İçeriğe geç
Ana Sayfa › Ekim Takvimi › Sebze Ekim Aralıkları: Sıra Arası ve Sıra Üzeri Mesafe Tablosu
Ekim Takvimi

Sebze Ekim Aralıkları: Sıra Arası ve Sıra Üzeri Mesafe Tablosu

Sebzeleri doğru aralıkla dikmek, verimi artırmanın en ucuz yoludur. Çok sık dikilen bitkiler ışık, su ve besin için yarışır ve hastalanır; çok seyrek dikim ise alanı boşa harcar ve yabani ota yer açar.

MÇ
· 5 dk okuma
Sebze bahçesinde düzenli aralıklarla dikilmiş sebze sıraları
Kısaca

Sebze ekim aralıkları bitkinin olgun hâlindeki boyuna göre belirlenir. Domates 50–60 cm, biber ve patlıcan 40–50 cm, lahana ve karnabahar 50–60 cm, marul 25–30 cm, ıspanak ve roka 5–10 cm, havuç ve turp 3–5 cm sıra üzeri mesafe ister. Yükseltilmiş yatakta sıra arası daraltılarak yoğun dikim yapılabilir.

Sebze ekim aralıkları, fide dikerken ya da tohum ekerken çoğu zaman göz kararı geçilen ama hasadı doğrudan etkileyen bir konudur. Mayısta küçücük görünen bir domates fidesi, temmuzda bir metreyi aşan bir bitkiye dönüşür. Sık dikilen fideler büyüdükçe birbirini gölgeler, yapraklar arasında hava dolaşmaz ve mantar hastalıkları kolayca yayılır. Öte yandan aşırı seyrek dikim, değerli bahçe alanını boşa harcar ve yabani otlara yer açar. Bu yazıda en yaygın sebzeler için sıra arası ve sıra üzeri mesafeleri bir tabloda topluyor, yükseltilmiş yataklarda ve saksılarda alanı daha verimli kullanmanın yollarını anlatıyoruz.

Sıra arası ve sıra üzeri ne demek?

  • Sıra üzeri: Aynı sıradaki iki bitki arasındaki mesafe.
  • Sıra arası: İki sıra arasındaki mesafe. Geleneksel tarla düzeninde, çapalama ve yürüme için genellikle sıra üzerinden daha geniştir.

Yükseltilmiş yatakta ya da bahçede yürüme yolu ayrıldıysa sıra arası daraltılabilir; bitkiler her yönden eşit mesafede dikildiğinde alan çok daha verimli kullanılır.

Sebze ekim aralıkları tablosu

SebzeSıra üzeriSıra arası (tarla)Yatakta eşit aralık
Domates (sırık)50–60 cm80–100 cm50 cm
Domates (bodur)40–50 cm70–80 cm45 cm
Biber40–50 cm60–70 cm40 cm
Patlıcan50 cm70–80 cm50 cm
Salatalık (sırık)30–40 cm100–120 cm30 cm, destekli
Kabak80–100 cm100–120 cmBitki başına 1 m²
Fasulye (sırık)20–30 cm70–80 cm20 cm, destekli
Fasulye (oturak)10–15 cm40–50 cm15 cm
Bezelye5–8 cm50–60 cm7 cm, destekli
Bakla15–20 cm50–60 cm20 cm
Lahana, karnabahar, brokoli50–60 cm60–70 cm50 cm
Karalahana40–50 cm50–60 cm40 cm
Marul25–30 cm30–40 cm25 cm
Ispanak8–10 cm25–30 cm10 cm
Roka, tere3–5 cm15–20 cmSerpme
Pazı25–30 cm40 cm25 cm
Kuru soğan8–10 cm25–30 cm10 cm
Sarımsak10–15 cm25–30 cm12 cm
Pırasa12–15 cm30–40 cm15 cm
Havuç3–5 cm20–25 cm5 cm
Turp3–5 cm15–20 cm5 cm
Pancar8–10 cm25–30 cm10 cm
Patates30–35 cm60–70 cm30 cm
Mısır25–30 cm70–80 cmBlok hâlinde, 30 cm

Bu değerler genel bir rehberdir. Tohum paketinde çeşit için önerilen mesafe yazıyorsa ona öncelik verin; bazı çeşitler belirgin şekilde daha iri ya da daha küçük olabilir.

Mesafeyi neye göre ayarlamalı?

  • Çeşidin olgun boyu: Sırık domates bodur domatesten, kış lahanası erkenci lahanadan daha fazla alan ister.
  • Toprağın verimliliği: Organik maddesi yüksek, iyi beslenen topraklarda bitkiler daha iri olur; mesafeyi biraz artırmak gerekebilir.
  • Mevsim ve iklim: Nemli ve serin dönemlerde mantar riskini azaltmak için mesafeyi geniş tutun. Kurak ve sıcak dönemlerde biraz daha sık dikim toprağı gölgeler ve nemi korur.
  • Hasat şekli: Marulu baş olarak değil yaprak yaprak hasat edecekseniz daha sık dikebilirsiniz.

Tohumla ekimde seyreltme

Havuç, turp, ıspanak ve pancar gibi doğrudan ekilen sebzelerde tohumlar genellikle sık ekilir, çünkü her tohum çimlenmez. Fideler 2–4 yapraklı olduğunda tablodaki sıra üzeri mesafeye göre seyreltilmelidir. Seyreltme yapılmayan havuç sıralarında kökler incelir ve birbirine dolanır. Seyreltmeyi nemli toprakta yapın ve kalan bitkilerin köklerini zedelememek için fazlalıkları çekmek yerine makasla dipten kesin. Seyreltilen genç ıspanak ve roka yaprakları salatada değerlendirilebilir.

Tohumların doğru derinliğe ekilmesi için tohum ekim derinliği tablosu yazımıza da göz atabilirsiniz.

Fide dikiminde pratik yöntemler

  1. İp ve kazık: Sıra boyunca bir ip gerin; düz sıra hem görüntü hem bakım açısından kolaylık sağlar.
  2. Ölçü çubuğu: Bir çıtanın üzerine 10'ar santimlik işaretler koyun; her dikimde yeniden ölçmek zorunda kalmazsınız.
  3. Şaşırtmalı dikim: Komşu sıralardaki bitkileri karşı karşıya değil, zikzak düzende dikin. Bu yöntem aynı alana yaklaşık %15 daha fazla bitki sığdırır ve ışıktan daha iyi yararlanılmasını sağlar.
  4. Dikim aleti: Sivri uçlu bir dikim aleti aynı derinlikte, hızlı ve düzgün delikler açar.

Fideleri viyolde hazırlamak, dikimde hem zaman hem de düzen kazandırır.

Yükseltilmiş yatakta yoğun dikim

Yükseltilmiş yatakta üzerine basılmadığı için toprak sıkışmaz ve kökler daha derine iner. Bu sayede bitkiler tarla düzenine göre daha sık dikilebilir. Yaygın bir yaklaşım, yatağı 30 × 30 cm'lik karelere bölmektir:

Kare başına bitkiÖrnek sebzeler
1 bitkiDomates, biber, patlıcan, lahana, brokoli
4 bitkiMarul, pazı, karalahana, maydanoz
9 bitkiIspanak, pancar, sarımsak, kuru soğan, bezelye
16 bitkiHavuç, turp, taze soğan

Yoğun dikimin işe yaraması için toprağın organik maddece zengin olması ve düzenli beslenmesi şarttır. Yükseltilmiş yatak kurmanın adımları için yükseltilmiş bahçe yatağı kurulumu yazımıza bakabilirsiniz.

Kış bahçesinde aralık

Kasım ve aralık aylarında dikilen ıspanak, marul, karalahana ve pırasa gibi kışlık sebzelerde, yaz sebzelerine göre biraz daha geniş aralık bırakmak iyi bir fikirdir. Kışın yapraklar yavaş kurur; sık dikilen bitkilerde mildiyö ve yaprak lekeleri hızla yayılır. Kışın yetiştirilebilecek sebzelerin listesi için kışlık sebzeler listesi yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

  • Fidenin bugünkü boyuna bakmak: Mesafe her zaman bitkinin olgun boyuna göre belirlenir.
  • Seyreltmeyi ertelemek: Geç kalınan seyreltme, kalan bitkilerin köklerini de zedeler.
  • Sırık sebzelerde desteği unutmak: Domates, salatalık ve sırık fasulye desteksiz bırakıldığında yere yatar ve önerilen aralık anlamını yitirir.
  • Her sebzeyi aynı aralıkla dikmek: Marul ile lahananın alan ihtiyacı arasında iki kat fark vardır.

Doğru sebze ekim aralıkları, daha az hastalık, daha kolay bakım ve daha bol hasat demektir. Tabloyu yazdırıp bahçe defterinize eklemek, her sezon aynı soruyu yeniden sormaktan kurtarır. Toprak hazırlığının adımları için bahçe toprağı hazırlığı yazımızdan yararlanabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Raco Fide Dikme AletiRaco Fide Dikme Aleti450 TL
45 Göz Yuvarlak Fide Viyolü45 Göz Yuvarlak Fide Viyolü55 TL
Modüler Yükseltilmiş Bahçe Sebze Yatağı No:2 (85x60)Modüler Yükseltilmiş Bahçe Sebze Yatağı No:2 (85x60)2.300 TL
Karnabahar Fidesi – Süt Beyazı, Sıkı Baş, 6 AdetKarnabahar Fidesi – Süt Beyazı, Sıkı Baş, 6 Adet335 TL

Sık Sorulan Sorular

Domates fidesi kaç cm arayla dikilir?

Sırık domates sıra üzeri 50–60 cm, sıra arası 80–100 cm; bodur domates ise sıra üzeri 40–50 cm arayla dikilir.

Marul kaç cm arayla dikilir?

Baş marul için sıra üzeri 25–30 cm, sıra arası 30–40 cm uygundur. Yaprak yaprak hasat edilecek marullar biraz daha sık dikilebilir.

Havuç tohumu nasıl seyreltilir?

Fideler 2–4 yapraklı olduğunda bitkiler arasında 3–5 cm kalacak şekilde fazlalıklar dipten kesilerek seyreltilir.

Yükseltilmiş yatakta sebzeler daha sık dikilebilir mi?

Evet. Toprak sıkışmadığı için 30 × 30 cm'lik karelerde domatesten bir, maruldan dört, ıspanaktan dokuz, havuçtan on altı bitki yetiştirilebilir.

MÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü