İçeriğe geç
Ana Sayfa › Ekim Takvimi › Aralık Ayında Hangi Meyve Fidanları Dikilir? Çıplak Köklü Fidan ve Don Arası Günler
Ekim Takvimi

Aralık Ayında Hangi Meyve Fidanları Dikilir? Çıplak Köklü Fidan ve Don Arası Günler

Aralık, yaprağını döken meyve fidanlarının uykuda olduğu, çıplak köklü fidan dikimi için hâlâ uygun bir aydır. Hangi türlerin bu ay dikileceğini, bölgeye göre zamanlamayı, toprağın dikime hazır olduğunu anlamanın yolunu ve dikimden sonraki kış bakımını anlattık.

Halil İbrahim Çelik
· 5 dk okuma
Bahçe toprağında kazılmış fidan dikim çukuru ve dibinde drenaj küreği
Kısaca

Aralık ayında yaprağını döken meyve fidanları dikilir: elma, armut, ayva, erik, kiraz, vişne, ceviz, fındık ve asma. Ilık kıyılarda bütün ay dikim yapılabilir; iç ve soğuk bölgelerde yalnız toprağın donmadığı ve çamur olmadığı günlerde dikilir. Soğuğa hassas şeftali, kayısı, badem, nar ve incir soğuk bölgelerde şubat–mart dikimine bırakılır.

Meyve fidanları yapraklarını döktükten sonra uykuya girer ve bu dönemde sökülüp yeniden dikilmekten en az etkilenir. Aralık bu uyku döneminin ortasıdır. Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir sorusunun cevabı bu yüzden bölgeye ve toprağın durumuna bağlıdır: Ilık kıyılarda dikim bütün ay sürer, soğuk bölgelerde ise yalnız donsuz günlerde yapılır. Aşağıda türleri, bölgeleri ve dikim gününü nasıl seçeceğinizi sırayla anlattık.

Aralıkta fidan dikimi neden mümkün?

Yaprağını döken bir fidanın kökleri, toprak sıcaklığı birkaç derecenin üzerinde kaldıkça kış boyunca yavaşça gelişmeye devam eder. Fidan yaprak taşımadığı için su kaybı azdır; dikimde kopan ince kökler ilkbahar gelmeden yenilenir. Bu yüzden kış başında dikilen bir fidan, ilkbaharda dikilene göre sürgün vermeye daha hazır başlar.

Aralık dikiminin iki koşulu vardır: Toprak donmuş olmamalı ve su ile doymuş çamur hâlinde olmamalıdır. Donmuş toprak kökün etrafına oturmaz; çamur ise sıkışır ve kökü havasız bırakır. Bu iki durumdan biri varsa dikim birkaç gün ertelenir.

Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir?

Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir sorusunu türlere göre şöyle özetleyebiliriz:

TürAralıkta dikimNot
Elma, armut, ayvaUygunSoğuğa dayanıklı; çıplak köklü dikime iyi uyum sağlar
Erik, kiraz, vişneUygunToprak tavındayken dikilir, kökler bekletilmez
Ceviz, fındıkUygunKazık kökü kırılmadan, derin çukura dikilir
Asma (köklü çubuk)UygunIlık bölgelerde aralıkta, soğuk bölgelerde ilkbaharda
Şeftali, kayısı, bademBölgeye bağlıIlık kıyılarda dikilir; soğuk bölgelerde şubat–mart beklenir
Nar, incirBölgeye bağlıSoğuğa hassas; iç bölgelerde ilkbahar dikimi daha güvenlidir
Turunçgiller, avokadoUygun değilKışı yaprakla geçiren türler; ilkbaharda dikilir

Çıplak köklü fidan, yalnız uyku dönemindeki yaprak döken türler için uygundur. Turunçgil ve avokado gibi her dem yeşil türler tüplü olarak satılır ve kışın dikilmez. Fidanın kökü topraksız geldiyse dikim adımları için çıplak köklü fidan dikimi rehberine bakabilirsiniz.

Bölgelere göre aralık dikimi

Türkiye'de aynı ay, kıyı ile iç bölge arasında çok farklı geçer. Kendi bölgenizdeki durumu şöyle değerlendirebilirsiniz:

BölgeAralıktaki durumNe yapılır?
Akdeniz ve Ege kıyılarıToprak nadiren donarBütün ay dikim yapılır; yağmurdan hemen sonraki günler atlanır
Marmara ve Karadeniz kıyılarıAra ara don, sık yağışToprak tavına geldiği kuru günlerde dikilir
İç Anadolu, GöllerGece donları sık, toprak üstü donabilirÖğlen toprağı çözülen günlerde dikilir ya da şubat sonuna bırakılır
Doğu ve soğuk yaylalarToprak uzun süre donukDikim ilkbahara ertelenir; fidan bekletme yöntemiyle saklanır

Kasım ayında dikilecek türler ve kasımdaki zamanlama için kasımda fidan dikimi yazısı bu tablonun bir önceki adımıdır.

Dikim günü nasıl seçilir?

Aralıkta en sık yapılan hata, takvime bakıp toprağa bakmadan dikim yapmaktır. Dikim gününü şu sırayla seçin:

  1. 1
    Hava tahminine bakın

    Dikimden sonraki iki üç gün için sert don beklenmeyen bir aralık seçin.

  2. 2
    Toprağı elinizle yoklayın

    Bir avuç toprağı sıkın; top olup bırakınca dağılıyorsa tavdadır, yapışıp çamur oluyorsa bekleyin.

  3. 3
    Kökleri suya yatırın

    Çıplak kökleri dikimden önce birkaç saat suda bekletin; kurumuş ve kırık kök uçlarını kesin.

  4. 4
    Çukuru önceden açın

    Toprağı havalandırmak için çukuru mümkünse birkaç gün önce açın; ayrıntılar fidan çukuru rehberimizde.

  5. 5
    Öğle saatlerinde dikin

    Soğuk bölgelerde toprağın en yumuşak olduğu öğle saatlerinde dikip hemen can suyu verin.

Dikim çukurunun ölçüsü, toprak karışımı ve dipteki drenaj için fidan çukuru nasıl hazırlanır yazısında adım adım bir anlatım var. Çukuru doldururken bahçe toprağını organik maddeyle zenginleştirmek, genç köklerin kışın da yavaş gelişmesine yardım eder.

Fidanı dikime kadar bekletmek

Fidanı aldığınız gün toprak donuk ya da çamursa, fidanı açıkta bırakmayın. Kökler birkaç saat rüzgâr ve soğukta kalırsa ince kökler kurur. Bunun yerine fidanı geçici olarak toprağa yatırın: Bahçenin rüzgâr almayan bir köşesinde sığ bir hendek açın, fidanı eğik yatırın ve köklerini nemli toprakla örtün. Bu yöntemle fidan, uygun güne kadar birkaç hafta sağlıklı bekler.

Bahçeniz yoksa kökleri nemli talaş ya da torbaya sarıp serin, donmayan ve karanlık bir yerde (depo, garaj) tutabilirsiniz. Kökler hiçbir zaman tamamen kurumamalı, ama su içinde günlerce de bekletilmemelidir.

Dikimden sonra aralık bakımı

Kış dikiminden sonraki ilk haftalar fidanın toprağa oturduğu dönemdir. Şu işler fidanı korur:

  • Kazık: Fidanı rüzgârın estiği yöne çakılan bir kazığa yumuşak bir bağla, gövdeyi sıkmadan bağlayın. Kök bölgesi oynarsa yeni kökler kopar.
  • Çanak ve malç: Gövdenin çevresinde sulama çanağı açın, üstüne saman ya da yaprak malçı serin. Malç toprağın donmasını geciktirir; gövdeye yaslanmamasına dikkat edin.
  • Sulama: Can suyundan sonra kış yağışı genellikle yeter. Yağışsız ve donsuz geçen uzun dönemlerde toprak derinden kuruduysa ılık bir günde sulayın.
  • Gövde koruması: Güneyden gelen kış güneşi ile gece donu arasındaki fark gövdede çatlak açabilir. Bunun için ağaç gövdesine kireç badanası uygulanabilir.
  • Don önlemi: Sert don bekleniyorsa genç fidanın gövdesini çuval bezi ya da tülbentle sarın; diğer yöntemler için bitkileri dondan koruma yolları yazısına bakın.

Kışın fidana azotlu gübre verilmez; fidan uykudayken besini kullanmaz. Çukura karıştırılan olgun organik madde ve toprak düzenleyiciler ise ilkbaharda kök uyandığında hazır bekler.

Aralıkta dikilmemesi gereken fidanlar

Her fidan kış dikimine uygun değildir. Limon, portakal ve mandalina gibi turunçgiller ile avokado kışı yapraklı geçirir; soğuk toprakta kök yenileyemez ve donda zarar görür. Bunlar ilkbaharda, son donlardan sonra dikilir. Zeytin ılık kıyılarda sonbaharda dikilebilir ama soğuk bölgelerde ilkbahar beklenmelidir; ayrıntılar zeytin fidanı dikimi yazısında. Soğuk bölgelerde şeftali, kayısı, badem, nar ve incir de kışın dikilirse donda gövde ve kök zararı görebilir; bu türleri şubat sonu ile mart arasında dikmek daha güvenlidir.

Kısaca aralık fidan takvimi

Aralık ayında hangi meyve fidanları dikilir sorusunun kısa cevabı: Yaprağını döken türler, toprak donmadığı ve çamur olmadığı sürece dikilir. Aşağıdaki takvim, türlerin genel dikim penceresini gösterir; kendi bölgenizde bu pencere kıyıda daha geniş, iç bölgelerde daha dardır.

OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAra
Elma, armut, ayva
Erik, kiraz, vişne
Ceviz ve fındık
Şeftali, kayısı, badem (soğuk bölge)
Nar ve incir (soğuk bölge)
Turunçgiller

Fidan seçimi, toprak hazırlığı ya da bölgenize uygun tür konusunda sorularınız için müşteri hizmetlerimize (+90 553 727 2929) ulaşabilirsiniz.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
HG Fidan ToprağıHG Fidan Toprağı299 TL
HG Organik Sebze Yetiştirme ToprağıHG Organik Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL
Leonardit - Organik Toprak DüzenleyiciLeonardit - Organik Toprak Düzenleyici275 TL
Hastürk Katı Solucan Gübresi 20 KgHastürk Katı Solucan Gübresi 20 Kg1.475 TL

Sık Sorulan Sorular

Aralıkta fidan dikilir mi?

Evet. Yaprağını döken meyve fidanları aralıkta dikilebilir. Koşul, toprağın donmamış ve çamur hâlinde olmamasıdır; soğuk bölgelerde yalnız öğlen toprağı çözülen günler seçilir.

Hangi fidanlar kışın dikilmez?

Turunçgiller ve avokado gibi kışı yapraklı geçiren türler kışın dikilmez. Soğuk bölgelerde şeftali, kayısı, badem, nar ve incir de ilkbahara bırakılır.

Toprak donmuşsa fidanı nasıl saklarım?

Fidanı rüzgâr almayan bir köşede sığ bir hendeğe eğik yatırın ve köklerini nemli toprakla örtün. Bahçe yoksa kökleri nemli talaşa sarıp serin ve donmayan bir yerde tutun.

Aralıkta dikilen fidan sulanır mı?

Dikimden hemen sonra bol can suyu verilir. Sonrasında kış yağışı çoğu zaman yeter; uzun süre yağış yoksa ve toprak kuruduysa ılık bir günde sulama yapılır.

Halil İbrahim Çelik
HasTürk Gübre Yöneticisi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edininLinkedIn profiliInstagram

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü