Aralık Ayında Hangi Meyve Fidanları Dikilir? Çıplak Köklü Fidan ve Don Arası Günler
Aralık, yaprağını döken meyve fidanlarının uykuda olduğu, çıplak köklü fidan dikimi için hâlâ uygun bir aydır. Hangi türlerin bu ay dikileceğini, bölgeye göre zamanlamayı, toprağın dikime hazır olduğunu anlamanın yolunu ve dikimden sonraki kış bakımını anlattık.

Aralık ayında yaprağını döken meyve fidanları dikilir: elma, armut, ayva, erik, kiraz, vişne, ceviz, fındık ve asma. Ilık kıyılarda bütün ay dikim yapılabilir; iç ve soğuk bölgelerde yalnız toprağın donmadığı ve çamur olmadığı günlerde dikilir. Soğuğa hassas şeftali, kayısı, badem, nar ve incir soğuk bölgelerde şubat–mart dikimine bırakılır.
Meyve fidanları yapraklarını döktükten sonra uykuya girer ve bu dönemde sökülüp yeniden dikilmekten en az etkilenir. Aralık bu uyku döneminin ortasıdır. Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir sorusunun cevabı bu yüzden bölgeye ve toprağın durumuna bağlıdır: Ilık kıyılarda dikim bütün ay sürer, soğuk bölgelerde ise yalnız donsuz günlerde yapılır. Aşağıda türleri, bölgeleri ve dikim gününü nasıl seçeceğinizi sırayla anlattık.
Aralıkta fidan dikimi neden mümkün?
Yaprağını döken bir fidanın kökleri, toprak sıcaklığı birkaç derecenin üzerinde kaldıkça kış boyunca yavaşça gelişmeye devam eder. Fidan yaprak taşımadığı için su kaybı azdır; dikimde kopan ince kökler ilkbahar gelmeden yenilenir. Bu yüzden kış başında dikilen bir fidan, ilkbaharda dikilene göre sürgün vermeye daha hazır başlar.
Aralık dikiminin iki koşulu vardır: Toprak donmuş olmamalı ve su ile doymuş çamur hâlinde olmamalıdır. Donmuş toprak kökün etrafına oturmaz; çamur ise sıkışır ve kökü havasız bırakır. Bu iki durumdan biri varsa dikim birkaç gün ertelenir.
Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir?
Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir sorusunu türlere göre şöyle özetleyebiliriz:
| Tür | Aralıkta dikim | Not |
|---|---|---|
| Elma, armut, ayva | Uygun | Soğuğa dayanıklı; çıplak köklü dikime iyi uyum sağlar |
| Erik, kiraz, vişne | Uygun | Toprak tavındayken dikilir, kökler bekletilmez |
| Ceviz, fındık | Uygun | Kazık kökü kırılmadan, derin çukura dikilir |
| Asma (köklü çubuk) | Uygun | Ilık bölgelerde aralıkta, soğuk bölgelerde ilkbaharda |
| Şeftali, kayısı, badem | Bölgeye bağlı | Ilık kıyılarda dikilir; soğuk bölgelerde şubat–mart beklenir |
| Nar, incir | Bölgeye bağlı | Soğuğa hassas; iç bölgelerde ilkbahar dikimi daha güvenlidir |
| Turunçgiller, avokado | Uygun değil | Kışı yaprakla geçiren türler; ilkbaharda dikilir |
Çıplak köklü fidan, yalnız uyku dönemindeki yaprak döken türler için uygundur. Turunçgil ve avokado gibi her dem yeşil türler tüplü olarak satılır ve kışın dikilmez. Fidanın kökü topraksız geldiyse dikim adımları için çıplak köklü fidan dikimi rehberine bakabilirsiniz.
Bölgelere göre aralık dikimi
Türkiye'de aynı ay, kıyı ile iç bölge arasında çok farklı geçer. Kendi bölgenizdeki durumu şöyle değerlendirebilirsiniz:
| Bölge | Aralıktaki durum | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Akdeniz ve Ege kıyıları | Toprak nadiren donar | Bütün ay dikim yapılır; yağmurdan hemen sonraki günler atlanır |
| Marmara ve Karadeniz kıyıları | Ara ara don, sık yağış | Toprak tavına geldiği kuru günlerde dikilir |
| İç Anadolu, Göller | Gece donları sık, toprak üstü donabilir | Öğlen toprağı çözülen günlerde dikilir ya da şubat sonuna bırakılır |
| Doğu ve soğuk yaylalar | Toprak uzun süre donuk | Dikim ilkbahara ertelenir; fidan bekletme yöntemiyle saklanır |
Kasım ayında dikilecek türler ve kasımdaki zamanlama için kasımda fidan dikimi yazısı bu tablonun bir önceki adımıdır.
Dikim günü nasıl seçilir?
Aralıkta en sık yapılan hata, takvime bakıp toprağa bakmadan dikim yapmaktır. Dikim gününü şu sırayla seçin:
- 1Hava tahminine bakın
Dikimden sonraki iki üç gün için sert don beklenmeyen bir aralık seçin.
- 2Toprağı elinizle yoklayın
Bir avuç toprağı sıkın; top olup bırakınca dağılıyorsa tavdadır, yapışıp çamur oluyorsa bekleyin.
- 3Kökleri suya yatırın
Çıplak kökleri dikimden önce birkaç saat suda bekletin; kurumuş ve kırık kök uçlarını kesin.
- 4Çukuru önceden açın
Toprağı havalandırmak için çukuru mümkünse birkaç gün önce açın; ayrıntılar fidan çukuru rehberimizde.
- 5Öğle saatlerinde dikin
Soğuk bölgelerde toprağın en yumuşak olduğu öğle saatlerinde dikip hemen can suyu verin.
Dikim çukurunun ölçüsü, toprak karışımı ve dipteki drenaj için fidan çukuru nasıl hazırlanır yazısında adım adım bir anlatım var. Çukuru doldururken bahçe toprağını organik maddeyle zenginleştirmek, genç köklerin kışın da yavaş gelişmesine yardım eder.
Fidanı dikime kadar bekletmek
Fidanı aldığınız gün toprak donuk ya da çamursa, fidanı açıkta bırakmayın. Kökler birkaç saat rüzgâr ve soğukta kalırsa ince kökler kurur. Bunun yerine fidanı geçici olarak toprağa yatırın: Bahçenin rüzgâr almayan bir köşesinde sığ bir hendek açın, fidanı eğik yatırın ve köklerini nemli toprakla örtün. Bu yöntemle fidan, uygun güne kadar birkaç hafta sağlıklı bekler.
Bahçeniz yoksa kökleri nemli talaş ya da torbaya sarıp serin, donmayan ve karanlık bir yerde (depo, garaj) tutabilirsiniz. Kökler hiçbir zaman tamamen kurumamalı, ama su içinde günlerce de bekletilmemelidir.
Dikimden sonra aralık bakımı
Kış dikiminden sonraki ilk haftalar fidanın toprağa oturduğu dönemdir. Şu işler fidanı korur:
- Kazık: Fidanı rüzgârın estiği yöne çakılan bir kazığa yumuşak bir bağla, gövdeyi sıkmadan bağlayın. Kök bölgesi oynarsa yeni kökler kopar.
- Çanak ve malç: Gövdenin çevresinde sulama çanağı açın, üstüne saman ya da yaprak malçı serin. Malç toprağın donmasını geciktirir; gövdeye yaslanmamasına dikkat edin.
- Sulama: Can suyundan sonra kış yağışı genellikle yeter. Yağışsız ve donsuz geçen uzun dönemlerde toprak derinden kuruduysa ılık bir günde sulayın.
- Gövde koruması: Güneyden gelen kış güneşi ile gece donu arasındaki fark gövdede çatlak açabilir. Bunun için ağaç gövdesine kireç badanası uygulanabilir.
- Don önlemi: Sert don bekleniyorsa genç fidanın gövdesini çuval bezi ya da tülbentle sarın; diğer yöntemler için bitkileri dondan koruma yolları yazısına bakın.
Kışın fidana azotlu gübre verilmez; fidan uykudayken besini kullanmaz. Çukura karıştırılan olgun organik madde ve toprak düzenleyiciler ise ilkbaharda kök uyandığında hazır bekler.
Aralıkta dikilmemesi gereken fidanlar
Her fidan kış dikimine uygun değildir. Limon, portakal ve mandalina gibi turunçgiller ile avokado kışı yapraklı geçirir; soğuk toprakta kök yenileyemez ve donda zarar görür. Bunlar ilkbaharda, son donlardan sonra dikilir. Zeytin ılık kıyılarda sonbaharda dikilebilir ama soğuk bölgelerde ilkbahar beklenmelidir; ayrıntılar zeytin fidanı dikimi yazısında. Soğuk bölgelerde şeftali, kayısı, badem, nar ve incir de kışın dikilirse donda gövde ve kök zararı görebilir; bu türleri şubat sonu ile mart arasında dikmek daha güvenlidir.
Kısaca aralık fidan takvimi
Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir sorusunun kısa cevabı: Yaprağını döken türler, toprak donmadığı ve çamur olmadığı sürece dikilir. Aşağıdaki takvim, türlerin genel dikim penceresini gösterir; kendi bölgenizde bu pencere kıyıda daha geniş, iç bölgelerde daha dardır.
Fidan seçimi, toprak hazırlığı ya da bölgenize uygun tür konusunda sorularınız için müşteri hizmetlerimize (+90 553 727 2929) ulaşabilirsiniz.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Aralıkta fidan dikilir mi?
Evet. Yaprağını döken meyve fidanları aralıkta dikilebilir. Koşul, toprağın donmamış ve çamur hâlinde olmamasıdır; soğuk bölgelerde yalnız öğlen toprağı çözülen günler seçilir.
Hangi fidanlar kışın dikilmez?
Turunçgiller ve avokado gibi kışı yapraklı geçiren türler kışın dikilmez. Soğuk bölgelerde şeftali, kayısı, badem, nar ve incir de ilkbahara bırakılır.
Toprak donmuşsa fidanı nasıl saklarım?
Fidanı rüzgâr almayan bir köşede sığ bir hendeğe eğik yatırın ve köklerini nemli toprakla örtün. Bahçe yoksa kökleri nemli talaşa sarıp serin ve donmayan bir yerde tutun.
Aralıkta dikilen fidan sulanır mı?
Dikimden hemen sonra bol can suyu verilir. Sonrasında kış yağışı çoğu zaman yeter; uzun süre yağış yoksa ve toprak kuruduysa ılık bir günde sulama yapılır.











Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.