İçeriğe geç
Ana Sayfa › Bahçe İpuçları › Kışın Çim Bakımı: Don, Kar ve Yağmurda Çimi Koruyan 8 Kural
Bahçe İpuçları

Kışın Çim Bakımı: Don, Kar ve Yağmurda Çimi Koruyan 8 Kural

Kışın çim büyümeyi yavaşlatır ama bakımı bitmez. Donlu çime basmamak, yaprakları toplamak ve suyu yönetmek, ilkbaharda alanın ne kadar hızlı yeşereceğini belirler.

MÇ
· 4 dk okuma
Sabah kırağısıyla beyazlamış çim

Fotoğraf: Famartin · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Kışın çim bakımında en önemli kurallar şunlardır: Donlu ve kırağılı çime basılmaz, dökülen yapraklar haftalık toplanır, çim kışa 5–6 cm boyda girer, kışın yalnızca kuru ve ılık günlerde hafifçe biçilir, azotlu gübre verilmez ve su biriken yerler havalandırılır. Kar küfüne karşı alan temiz ve havadar tutulur.

Kasımın ortasından itibaren çim büyümesini belirgin şekilde yavaşlatır, soğuk bölgelerde ise neredeyse durdurur; kışın çim bakımı da tam bu noktada başlar. Birçok bahçe sahibi için bu, çim makinesini depoya kaldırıp ilkbahara kadar alanı unutmak demektir. Oysa kış, çimin en savunmasız olduğu dönemdir: Donlu yapraklar kırılgandır, ıslak toprak kolayca sıkışır ve alanda bekleyen yaprak tabakası mantar hastalıklarına davetiye çıkarır. Kış bakımı, yaz bakımı kadar emek istemez, ama birkaç basit kurala uymak ilkbaharda alanın ne kadar hızlı ve düzgün yeşereceğini belirler. Bu yazıda kış aylarında çiminizi korumanın sekiz temel kuralını anlatıyoruz.

Kışın çim bakımı neden önemlidir?

Ülkemizde yaygın olarak kullanılan serin iklim çimleri (çim kurutan, çayır salkım otu ve kamışsı yumak gibi türler), kışın tamamen uyumaz; toprak sıcaklığı 5 °C'nin üzerine çıktığı ılık günlerde yavaş da olsa büyümeye devam eder. Bu çimler soğuğa dayanıklıdır, ama donlu havada yaprakları kırılgan hâle gelir ve kökleri ıslak ve havasız toprakta zayıflar.

Sıcak iklim çimleri ise (bermuda gibi) toprak soğuduğunda tamamen uykuya geçer ve kahverengileşir. Bu tamamen doğaldır; ilkbaharda toprak ısındığında yeniden yeşerir.

Her iki durumda da kışın çimin yeni yaprak üretme ve yaralarını onarma hızı çok düşüktür. Yazın birkaç günde kapanacak bir ayak izi ya da makine izi, kışın haftalarca alanda kalır. Bu yüzden kış aylarında yapılan hatalar, ilkbaharda sararmış lekeler, yosun ve seyrek alanlar olarak geri döner. Aşağıdaki kurallar, bu hataların önüne geçmek için düşünülmüştür.

1. Donlu ve kırağılı çime basmayın

Kırağı ya da don tutmuş çimde yaprakların içindeki su donmuştur ve yapraklar cam gibi kırılgandır. Bu hâldeki çimin üzerinde yürümek, yaprak hücrelerini ezer. Birkaç gün sonra ayak izleriniz kahverengi lekeler hâlinde alanda belirir. Sabah kırağısı eriyene kadar çime basmamaya, çocukların ve evcil hayvanların sürekli koştuğu yolları ise kışın basamak taşları ya da geçici bir yolla korumaya özen gösterin.

2. Yaprakları düzenli toplayın

Ağaçlardan dökülen yapraklar çimin üzerinde ıslak bir tabaka oluşturur. Bu tabakanın altında kalan çim ışık alamaz, sararır ve kar küfü gibi mantar hastalıklarına yakalanır. Yaprakları haftada bir yaprak tırmığıyla toplayın ve komposta ekleyin.

Toplanan yaprakları değerlendirmenin yolları için yaprak kompostu yazımıza bakabilirsiniz.

3. Son biçimi doğru yükseklikte yapın

Çimi kışa çok kısa sokmak, kökleri soğuğa açık bırakır ve yosunu kolaylaştırır. Çok uzun bırakmak ise yaprakların kar altında yatıp keçeleşmesine ve kar küfüne yol açar. Son biçimi 5–6 cm yükseklikte yapın.

4. Kışın biçim: Yalnızca kuru ve ılık günlerde

Ilıman bölgelerde çim kış boyunca yavaş da olsa büyür. Boyu 8 cm'yi geçerse, toprak kuru ve hava ılıkken, bıçakları yükseltilmiş bir makineyle yalnızca uçlarını alacak şekilde biçebilirsiniz. Donlu, ıslak ya da toprağın yumuşak olduğu günlerde kesinlikle biçmeyin; makine tekerlekleri toprağı sıkıştırır ve ıslak yaprakları ezer.

5. Azotlu gübre vermeyin

Kışın verilen azotlu gübre, çimi soğukta yumuşak ve sulu yapraklar üretmeye zorlar; bu yapraklar dondan çabuk etkilenir ve hastalığa açık hâle gelir. Kış öncesi son besleme, potasyumu yüksek ve azotu dengeli bir sonbahar gübresiyle ekim sonu ya da kasım başında tamamlanmış olmalıdır. Ayrıntılar için sonbahar çim gübresi yazımıza göz atabilirsiniz.

6. Suyu yönetin: Sulama değil, drenaj

Kışın çimi sulamak genellikle gerekmez; yağışlar fazlasıyla yeterlidir. Asıl sorun fazla sudur. Yağmurdan sonra su birikintilerinin uzun süre kaldığı yerler, toprak sıkışmasının ve drenaj sorununun işaretidir. Bu yerlerde kökler havasız kalır, yosun ve hastalık artar.

Toprak çok ıslak değilken, su biriken bölgeleri bir bahçe çatalıyla 10–15 cm derinliğe delerek havalandırabilirsiniz. Deliklerin üzerine serilen ince bir kapama toprağı, suyun toprağa süzülmesine yardımcı olur. Havalandırmanın ayrıntıları için çim havalandırma yazımıza bakabilirsiniz.

Yağışsız ve rüzgârlı geçen uzun kış dönemlerinde ise, özellikle yeni ekilmiş çimlerde, toprak tamamen kuruduysa ılık bir günün öğle saatlerinde hafif bir sulama yapılabilir.

7. Kar küfüne karşı tetikte olun

Kar küfü, kışın çim hastalıklarının en yaygınıdır. Uzun süre kar altında kalan alanlarda gri-beyaz, karsız ama serin ve nemli havalarda ise pembemsi kenarlı yuvarlak lekeler oluşturur. Yaprakları alanda bırakmamak, çimi kışa çok uzun sokmamak, kışın azot vermemek ve karı çim üzerinde yığmamak en etkili önlemlerdir. Hastalığın belirtileri ve diğer kış hastalıkları için çim hastalıkları yazımızı okuyabilirsiniz.

Kar yağdığında çimin üzerindeki karı kürekle temizlemeye çalışmayın; kar, çim için doğal bir yorgandır. Ancak yollardan ve bahçe girişinden kürenen karı çimin üzerine yığmamaya dikkat edin. Bu yığınlar baharda en son eriyen yerler olur ve kar küfünün başladığı noktalar hâline gelir. Yollara tuz atıyorsanız, tuzlu karın çime karışmasını da önleyin; tuz çim köklerine zarar verir.

8. Çim makinesini kışa hazırlayın

Çim makinesini kaldırmadan önce bıçakları ve gövde altını çim artıklarından temizleyin, bıçakları bileyin ya da bileyletin. Benzinli makinelerde yakıt deposunu boşaltın ya da yakıta dengeleyici ekleyin; aküyü çıkarıp şarjlı tutun. Kuru ve donmayan bir yerde saklayın. Bahçe aletlerinin kış bakımı için bahçe aletleri kış bakımı yazımız ayrıntılı bir kontrol listesi sunar.

Kış sonunda yapılacaklar

Şubat sonu ile mart arasında toprak kuruyup ısınmaya başladığında çim yeniden uyanır. Bu dönemde alanı tırmıklayarak kış boyunca biriken ölü yaprakları temizlemek, gerekirse havalandırma yapmak ve boş kalan yerleri tohumla onarmak, çimin hızla toparlanmasını sağlar. Kış sonunda alanda sararmış yerler varsa nedenini anlamak için çim neden sararır yazımıza göz atabilirsiniz.

Kışın çim bakımı, aslında birkaç "yapmama" kuralından ibarettir: donlu çime basmamak, ıslak toprakta biçmemek, kışın azot vermemek ve yaprakları alanda bırakmamak. Bu kurallara uyduğunuzda çiminiz kışı sağlıklı geçirir ve ilkbaharda komşularınızdan önce yeşerir.

Bu Yazıyla İlgili Ürünler

HasTürk Mağaza'da

Mağazaya Git
SGS Profesyonel Plastik TırmıkSGS Profesyonel Plastik Tırmık195 TL
Çim Kapama Toprağı (Leonarditli Formül)Çim Kapama Toprağı (Leonarditli Formül)249 TL
DSV Lippa Lisuna 6 Mix Çim TohumuDSV Lippa Lisuna 6 Mix Çim Tohumu350 TL
HG Premium Sebze Yetiştirme ToprağıHG Premium Sebze Yetiştirme Toprağı249 TL

Sık Sorulan Sorular

Kışın çim biçilir mi?

Ilıman bölgelerde çim kışın yavaş da olsa büyüdüğü için boyu 8 cm'yi geçerse biçilebilir. Biçim yalnızca toprak kuru ve hava ılıkken, bıçaklar yüksekte tutularak ve yaprakların yalnızca uçları alınarak yapılmalıdır.

Kışın çime gübre atılır mı?

Kışın azotlu gübre verilmemelidir; dondan kolay etkilenen yumuşak yapraklar üretir ve hastalığı kolaylaştırır. Kış öncesi son besleme potasyumu yüksek bir sonbahar gübresiyle ekim sonu ya da kasım başında yapılmalıdır.

Donlu çimin üzerine basılır mı?

Basılmamalıdır. Don ve kırağı tutmuş yapraklar cam gibi kırılgandır; üzerinde yürümek yaprak hücrelerini ezer ve birkaç gün sonra ayak izleri kahverengi lekeler hâlinde görünür.

Kışın çim sulanır mı?

Genellikle gerekmez; kış yağışları yeterlidir. Ancak uzun süre yağışsız ve rüzgârlı geçen dönemlerde, özellikle yeni ekilmiş çimlerde, ılık bir günün öğle saatlerinde hafif sulama yapılabilir.

MÇ
HasTürk Gübre Ekibi

Sorunuz varsa yorumlara yazın ya da topluluğa sorun.

Yazar hakkında bilgi edinin

Yorumlar 0

Yorum yapmak için üye girişi gerekir. İlk yorumlarınız kısa bir kontrolden sonra yayınlanır.Giriş Yap / Üye Ol

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Benzer Yazılar

Tümü