İçeriğe geç
Ana Sayfa › Ekim Takvimi › Kasım Ayında Hangi Fideler Dikilir? Lahana, Marul, Brokoli ve Çilek Fidesi
Ekim Takvimi

Kasım Ayında Hangi Fideler Dikilir? Lahana, Marul, Brokoli ve Çilek Fidesi

Kasımda bahçe boş kalmak zorunda değil. Ilık bölgelerde lahana, marul, brokoli, soğan ve çilek fideleri hâlâ dikilebilir; soğuk bölgelerde ise örtü altında üretim sürer. Hangi fidenin nerede, nasıl dikileceğini adım adım anlattık.

Mehmet Fatih Çelik
· 5 dk okuma
Dikime hazır, iri yapraklı genç lahanagil fideleri

Fotoğraf: Forest & Kim Starr · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Kasım ayında Akdeniz, Ege ve Marmara kıyıları gibi kışı ılık geçen bölgelerde lahana, karalahana, brokoli, marul, kıvırcık, yeşil soğan ve çilek fideleri açık alana dikilebilir. İç ve Doğu Anadolu'da açık alana fide dikimi için geç kalınmıştır; bu bölgelerde marul ve roka gibi yeşillikler sera, tünel ya da mini sera altında yetiştirilir.

Ekim ayında başlayan kışlık bahçe hazırlığı kasımda da devam eder. Pek çok kişi soğuklar başlayınca bahçe işinin bittiğini düşünür; oysa kışı yumuşak geçen bölgelerde kasım, kışlık sebzelerin fidelerini toprağa yerleştirmek için hâlâ uygun bir aydır. Bu yazıda kasım ayında hangi fideler dikilir sorusunu bölgelere göre cevaplıyor, fidelerin soğuğa dayanıklı kökleşmesi için dikimde nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Kasımda fide dikimi için önce bölgenize bakın

Türkiye'de kasım ayı bölgeden bölgeye çok farklı geçer. Antalya'da hava hâlâ ılıkken Erzurum'da ilk kar yağmış olabilir. Bu yüzden fide dikiminde takvimden çok bölgenin ilk sert don tarihi belirleyicidir. Genel bir kural olarak, fidenin ilk sert dondan önce en az üç dört hafta kök tutacak zamanı olmalıdır.

  • Akdeniz ve Ege kıyıları: Kasım, kışlık fidelerin dikimi için hâlâ verimli bir aydır. Lahanagiller, marul ve çilek rahatlıkla dikilir.
  • Marmara ve Karadeniz kıyıları: Ayın ilk yarısında dikim yapılabilir. İkinci yarıda dikilen fideler için örtü hazır tutulmalıdır.
  • İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu'nun yüksek kesimleri: Açık alana fide dikimi için geç kalınmıştır. Bu bölgelerde sera, plastik tünel ya da balkonda mini sera ile yeşillik üretimi sürdürülür.

Bölgenizin kış ekimini ayrıntılı görmek isterseniz Akdeniz kış ekimi ve İç Anadolu kış ekimi yazılarımız her iki iklim için ayrı takvim sunuyor.

Kasım ayında hangi fideler dikilir?

Kışlık bahçede en çok tercih edilen fideler serin havayı seven, hafif donlara dayanabilen türlerdir. Aşağıdaki liste ılık bölgeler içindir; soğuk bölgelerde bu fideler ancak örtü altında yetişir.

Lahana ve karalahana fidesi

Beyaz lahana, kırmızı lahana ve karalahana kasımın en dayanıklı fideleridir. Kök tutmuş bir lahana fidesi hafif donlardan zarar görmez. Fideler sıra üzeri 40–50 cm, sıra arası 50–60 cm aralıkla dikilir. Lahanagiller derin dikimi sever; fide, gövdesi ilk gerçek yaprakların altına kadar toprağa gömülebilir. Bu, gövdenin rüzgârda sallanmasını önler. Bakım ayrıntıları için lahana ve karalahana yetiştirme yazımıza bakabilirsiniz.

Brokoli ve karnabahar fidesi

Brokoli ve karnabahar için en uygun dikim zamanı ekim ayıdır; kasımda yalnız kışı ılık geçen kıyı bölgelerinde dikim önerilir. Geç dikilen karnabahar baş bağlamadan soğuğa yakalanabilir. Brokoli bu konuda daha esnektir; ana baş kesildikten sonra yan sürgünlerden de ürün verir. Ayrıntılar için brokoli yetiştirme ve karnabahar yetiştirme yazılarımız yol gösterir.

Marul ve kıvırcık fidesi

Kışlık marul ve kıvırcık fideleri kasımda ılık bölgelerde açık alana, soğuk bölgelerde tünel altına dikilir. Marulda lahananın tersine derin dikim yapılmaz: kök boğazı toprak hizasında kalmalıdır, aksi hâlde kışın nemli toprakta çürüme başlar. Fideler 25–30 cm aralıkla dikilir. Soğukta marul yetiştirmenin püf noktalarını kışlık marul yetiştirme yazımızda topladık.

Yeşil soğan ve pırasa fidesi

Taze soğan fidesi ve pırasa fidesi kasımda ılık bölgelerde dikilebilir. Soğan fideleri 8–10 cm aralıkla, sık sıralar hâlinde dikilir ve kış boyunca taze soğan olarak hasat edilir. Pırasa için en uygun zaman eylül–ekimdir; kasımda dikilen pırasa daha ince kalır ama ılık kıyılarda yine ürün verir.

Çilek fidesi

Çilek fidesi dikimi için ekim ve kasım, ılık bölgelerde en verimli dönemdir. Sonbaharda dikilen fideler kışın kök geliştirir ve ilkbaharda erkenden çiçeklenir. Fideler 25–30 cm aralıkla, taç kısmı toprağa gömülmeden dikilir. Adım adım uygulama için sonbaharda çilek fidesi dikimi yazımız hazır.

Kış boyunca bahçede kalabilecek diğer sebzeleri toplu görmek için kışlık sebzeler listesi yazımıza göz atabilirsiniz.

Fide dikiminde dikkat edilecekler

Kasımda dikilen fide, ilkbaharda dikilenden farklı olarak hızla soğuyan bir toprakla karşılaşır. Bu yüzden dikim işinin birkaç ayrıntısı daha önemli hâle gelir.

Sağlam fide seçin. Kalın gövdeli, 4–6 gerçek yapraklı, yaprakları sararmamış ve kökleri saksıyı sarmış fideler kışa daha iyi dayanır. Boylanmış, ince gövdeli fideler soğukta zorlanır.

Dikim saatini iyi seçin. Rüzgârsız bir günün öğleden sonrası idealdir. Toprak gündüz ısısını korur, fide gece serinliğine kök tutmaya başlamış olarak girer.

Toprağı hazırlayın. Dikim çukuruna bir avuç olgun kompost ya da solucan gübresi karıştırmak, köklerin hızlı gelişmesine yardım eder. Kışın bol azotlu kimyasal gübre vermek ise yumuşak, suya doymuş bir doku oluşturur ve bitkiyi dona karşı hassaslaştırır. Toprak hazırlığının ayrıntıları için bahçe toprağı hazırlığı yazımıza bakabilirsiniz.

Düzgün çukur açın. Fide dikme aleti ile toprağa eşit derinlikte çukurlar açmak, hem işi hızlandırır hem de her fidenin aynı derinliğe dikilmesini sağlar.

Can suyunu unutmayın. Dikimden hemen sonra her fidenin dibine bol can suyu verin. Bu su, köklerle toprak arasındaki hava boşluklarını kapatır. Sıvı solucan gübresini can suyuna katmak, ürün açıklamasına göre kök gelişimini destekler ve bitkinin soğuk gibi stres koşullarına dayanmasına yardımcı olur.

Kışa giren fideleri soğuktan koruyun

Kasımda dikilen fideler için en büyük risk, kök tutmadan gelen ilk sert dondur. Birkaç basit önlem bu riski büyük ölçüde azaltır:

  • Malç serin: Fidelerin çevresine kuru yaprak, saman ya da kompost serip toprağın ısısını koruyun.
  • Örtü hazır tutun: Don uyarısı olan gecelerde fideleri tülbent örtü ya da agril ile örtün; sabah güneş çıkınca açın.
  • Tünel kurun: Soğuk bölgelerde birkaç kemer ve sera naylonu ile basit bir tünel, marul ve roka üretimini kışın da sürdürmenizi sağlar.
  • Sulamayı azaltın: Kışın toprak geç kurur. Fazla su hem kökleri çürütür hem de toprağı dona karşı hassaslaştırır.

Ani soğuklarda alınabilecek diğer önlemler için bitkileri dondan koruma yolları yazımıza bakın.

Balkonda ve bahçe yatağında kasım fidesi

Bahçeniz yoksa da kasım fidesinden vazgeçmeniz gerekmez. Marul, kıvırcık, roka ve yeşil soğan fideleri balkonda derin saksılarda ya da yükseltilmiş bahçe yataklarında rahatlıkla yetişir. Yükseltilmiş yatak, suyu iyi süzdüğü için kışın kök çürümesi riskini azaltır ve güneşli bir köşeye yerleştirildiğinde toprağı zemin toprağından daha erken ısınır. Soğuk gecelerde yatağın üzerine bir örtü germek yeterli korumayı sağlar. Balkonda kış ekimi için mini sera ile balkonda kış ekimi yazımız pratik bir başlangıç sunuyor.

Kasım fidesi için kısa özet

Kasım ayında hangi fideler dikilir sorusunun kısa cevabı şudur: Ilık bölgelerde lahana, karalahana, brokoli, marul, kıvırcık, yeşil soğan ve çilek; soğuk bölgelerde ise yalnız örtü altında marul ve roka gibi yeşillikler. Sağlam fide, iyi hazırlanmış toprak, bol can suyu ve dona karşı hazır bir örtü, kışlık bahçenin başarısını belirler. Hangi fidenin sizin bölgenize uygun olduğundan emin olamazsanız müşteri hizmetlerimize (+90 553 727 2929) danışabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
Kış Sebze Bahçesi Fide Paketi – 4 Çeşit, 24 FideKış Sebze Bahçesi Fide Paketi – 4 Çeşit, 24 Fide910 TL
Brokoli Fidesi – Yeşil Baş, 6 AdetBrokoli Fidesi – Yeşil Baş, 6 Adet379 TL
Beyaz Lahana Fidesi – Basık Yuvarlak Baş, 6 AdetBeyaz Lahana Fidesi – Basık Yuvarlak Baş, 6 Adet335 TL
HasTürk Sıvı Solucan GübresiHasTürk Sıvı Solucan Gübresi350 TL

Sık Sorulan Sorular

Kasımda fide dikilir mi?

Kışı ılık geçen Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarında kasımda lahana, brokoli, marul, yeşil soğan ve çilek fidesi dikilebilir. İç ve Doğu Anadolu'da açık alana dikim için geç kalınmıştır; bu bölgelerde örtü altında üretim yapılır.

Kasımda dikilen lahana fidesi dona dayanır mı?

Kök tutmuş lahana ve karalahana fideleri hafif donlara dayanır. Dikimden sonraki ilk haftalarda sert don beklenen gecelerde fideleri örtmek kök tutma süresini güvenceye alır.

Marul fidesi ne kadar derine dikilir?

Marul fidesi kök boğazı toprak hizasında kalacak şekilde dikilir. Derine dikilen marul kışın nemli toprakta çürüyebilir; lahanagillerde ise gövdeyi ilk yapraklara kadar gömmek uygundur.

Kasımda dikilen fideye gübre verilir mi?

Dikim çukuruna olgun kompost ya da solucan gübresi karıştırmak yeterlidir. Kışın bol azotlu gübre vermek dokuyu yumuşatır ve fideyi dona karşı hassaslaştırır.

Mehmet Fatih Çelik
HasTürk Gübre Kurucusu

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profili

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü