Kışın Çiçek Açan Bitkiler: Bahçeyi Aralıktan Marta Renklendiren 12 Tür
Kış bahçesi boş ve gri olmak zorunda değil. Aralıktan marta kadar çiçek açan çalılar, çok yıllıklar ve soğanlılarla en soğuk aylarda bile renk ve koku bulmak mümkün.

Fotoğraf: 4028mdk09 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Kışın çiçek açan bitkiler arasında kış yasemini, Noel gülü (Helleborus), kokulu kış çiçeği, defne yapraklı kartopu, kış erikası, kış sıklameni, hercai menekşe, kardelen ve çiğdem öne çıkar. Çalılar ve çok yıllıklar en iyi kasımda dikilir; soğanlılar ise kasım sonuna kadar toprağa gömülür. Çoğu güneşli ya da yarı gölge, süzek bir yer ister.
Kış geldiğinde çoğu bahçe uykuya dalar: Ağaçlar yapraklarını döker, çiçek tarhları boşalır ve bahçe aylarca gri ve kahverengiye bürünür. Oysa doğada kışı bekleyen ve tam da bu aylarda çiçek açan bir grup bitki vardır. Kışın çiçek açan bitkiler, hem bahçeye renk ve koku katar hem de kış ortasında güneşli bir günde uyanan arılara değerli bir besin sunar. Üstelik bu bitkilerin çoğunu dikmek için en doğru zaman tam şu günlerdir. Bu yazıda ülkemizin farklı bölgelerinde rahatlıkla yetişebilecek, aralıktan marta kadar çiçek açan 12 türü, özellikleri ve bakım ipuçlarıyla birlikte tanıtıyoruz.
Kışın çiçek açan bitkiler neden değerlidir?
- Renk: Kışın gri tonları arasında sarı, beyaz ve pembe çiçekler bahçeyi bambaşka bir yere dönüştürür.
- Koku: Kış çiçeklerinin birçoğu, az sayıdaki tozlayıcıyı çekmek için çok güçlü kokular yayar. Kapı önüne dikilen kokulu bir kış çalısı, her girip çıkışta size bir hediye sunar.
- Arılar için besin: Ilık kış günlerinde uçan bal arıları ve yaban arıları için kış çiçekleri en önemli besin kaynaklarından biridir.
- Kesme çiçek: Kış yasemini ve kokulu kış çiçeğinin dalları vazoda da günlerce dayanır.
Çalılar
1. Kış yasemini (Jasminum nudiflorum): Yapraksız yeşil dallarında aralıktan marta kadar parlak sarı çiçekler açar. Kokusu yoktur ama soğuğa çok dayanıklıdır ve neredeyse her toprakta yetişir. Duvar önlerine, istinat duvarlarından sarkacak şekilde ya da çit olarak dikilebilir. Çiçeklenme bittikten sonra budanır.
2. Kokulu kış çiçeği (Chimonanthus praecox): Kış ortasında yapraksız dallarında açan, sarı ve mumsu çiçekleri bahçenin her yerini saran tatlı bir koku yayar. Güneşli ve korunaklı bir köşeyi sever. Çiçek açması için dikimden sonra birkaç yıl beklemek gerekebilir; ama beklemeye değer.
3. Defne yapraklı kartopu (Viburnum tinus): Her dem yeşil yaprakları ve kasımdan nisana kadar açan pembe tomurcuklu beyaz çiçek demetleriyle Akdeniz iklimine çok uygun bir çalıdır. Kuraklığa dayanıklıdır, çit olarak da kullanılır. Ege ve Akdeniz bahçeleri için en kolay kış çiçeklerinden biridir.
4. Cadı fındığı (Hamamelis): Ocak ve şubatta yapraksız dallarında ince, şerit gibi kıvrık sarı, turuncu ya da kırmızı çiçekler açar ve hafif bir koku yayar. Asidik ve nemli toprakları sever; Karadeniz ve Marmara bahçeleri için uygundur.
5. Kış erikası (Erica carnea): Alçak, yayılıcı bir çalıdır; pembe, beyaz ya da mor çiçekleriyle kışın tarh kenarlarını ve saksıları renklendirir. Birçok erikanın aksine kireçli toprağa da tolerans gösterir.
6. Kamelya (Camellia): Kış sonundan ilkbahara kadar gül benzeri büyük çiçekler açan, her dem yeşil bir çalıdır. Asidik toprak, yarı gölge ve nemli hava ister; bu yüzden Karadeniz ve kıyı bölgelerinde en iyi sonucu verir.
Çok yıllık çiçekler
7. Noel gülü (Helleborus): Kışın en güzel çiçeklerinden biridir. Aralıktan nisana kadar, karın arasından bile beyaz, pembe ya da mor kâse biçimli çiçekler açar. Yarı gölgeyi, organik maddece zengin ve süzek toprağı sever. Uzun ömürlüdür ve yıllar içinde güzel öbekler oluşturur. Tüm bitki yutulduğunda zehirlidir; çocuk ve evcil hayvanların olduğu bahçelerde buna dikkat edilmelidir.
8. Hercai menekşe (Viola × wittrockiana): Kış bahçesinin en bilinen çiçeğidir. Sonbaharda dikilen fideler, ılıman bölgelerde bütün kış, soğuk bölgelerde ise karların erimesiyle birlikte çiçek açar. Solan çiçekleri koparmak çiçeklenmeyi uzatır. Ayrıntılı bakım için hercai menekşe yetiştirme yazımıza göz atabilirsiniz.
9. Kış sıklameni (Cyclamen coum): Saksıdaki iri sıklamenlerin küçük ve dayanıklı bahçe akrabasıdır. Ocak–mart arasında pembe, mor ya da beyaz minik çiçekler açar. Ağaç diplerinde, yarı gölgede ve süzek toprakta yıllar içinde çoğalarak halı gibi yayılır. Saksıda yetiştirilen sıklamenin bakımı için sıklamen bakımı yazımıza bakabilirsiniz.
Soğanlı çiçekler
10. Kardelen (Galanthus): Kışın sonunda, çoğu zaman karların arasından başını uzatan beyaz çan çiçekleriyle baharın ilk müjdecisidir. Yarı gölge ve nemli toprağı sever. Ülkemizde doğada yetişen kardelen türleri koruma altındadır; bu yüzden soğanları doğadan toplanmamalı, yalnızca üretimden gelen kaynaklardan alınmalıdır.
11. Çiğdem (Crocus): Şubat ve martta, bazı türler daha erken, mor, sarı ve beyaz çiçekler açar. Güneşli ve süzek yerlerde, çim aralarında ve kaya bahçelerinde çok güzel görünür.
12. Bodur süsen (Iris reticulata): Şubatta açan mavi-mor, küçük ama çok çarpıcı çiçekleriyle saksı ve kaya bahçeleri için idealdir. Güneşli ve çok süzek bir yer ister.
Soğanlıların dikimi kasım sonuna kadar sürebilir. Dikim derinliği ve aralıkları için soğanlı çiçek dikimi yazımız yol gösterir. Soğanları eşit derinliğe dikmek için bir soğan ekme aleti işinizi kolaylaştırır.
Hangi bölgede hangisi?
| Tür | Çiçeklenme | Uygun bölge | Işık |
|---|---|---|---|
| Kış yasemini | Aralık–mart | Tüm bölgeler | Güneş–yarı gölge |
| Kokulu kış çiçeği | Ocak–şubat | Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz | Güneş |
| Defne yapraklı kartopu | Kasım–nisan | Ege, Akdeniz, Marmara | Güneş–yarı gölge |
| Cadı fındığı | Ocak–şubat | Karadeniz, Marmara | Güneş–yarı gölge |
| Kış erikası | Aralık–mart | Tüm bölgeler | Güneş |
| Kamelya | Şubat–nisan | Karadeniz, kıyı bölgeleri | Yarı gölge |
| Noel gülü | Aralık–nisan | Tüm bölgeler | Yarı gölge |
| Hercai menekşe | Kasım–nisan | Tüm bölgeler | Güneş |
| Kış sıklameni | Ocak–mart | Tüm bölgeler (korunaklı yer) | Yarı gölge |
| Kardelen | Ocak–mart | Tüm bölgeler | Yarı gölge |
| Çiğdem | Şubat–mart | Tüm bölgeler | Güneş |
| Bodur süsen | Şubat–mart | Tüm bölgeler | Güneş |
Dikim ve bakım ipuçları
- Zamanlama: Çalılar ve çok yıllıklar kasımda dikildiğinde, kış yağmurlarıyla kök salar ve ilkbahara güçlü girer. Toprak donmuşsa dikimi ılık bir güne erteleyin.
- Yer seçimi: Kış çiçeklerini evden görebileceğiniz yerlere, pencere önlerine, giriş yollarına ve kapı yanlarına dikin. Kışın bahçeye pek çıkmadığımız için en çok buralarda keyif verirler.
- Toprak: Çoğu kış çiçeği süzek bir toprak ister. Kışın suyun birikmesi, soğuktan çok daha fazla zarar verir.
- Malç: Yeni dikilen bitkilerin dibine serilen malç, kökleri dondan korur.
- Saksıda kış çiçekleri: Hercai menekşe, kış erikası, kış sıklameni ve soğanlılar saksılarda ve balkon çiçekliklerinde de çok güzel durur.
Sonbaharda bahçeye dikilebilecek diğer çiçekler için sonbaharda dikilecek çiçekler, balkonda kış çiçekleri için askılı saksıda kış çiçekleri yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Kışın çiçek açan bitkiler, bahçenin yılın en sessiz döneminde bile canlı kalmasını sağlar. Birkaç iyi seçilmiş çalı, bir öbek Noel gülü ve ağaç diplerine gömülmüş birkaç avuç soğan; ocak ayında pencereden baktığınızda bahçenizin size gülümsediğini göreceksiniz.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Kışın hangi çiçekler açar?
Kış yasemini, Noel gülü, kokulu kış çiçeği, defne yapraklı kartopu, cadı fındığı, kış erikası, kamelya, hercai menekşe, kış sıklameni, kardelen, çiğdem ve bodur süsen kışın çiçek açan başlıca bitkilerdir.
Kış çiçekleri ne zaman dikilir?
Çalılar ve çok yıllıklar en iyi kasımda, toprak donmadan dikilir. Kardelen, çiğdem ve bodur süsen gibi soğanlılar ise kasım sonuna kadar toprağa gömülebilir.
Kışın açan kokulu çiçek hangisidir?
Kokulu kış çiçeği (Chimonanthus praecox), ocak ve şubatta yapraksız dallarında açan sarı çiçekleriyle çok güçlü ve tatlı bir koku yayar. Cadı fındığı ve defne yapraklı kartopu da hafif kokuludur.
Kardelen doğadan toplanabilir mi?
Toplanmamalıdır. Ülkemizde doğada yetişen kardelen türleri koruma altındadır. Bahçe için soğanlar yalnızca üretimden gelen kaynaklardan alınmalıdır.









Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.