar toprak analizine göre belirlenir. Organik maddesi düşük topraklarda solucan gübresi ya da yanmış organik gübre toprağın yapısını ve su tutma kapasitesini iyileştirir.

Geniş alanlarda büyük hacimli alım daha ekonomik olur:

Bakteri aşılama

Daha önce fiğ ekilmemiş tarlalarda tohumu fiğe özgü Rhizobium bakterileriyle aşılamak, azot bağlamayı ve verimi artırır. Aşılanmış tohum güneşte bekletilmemeli ve aynı gün ekilmelidir. Baklagillerde azot bağlamanın mantığını kırmızı mercimek ekimi yazımızda da anlatmıştık.

Yem olarak biçim zamanı

  • Kuru ot için: Fiğin alt baklaları oluşmaya başladığında, çiçeklenmenin sonunda biçilir. Bu dönemde ot verimi ve besin değeri dengelidir.
  • Silaj için: Tahılın süt olum, fiğin bakla bağlama döneminde biçilir.
  • Tane için: Baklaların büyük kısmı kahverengileştiğinde hasat edilir.

Biçilen ot tarlada kurutulurken yaprak dökümünü azaltmak için çok sık çevrilmemelidir; fiğin besin değerinin büyük kısmı yapraklarındadır.

Yeşil gübre olarak fiğ

Fiğ, yeşil gübrelemenin en etkili bitkilerinden biridir:

  1. Sonbaharda boş kalan tarla ya da bahçe yatağına fiğ ekilir.
  2. İlkbaharda, çiçeklenmenin başında bitkiler biçilir ya da parçalanır.
  3. Biçilen bitkiler toprağa karıştırılır.
  4. 2–3 hafta sonra ana ürün (domates, biber, mısır, kabak) ekilir ya da dikilir.

Toprağa karıştırılan fiğ, hem azot hem de organik madde sağlar. Killi topraklarda yapıyı gevşetir, kumlu topraklarda su tutmayı artırır. Toprak iyileştirme yöntemleri için killi toprak nasıl iyileştirilir yazımıza göz atabilirsiniz.

Küçük bahçede fiğ

Hobi bahçesi olanlar için fiğ, kış boyunca boş kalan yatakları değerlendirmenin pratik bir yoludur. Bir avuç tohumu yatağa serpip tırmıkla toprağa karıştırmak yeterlidir. İlkbaharda yeşil gübre olarak toprağa karıştırılan fiğ, domates ve kabak gibi besine aç sebzeler için toprağı hazırlar. Kış bahçesinde toprağı korumanın diğer yolları için bahçe toprağı hazırlığı yazımıza bakabilirsiniz.

Fiğde hastalık ve zararlılar

Fiğ genellikle sorunsuz yetişen bir bitkidir, ama nemli ve sık ekilmiş tarlalarda bazı sorunlar görülebilir. Antraknoz ve pas gibi yaprak hastalıkları, özellikle yağışlı ilkbaharlarda alt yapraklarda lekeler ve dökülmeye yol açar. Yaprak bitleri ilkbaharda genç sürgünlerde koloni kurabilir; çoğu zaman uğur böcekleri gibi doğal düşmanlar bu bitleri kontrol altında tutar. Tohum için yetiştirilen fiğde bakla böcekleri tanelere zarar verebilir. Bu sorunların çoğu, karışık ekim, dengeli tohum sıklığı ve sağlıklı tohum kullanımıyla büyük ölçüde önlenir. Yem amaçlı yetiştiricilikte erken biçim de hastalık baskısını azaltan pratik bir yoldur.

Ekim nöbetinde fiğ

Fiğden sonra ekilen buğday, arpa ya da mısır toprakta kalan azottan yararlanır. Tahıl – fiğ dönüşümü hem toprağın verimliliğini korur hem de hayvancılık için değerli bir yem sağlar. Bu yüzden fiğ ekimi, sürdürülebilir tarımın ve karma işletmelerin vazgeçilmez bir parçasıdır. Küçük bir parselde bile birkaç yıl fiğ ve tahılı dönüşümlü ekmek, toprağın renginde, yapısında ve verimde fark edilir bir iyileşme sağlar.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Hastürk Katı Solucan Gübresi 20 KgHastürk Katı Solucan Gübresi 20 Kg1.475 TL
Güzelbahçe İthal Torf Genel KullanımGüzelbahçe İthal Torf Genel Kullanım275 TL
HasTürk Sıvı Solucan GübresiHasTürk Sıvı Solucan Gübresi350 TL
Leonardit - Organik Toprak DüzenleyiciLeonardit - Organik Toprak Düzenleyici275 TL

Sık Sorulan Sorular

Fiğ ne zaman ekilir?

Kışlık fiğ kıyı bölgelerinde ekim-kasım, İç Anadolu geçit bölgelerinde eylül sonu ile ekim ortası arasında ekilir. Doğu Anadolu'da ilkbahar ekimi yapılır.

Dekara ne kadar fiğ tohumu atılır?

Saf ekimde dekara 8–10 kg, arpa ya da yulafla karışık ekimde 6–8 kg fiğ ve 4–6 kg tahıl tohumu kullanılır.

Fiğ neden arpa ile karışık ekilir?

Fiğ sarılıcı bir bitkidir ve tek başına yatar. Arpa ona destek olur, yatmayı azaltır, biçimi kolaylaştırır ve yemin besin dengesini iyileştirir.

Fiğ yeşil gübre olarak nasıl kullanılır?

Sonbaharda ekilir, ilkbaharda çiçeklenmenin başında biçilip toprağa karıştırılır. 2–3 hafta sonra ana ürün ekilir.

AÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü