Kereviz Yetiştirme: Kök Kereviz ve Sap Kerevizinde Ekimden Hasada
Kereviz, uzun yetiştirme süresi ve bol su isteğiyle biraz sabır isteyen ama kış sofralarına değer katan bir sebzedir. Düzenli sulama ve organik maddece zengin toprak, iri ve sağlıklı yumruların sırrıdır.

Fotoğraf: Jamain · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Kereviz yetiştirme için tohumlar şubat–mart ve haziranda viyolde ekilir; çok küçük olduğu için üzeri örtülmez. Fideler 8–10 haftalık olunca 30–40 cm arayla, organik maddece zengin ve sürekli nemli toprağa dikilir. Kök kerevizde alt yapraklar ve yan kökler temizlenir. Hasat sonbahar sonundan kışa kadar sürer.
Kereviz yetiştirme, sebze bahçesinde en uzun soluklu işlerden biridir. Tohumdan hasada kadar geçen süre 5–6 ayı bulur ve bu süre boyunca bitki bol su ve besin ister. Ama emeğinin karşılığını verir: Kış aylarında zeytinyağlı yemeklerin, çorbaların ve turşuların vazgeçilmezi olan kereviz, bahçeden toplandığında market kerevizinden çok daha aromatiktir. Bu yazıda hem kök kerevizin hem de sap kerevizinin nasıl yetiştirileceğini, en sık yapılan hataları ve kasım ayında hasat ve saklamanın püf noktalarını anlatıyoruz.
Kereviz türleri
- Kök kereviz (Apium graveolens var. rapaceum): Toprağın hemen üstünde iri bir yumru yapar. Ülkemizde en çok yetiştirilen türdür.
- Sap kerevizi (var. dulce): Uzun, etli yaprak sapları için yetiştirilir. Salatalarda ve atıştırmalık olarak kullanılır.
- Yaprak kerevizi (var. secalinum): Maydanoza benzeyen ince saplı ve yapraklı bir türdür; yaprakları baharat ve çorbalarda kullanılır.
Kereviz yetiştirme takvimi
| Dönem | Yapılacak iş |
|---|---|
| Şubat–mart | İlkbahar-yaz yetiştiriciliği için viyolde tohum ekimi |
| Mayıs | Fidelerin dikimi (son donlardan sonra) |
| Haziran | Sonbahar-kış yetiştiriciliği için tohum ekimi |
| Temmuz–ağustos | Sonbahar fidelerinin dikimi |
| Ekim–aralık | Kök kereviz hasadı |
| Kasım–şubat | Ilıman bölgelerde tarlada bekletme ve kademeli hasat |
Ege, Akdeniz ve Marmara'da yaz sonunda dikilen kerevizler sonbaharda ve kış boyunca hasat edilir. Soğuk bölgelerde hasat ilk sert donlardan önce tamamlanmalıdır.
Kerevizin uzun bir yetişme süresi olduğunu baştan bilmek, planlamayı kolaylaştırır. Tohumdan hasada kadar kök kerevizde 5–6 ay, sap kerevizinde 4–5 ay geçer. Bu yüzden kereviz, bahçede uzun süre yer kaplayan bir sebzedir; hızlı büyüyen marul, roka ya da turp gibi sebzeleri fidelerin arasına ara ürün olarak ekmek, ilk haftalarda boş kalan toprağı değerlendirmenin güzel bir yoludur. Kereviz dikilene kadar bu ara ürünler hasat edilmiş olur ve kerevizle rekabet etmez.
Fide hazırlama
Kereviz tohumu çok küçüktür ve yavaş çimlenir.
- Tohumu ıslatın: Ekimden önce tohumları bir gece ılık suda bekletmek çimlenmeyi hızlandırır.
- Yüzeye ekin: Tohumlar ışıkta çimlenir. İnce elenmiş fide toprağının yüzeyine serpip yalnızca hafifçe bastırın, üzerini örtmeyin.
- Nemi koruyun: Viyolün üzerini şeffaf bir kapakla örtün; toprak yüzeyi asla kurumamalıdır.
- Sıcaklık: 18–22 °C'de 2–3 haftada çimlenir.
- Şaşırtma: Fideler 2–3 gerçek yapraklı olunca tek tek küçük saksılara alın.
Tohumun ışıkta çimlenmesi ve ekim derinliği hakkında tohum ekim derinliği tablosu yazımız ayrıntılı bilgi verir. Viyolde fide yetiştirmenin adımları için fide viyolü ile tohum çimlendirme yazımıza bakabilirsiniz.
Toprak hazırlığı
Kereviz, doğal yaşam alanı olan dere kenarlarını hatırlatan, nemli ve organik maddece çok zengin topraklarda en iyi sonucu verir.
- Organik madde: Dikimden önce metrekareye 4–5 kg olgun kompost ya da solucan gübresi karıştırın.
- Su tutma: Toprak nemi tutmalı ama su biriktirmemelidir. Kumlu topraklarda bol organik madde şarttır.
- pH: 6,0–7,0 arası idealdir.
- Derinlik: Toprağı 25–30 cm gevşetin.
Dikim
- Fideler 8–10 haftalık, 5–6 yapraklı olunca dikime hazırdır.
- Kök kerevizde sıra üzeri 35–40 cm, sıra arası 40–50 cm; sap kerevizinde 25–30 cm aralık bırakın. Sebzelerin dikim aralıkları için sebze ekim aralıkları yazımıza göz atabilirsiniz.
- Kök kerevizi derin dikmeyin: Fidenin kök boğazı toprak seviyesinde kalmalıdır; derin dikilen kök kereviz yumru yapmakta zorlanır.
- Dikimden sonra bol can suyu verin.
Sulama ve besleme
Kereviz yetiştirme sürecinde en önemli konu düzenli sulamadır. Kereviz kuraklığı hiç sevmez:
- Toprak sürekli hafif nemli tutulmalıdır. Kurak dönemlerde haftada 2–3 kez derin sulama gerekir.
- Düzensiz sulama; yumrunun içinin boşalmasına, sapların sertleşip lifleşmesine ve acılaşmaya yol açar.
- Malç, toprağın nemini korumak için çok faydalıdır.
- Kereviz besin isteği yüksek bir sebzedir. Dikimden 3–4 hafta sonra başlayarak ayda bir hafif bir organik besin desteği verin.
Kök kerevizde bakım: alt yaprak ve yan kök temizliği
İri ve düzgün yumru elde etmek için:
- Alt yaprakları temizleyin: Yaz ortasından itibaren yumrunun çevresindeki yaşlı, yere yatan dış yaprakları koparın.
- Yan kökleri temizleyin: Yumrunun üst kısmından çıkan ince yan kökleri, toprağı hafifçe açarak kesin.
- Toprak çekmeyin: Kök kerevizin yumrusu toprak üstünde gelişir; dibine toprak çekmek yumruyu biçimsizleştirir.
Sap kerevizinde ise tam tersine, hasattan 2–3 hafta önce sapların etrafına toprak çekmek ya da karton sarmak sapları beyazlatır ve daha yumuşak yapar.
Yabancı otlar da kerevizin en büyük rakiplerindendir. Kereviz kökleri yüzeye yakın ve yayvan olduğu için çapayı derin yapmamak gerekir; derin çapa kökleri koparır. Otları elle ya da çok yüzeysel bir çapayla temizlemek, ardından sıra aralarına malç sermek hem otları bastırır hem de toprağın nemini korur.
Sık karşılaşılan sorunlar
| Sorun | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| İçi boş ya da süngerimsi yumru | Düzensiz sulama, bor eksikliği | Düzenli sulama, organik madde |
| Erken çiçeklenme (tohuma kalkma) | Fide döneminde uzun süre 10 °C altında kalma | Fideleri ılık tutmak, dikimi aceleye getirmemek |
| Yapraklarda kahverengi lekeler | Septorya yaprak lekesi | Sağlıklı tohum, havadar dikim, hastalıklı yaprakları koparma |
| Küçük yumru | Derin dikim, besin eksikliği, sık dikim | Doğru dikim derinliği ve aralığı |
| Sapların lifleşmesi | Kuraklık, geç hasat | Düzenli sulama |
Hasat ve saklama
- Kök kereviz: Yumru 8–12 cm çapa ulaştığında hasat edilebilir. Sökmeden önce toprağı bir bel küreğiyle gevşetin. Yaprakları 2–3 cm bırakarak kesin.
- Ilıman bölgelerde: Kereviz hafif donlara dayanır; yumruların üzerine saman örterek kış boyunca tarlada bekletebilir ve ihtiyaç oldukça hasat edebilirsiniz.
- Saklama: Yıkanmamış yumrular nemli kum içinde, 0–2 °C'de 3–4 ay saklanabilir.
Kök sebzelerin kış boyunca saklanması için kışlık sebze saklama yazımız ayrıntılı bilgi verir.
Saksıda kereviz
Sap kerevizi ve yaprak kerevizi en az 25–30 cm derinliğinde saksılarda yetişebilir. Kök kereviz ise geniş ve derin saksılar ister. Saksıda kereviz yetiştirirken toprağın asla kurumamasına dikkat edin; saksılar bahçe toprağından çok daha hızlı kurur.
Kereviz yetiştirme uzun bir yolculuktur ama kurallar basittir: ışıkta çimlenen tohum, derin olmayan dikim, hiç kesilmeyen su ve bol organik madde. Bu dört kurala uyduğunuzda kasımda bahçeden iri ve kokulu kerevizler toplarsınız.
Bu Yazıyla İlgili Ürünler
HasTürk Mağaza'da
Sık Sorulan Sorular
Kereviz ne zaman ekilir?
İlkbahar yetiştiriciliği için şubat–mart, sonbahar-kış yetiştiriciliği için haziran aylarında viyolde tohum ekilir. Fideler 8–10 haftalık olunca dikilir.
Kereviz tohumu toprakla örtülür mü?
Örtülmez. Kereviz tohumu ışıkta çimlenir; fide toprağının yüzeyine serpilip hafifçe bastırılır ve nemi korumak için viyolün üzeri şeffaf bir kapakla örtülür.
Kök kerevizin içi neden boş olur?
En sık neden düzensiz sulamadır. Bor eksikliği ve geç hasat da yumrunun süngerimsi ve boş olmasına yol açabilir.
Kereviz kışın tarlada kalır mı?
Ilıman bölgelerde hafif donlara dayanır; yumruların üzeri samanla örtülerek kış boyunca tarlada bekletilebilir. Soğuk bölgelerde ilk sert donlardan önce hasat edilmelidir.











Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.